Itinera Institute - Thema’s - Werk

Waarom onze overheidsschuld omlaag moet

Fri, 27 Jan 2012 12:00:00 +0100

Marc De Vos en Ivan Van de Cloot leggen uit waarom de Belgische overheidsschuld problematisch is. We zullen, helaas, in lengte van jaren de schulderfenis van het verleden moeten afbouwen om de toekomst op te bouwen.

In Europa moet er ook beweging zijn!

Thu, 26 Jan 2012 12:00:00 +0100

Laurent Hanseeuw herinnert ons aan het belang van factormobiliteit, en meer specifiek mobiliteit van arbeid, in de structuur van een optimale monetaire zone. Vergeleken met de VS zijn Europese werknemers weigerachtig om zich te verplaatsen, zelfs in hun eigen staat. Talen vormen een natuurlijke barrière, maar er zijn nog vele andere die beleidsmakers moeten aanpakken.

BTW-verlaging in de Horeca: wie vaart er wel bij?

Tue, 17 Jan 2012 12:00:00 +0100

Laurent Hanseeuw en Jean Hindriks analyseren de impact van de Btw-verlaging in de horeca, geïntroduceerd in 2010. Eerst en vooral, bekijken ze de economische argumenten die pleiten voor een dergelijk verlaagd tarief. Daarna analyseren ze de impact van deze verlaging, steunend op de destijds aangehaalde redenen ter rechtvaardiging van deze maatregel. We kunnen concluderen dat de impact vrij bescheiden is geweest op vlak van jobcreatie en dat de sector vooral hevig blootgesteld blijft aan zwartwerk.

Van Dexia naar onze energiefactuur

Fri, 02 Dec 2011 12:00:00 +0100

Laurent Hanseeuw en Ivan Van de Cloot bespreken de structuur van een vrijgemaakte energiemarkt, en de nodige regulering die daarmee gepaard moet gaan. De politieke projecten die voor ogen hebben het gemeentebudget stabiel te houden na het debacle van de Dexia holding door de energiedistributietarieven te verhogen, zijn ondertussen legio. Een (zeer) slecht idee vinden de auteurs.

Vergelijking tussen België en Nederland: tabellen en cijfers

Fri, 18 Nov 2011 12:00:00 +0100

Itinera hield een België-Nederland over “langer werken”. Nederland bleek lang niet de beste leerling in de klas. Desondanks klopt het België op zowat alle parameters die de leeftijdsvriendelijkheid van de arbeidsmarkt kenmerken.

Langer werken in Nederland

Thu, 17 Nov 2011 12:00:00 +0100

Judith Roosblad van de Raad voor Werk en Inkomen evalueert de situatie van de Nederlandse ouderen op de arbeidsmarkt. Ook het reeds tot nu toe gevoerde beleid wordt onder de loep genomen. In vergelijking met België loopt Nederland al een stuk verder in arbeidsmodernisering met het oog op langere en werkbare loopbanen: afbouw van vervroegd pensioen, opbouw van levensloopbaan en een actieve benadering van ontslag. Daarnaast kent Nederland een pensioenlandschap dat structureel beter aangepast is aan de vergrijzing door een sterke pijler met kapitalisatie, terwijl geleidelijke verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd tot 67 jaar er een feit is.

Langer werken: een beleidsagenda met een Belgische bril

Thu, 17 Nov 2011 12:00:00 +0100

Alle politieke partijen zeggen het. Het Generatiepact wou het. Maar zal het ook lukken om werk te maken van langer werken? Marc De Vos stelt een leeftijdspact voor om de Belgische arbeidsmarkt leeftijdsvriendelijker te maken en zo klaar te stomen voor de vergrijzing. Dat bestaat uit structurele hervormingen die geleidelijk uitgevoerd dienen te worden, tijdelijke maatregelen met een onmiddellijk rendement, en een algemene mobilisatie dankzij meer symboliek.

Presentatie: langer doorwerken in Nederland

Thu, 17 Nov 2011 12:00:00 +0100

Presentatie: langer werken in België

Thu, 17 Nov 2011 12:00:00 +0100

Presentation: From #NoGov to #GoodGov

Tue, 25 Oct 2011 12:00:00 +0100

Het rapport “Van #NoGov naar #GoodGov” wil een constructieve bijdrage leveren aan het onderhandelingsdebat, vanuit een strategisch toekomstperspectief. De klemtoon ligt op de grote uitdagingen voor de nieuwe regering, met 45 concrete aanbevelingen voor krachtig beleid .

