1. Hoezo, “onafhankelijke denktank”?

De essentiële doelstelling van Itinera is een constante, originele, onderbouwde, gedurfde, maar gerespecteerde stem te zijn voor duurzame economische groei en sociale bescherming – met een oog op de lange termijn – doorheen de maalstroom van de ‘day-to-day’ politiek in België en zijn regio’s. Als zodanig dient Itinera als een aanvulling op partijpolitiek en de democratie – ter verbreding en verdieping van perspectief en potentieel – eerder dan als een deel ervan. Als een onafhankelijke en onpartijdige beleidsdenktank, bestaat de rol van het Itinera Institute NIET in het lobbyen voor bepaalde dossiers, of in het verdedigen van bepaalde belangengroepen, of in het pushen van politieke beslissingen door eender welke politieke meerderheid. Dat zijn respectievelijk de rollen van belangengroepen en van politieke partijen (en hun onderzoekscentra). Itinera is noch rechtstreeks noch onrechtstreeks gelieerd aan, of afhankelijk van een belangengroep, een politieke partij, een middenveldorganisatie of de overheid. Itinera heeft maar één doel: het land helpen verbeteren zodat de toekomst beter kan zijn dan het heden. We worden gedreven door een groot besef van het relatieve verval van onze economie en onze sociale zekerheid, door de wetenschap dat we voor enorme uitdagingen staan die amper zijn voorbereid, maar ook door de overtuiging dat we echt beter kunnen. We moeten ook beter doen: de jongere generaties verdienen het. Daarvoor gaan, met volle kracht! 2. Hoe komt Itinera aan zijn werkingsmiddelen?

We ontvangen geen middelen van belangengroepen, politieke partijen, middenveldorganisaties, of overheden. We doen ook niet aan betalende consultancy. We halen onze middelen langs twee wegen. Via de website kan iedereen met een paar klikken vrijwillig bijdragen aan de werking van Itinera. Werkelijk iedereen die Itinera wil steunen, kan dat zonder meer doen, in een volledige vrijblijvendheid ten bate van de missie van het instituut. Daarnaast steunen we vooral op vrijwillige financiering en mecenaat. Itinera sluit aan bij een grote internationale traditie waarbij personen, families, stichtingen, of bedrijven het een onderdeel vinden van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid om onafhankelijke beleidsdenktanken te faciliteren en zo het democratische debat in de samenleving vooruit te helpen. Dat gebeurt met duidelijke afspraken. We kennen een meerjarige financiering die uitsluitend gelieerd is aan de missie van het instituut.  De besteding van de middelen aan projecten wordt door het Itinera-team beslist in volledige autonomie. De financiering is ook volledig anoniem. Ten opzichte van de financiële steun staat geen enkele werkelijke tegenprestatie. Er is geen reclame aan verbonden, wij doen niet aan marketing. Wij doen niet aan lobbying. Wij doen niet aan netwerking.

Elke financier ondertekent een Charter dat deze afspraken bevestigt.

Download het charter hier

3. Waarom is de lijst met financiers niet publiek?

Aangezien onze middelen en de besteding ervan volledig gescheiden zijn, heeft het geen zin namen te vermelden alsof iemand toch een rol zou spelen in de eigenlijke werking van Itinera. We verbinden ook geen enkele publiciteit aan financiële ondersteuning. Het Itinera Institute is de missie: de maatschappelijke missie die centraal staat en elke financiering is ten dienste daarvan. Wij hebben bij de start van het instituut wel de lijst bekend gemaakt. Dat hebben we ook bewust gedaan. Omdat we toen wel een erkentelijkheid wilden bieden ten aanzien van de pioniersgroep van mensen die dit soort initiatief in België mogelijk hebben gemaakt. Dat was een echte verdienste, want België had op dat vlak geen enkele traditie.

4. Wie bepaalt de agenda van Itinera?

Itinera heeft de lange termijn voor ogen: de fundamentele, grote sociale en economische uitdagingen waarvoor ons land staat. Daarvoor wil Itinera gefundeerde en gedurfde oplossingen aanreiken. Het kleine kernteam van Itinera – de algemene directeur, de hoofdeconoom en alle andere onderzoekers – bepalen in onderling overleg de werking van het instituut. Een algemene adviesraad dient als klankbord. Hij is samengesteld uit een diverse groep prominente professionals, uit binnen- en buitenland, en van verschillende achtergronden. Op thematisch vlak, worden ook bijzondere stuurgroepen samengesteld. Daarin zitten dan – afhankelijk van het thema – vertegenwoordigers van de diverse stakeholders, via een echte dwarsdoorsnede van de sector. Dergelijke stuurgroepen verzekeren een complete input vanuit de betrokken sector.

5. Wordt Itinera door sommigen niet bestempeld als nogal “Vlaams” of eerder “liberaal”?

Itinera heeft, langs beide kanten van de taalgrens, goede en constructieve contacten met zowat alle politieke partijen en belangengroepen. We worden graag afgerekend op inhoud, niet op perceptie. Eenieder die de inspanning doet om de totaliteit van de Itinera-voorstellen te overlopen, zal moeten vaststellen dat die een diversiteit reflecteert die ook is ingebouwd in de werking van het instituut zelf. In België kleeft men nogal graag etiketten. Uiteindelijk steekt een grote groep mensen via Itinera gewoon constructief zijn nek uit, zonder agenda en in het belang van het algemeen. Itinera heeft een mening, maar we doen altijd ons huiswerk: we hebben geen dogma’s, geen ideologisch vooroordeel. We bekijken de problemen pragmatisch en op basis van feiten en cijfers, we doen aan internationale vergelijking, en we hebben steeds aandacht voor de structurele problemen en voor de lange termijn. Itinera is bovendien noch Belgicistisch, noch Vlaams, noch Waals: het is gewoon gemengd. Binnen de kernequipe van het instituut zijn er bijna evenveel Franstaligen als Nederlandstaligen. We hebben een ongezouten mening over de institutionele gebreken van de Belgische staatsstructuur. Voor ons is het communautaire daarin dan een middel voor beter beleid, veeleer dan een doel op zich.

6. Hoe bewaken jullie de onafhankelijkheid van jullie medewerkers?

Partijpolitiek engagement is onverenigbaar met het opnemen van een functie in het Itinera Insitute. We hebben ook getracht om een zekere diversiteit te hebben binnen het instituut, een diversiteit van disciplines en profielen. Het zijn niet alleen economisten. Voor het overige hanteren we geen uitsluitingen en geen enkel dogma. Wij staan open voor visies. Wij staan open voor kandidaten. Alle aanwervingen gebeuren via een open vacature, via zeer gedegen selectie die alleen over openheid en kwaliteit gaat. Iedereen die op een onderbouwde en pragmatische wijze wil werken aan beleidshervormingen is bij ons welkom!