Van #NoGov naar #GoodGov

Tue, 25 Oct 2011 12:00:00 +0100

De weg naar een moderne werkloosheidsverzekering

Mon, 24 Oct 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos breekt een lans voor een moderne werkloosheidsverzekering, met een combinatie van degressieve uitkeringen, progressieve begeleiding en uiteindelijk maatschappelijke dienstverlening. Dit beslecht ook de discussie over beperking in de tijd en over de wachtuitkeringen voor jongeren.

Een crisisplan : 2 nieuwe pistes

Mon, 17 Oct 2011 12:00:00 +0100

Op de vooravond van de sociale en economische onderhandelingen van de toekomstige regering stelt Jean Hindriks, econoom gespecialiseerd in de publieke sector, twee concrete maatregelen voor op het vlak van arbeidsorganisatie om uit de crisis te komen. Een “knowledge lift” voor opleiding en arbeid en halftijds pensioen.

Moderniseer het ontslag

Wed, 12 Oct 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos pleit andermaal voor een modern ontslagrecht met een pijler wedertewerkstelling en prefinanciering. Als dit niet in het regeerakkoord komt, dan komt er niets van.

BHV zindert na

Thu, 22 Sep 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet hoe BHV een lange schaduw werpt, ook op de begroting voor 2012. Hij vreest voor “Royco Minute Soup” terwijl de begroting zou moeten volgen uit strategische visie en structurele ingrepen.

Van banenplannen, verlos ons Heer!

Tue, 16 Aug 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos nuanceert de cijfers voor Belgische jobcreatie en maakt het proces van dure banenplannen met veel verkwisting en perverse effecten. Individuele arbeidsbemiddeling en activering zijn veel efficiënter. In tijden van budgettaire schaarste is het afschaffen van banenplannen een plicht.

Schaf de maaltijdcheques af

Mon, 08 Aug 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet maar één oplossing voor de fraude met maaltijdcheques: de cheques afschaffen. Alle nepstatuten zorgen voor nodeloze complexiteit. We kunnen ze best vervangen door een algemene lastenverlaging. Dat zal ook zorgen voor economische vooruitgang.

Geen leeftijdsfetisjisme in de pensioenhervorming

Fri, 24 Jun 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos nuanceert de discussie over verhoging van de pensioenleeftijd. Wat telt, is de effectieve arbeid die de samenleving verwacht als de solidariteitsbijdrage die aanspraak geeft op pensioen. Een aanpassing aan de demografie is onvermijdelijk en wordt best zo snel als mogelijk beslist. Maar om de Babyboomers te betrekken, moeten we meteen gaan voor langer werken nu.

De institutionele crisis baart een symboolparlement

Fri, 17 Jun 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet hoe het parlement, bij gebrek aan echte regering, aan de oppervlakte improviseert met symbooldossiers. Zonder overkoepelende regeringsvisie wordt het parlement het slachtoffer van zichzelf en krijgt de samenleving wetgeving die ontoereikend is en die bulkt van de perverse effecten.

It’s the economy, stupid!!

Mon, 06 Jun 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos plaatst kanttekeningen bij de zegebulletins over hoe de sociale zekerheid de crisis heeft afgewend. Dat België wat minder slecht boert dan enkele andere ontwikkelde landen is vooral te danken aan economische en demografische factoren, waarvan sommige overigens geen goed nieuws zijn voor ons toekomstig groeipotentieel.

Het nieuwe wetsvoorstel gezinshereniging behandelt de symptomen, maar niet de kern van het probleem.

Fri, 27 May 2011 12:00:00 +0100

Op donderdag werd er in het federaal parlement gestemd op het nieuwe wetsvoorstel rond gezinshereniging. Hierdoor wordt de mogelijkheid om echtgenoten en families in België samen te brengen, aanzienlijk aangescherpt. Volgens Laurent Hanseeuw, is het probleem dat de nieuwe wet een zuiver kwantitatieve respons biedt: de vermindering van de immigratie. De essentie van het probleem ligt meer in de integratie van immigranten in ons personeelsbestand.

De inzet van gezinshereniging in België

Wed, 25 May 2011 12:00:00 +0100

Laurent Hanseeuw analyseert de wet op gezinshereniging in België. Het belangrijkste probleem in ons land is de beperkte integratie van niet-Europese immigranten op de arbeidsmarkt. Nochtans zal de wet waarschijnlijk alleen het aantal immigranten verminderen, zonder echte oplossingen te bieden voor hun integratie.

Belgisch voluntarisme is politiek illusionisme

Tue, 26 Apr 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos is verbijsterd over het meerjarenplan dat België aan de Europese Unie voorlegt. Voluntarisme is eigenlijk politiek illusionisme dat eens te meer de ernst en hoogdringendheid van de situatie maskeert voor een makke publieke opinie.

Hoe lossen we het personeelsvraagstuk van de witte economie op?

Mon, 04 Apr 2011 12:00:00 +0100

De witte sector is boos. Het loon is niet in lijn met de onregelmatigheid van de uren. De werkdruk is ook te hoog. Er moet meer geld en meer personeel naar de sector gaan, en daarmee hebben we meteen ook één van de meest prangende sociale uitdagingen voor de toekomst samengevat. Brieuc Van Damme analyseert waarom vraag en aanbod op de witte arbeidsmarkt uit balans zijn en brengt concrete beleidsaanbevelingen aan om het personeelsvraagstuk van de sector te helpen oplossen.

Waarom België recht op de muur afrijdt

Mon, 28 Mar 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos ergert zich aan de goed-nieuws-show over België. De economische omstandigheden zitten even mee. Maar we staan aan de vooravond van de grote afrekening van jaren van non-beleid, op budgettair vlak, in de pensioenen, op de arbeidsmarkt en in de gezondheidszorg. De ontslagnemende regering heeft de pedagogische verantwoordelijkheid de bevolking hiervan bewust te maken.

Waarom vrouwenquota geen oplossing zijn

Mon, 07 Mar 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos voelt niets voor vrouwenquota in raden van bestuur. Kwaliteit, eerder dan geslacht, moet altijd voorop staan. Quota zijn cosmetische ingrepen die grondoorzaken niet aanraken. De overheid moet discriminatie bestrijden in plaats van te organiseren. Een samenleving van gelijke kansen is er geen van gelijke resultaten.

Activeringsmaatregelen

Thu, 24 Feb 2011 12:00:00 +0100

In zijn laatste nummer buigt Regards Economiques zich over de activeringsmaatregelen die sinds 2004 door de federale regering werden genomen. Het rapport haalt eerst de grote lijnen van het activeringsbeleid aan om vervolgens de resultaten ervan te synthetiseren tot op vandaag. Een resem stimuleringsvoorstellen om mensen snel weer aan het werk te krijgen worden in het rapport aangehaald en besproken.

Een gewest moet als de rest van de wereld kunnen doen

Wed, 16 Feb 2011 12:00:00 +0100

In een federale staat wordt een gewest belemmerd om een beleid te voeren dat algemeen gangbaar is in andere vergelijkbare landen. De rest van de wereld moet als inspiratiebron dienen voor het beleid dat wij voeren. Het principe van ‘benchmarking’ moet dus bij de andere principes worden gevoegd waarop de staatshervorming moet berusten, namelijk responsabilisering, solidariteit en nauwere samenwerking. Er kan geen sprake van zijn dat de federale aan een gewest een beleid oplegt dat al te veel verschilt van wat gangbaar is in de landen waarme België zich vergelijkt. Dat zegt Etienne de Callataÿ in zijn nieuw nota.

We moeten de crisis van het overlegmodel collectief doorbreken

Mon, 14 Feb 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet in de peripetieën rond het nieuwe interprofessioneel akkoord de zoveelste illustratie van een mank lopend overlegmodel. Politiek en sociale partners kijken naar elkaar en versmachten onze democratie tot één groot Stockholmsyndroom. Bij gebrek aan politiek leiderschap, kan alleen een collectief besef van urgentie en noodzaak tot doorbraak leiden.

Wat bepaalt de vraag naar interimwerk?

Thu, 27 Jan 2011 12:00:00 +0100

In de meeste Europese landen is interimwerk al een tijdje aan een forse opmars begonnen omwille van de groeiende vraag naar meer arbeidsflexibiliteit. Tot op vandaag blijft de vraag welke de concrete ‘drivers’ van interimarbeid zijn echter onbeantwoord. Deze LASER paper gaat eerst na of de deregulatie van interimarbeid hiervoor verantwoordelijk kan zijn. De analyse toont bovendien aan dat interimwerk zeer cyclusgevoelig is en bovendien gecorreleerd is met, en zeer snel reageert op, de evolutie van belangrijke economische indicatoren zoals productieindexen en reëel BBP.

De generatie van de Babyboomers moet nu haar verantwoordelijkheid nemen

Mon, 03 Jan 2011 12:00:00 +0100

Marc De Vos staat stil bij de jaarwende. Het jaar waarin de eerste Babyboomers de wettelijke pensioenleeftijd bereiken, moet het jaar worden waarin deze generatie haar verantwoordelijkheid opneemt. De intergenerationele solidariteit waarop de sociale zekerheid is gebouwd, is aan het ontaarden in een piramidespel waarin de jongeren de dupe zijn.

De papy-boom is begonnen. Wat nu?

Fri, 17 Dec 2010 12:00:00 +0100

Terwijl de rest van Europa wakker schiet om de openbare financiën op orde te krijgen en de pensioenschok voor te bereiden, wiegt de institutionele patstelling België verder in slaap. Nochtans moet het probleem nu aangepakt worden. Met een half miljoen gepensioneerden meer binnen hier en tien jaar staat de pensioencrisis nu echt wel voor de deur. Bovendien zijn de legale pensioenen te laag en is de financiering ervan onzeker. Alle de gerealiseerde productiviteitswinsten van de afgelopen jaren hebben we ondertussen ook al opgesoupeerd. Volgens Jean Hindriks en Isabelle Martin bestaat de echte oplossing erin meer banen te creëren en effectief langer te werken. Dit is een collectieve verantwoordelijkheid want er zullen meer dan 100 extra banen per dag moeten bijkomen om het pensioenbudget in evenwicht te houden. Samen kunnen we die uitdaging aan. We hebben dan wel nood aan een heus pact tussen de generaties en de sociale partners.

Presentatie: Van de nood een deugd: eindelijk langer werken!

Wed, 08 Dec 2010 12:00:00 +0100

Van de nood een deugd: eindelijk langer werken!

Wed, 08 Dec 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos stelt vast dat alle politieke partijen de noodzaak van langer werken onderschrijven, maar dat de realisatie ervan uitblijft, ondanks het Generatiepact. De crisis heeft oudere werknemers opnieuw in de vuurlinie gezet bij herstructureringen. Een nieuw Generatiepact is niet nodig: we moeten de grondoorzaken van de achterstelling van ouderen op de arbeidsmarkt keren. Hij stelt een actieplan voor met maatregelen op korte en op middellange termijn. Het Itinera Institute roept de beleidsmakers en de sociale partners in België op dringend structurele hervormingen door te voeren die een leeftijdsvriendelijke arbeidsmarkt zullen opleveren en die voor iedereen, ook de werknemer, zullen renderen.

15 voorstellen voor de werkgelegenheid van jongeren en ouderen

Wed, 17 Nov 2010 12:00:00 +0100

We hebben een probleem: ons sociaal model botst vandaag op een demografische situatie die radicaal anders is van deze waaruit ze ontstaan is. In 1945 ging men op zijn 65e met pensioen en was de levensverwachting gemiddeld 68 jaar, weet dit rapport van het Franse Institut Montaigne. Tegenwoordig stapt men uit de arbeidsmarkt aan 60 jaar en leven mannen gemiddeld 78 jaar en vrouwen zelf 84 jaar. Daarenboven is het deel van de bevolking dat de dubbele kost van hogere studies en pensioenen draagt gevoelig kleiner geworden. We hebben geen keus: meer jongeren en meer ouderen moeten aan de slag om de pot van de sociale zekerheid de spijzen. Dit rapport stelt 15 manieren voor hoe dat kan.

Wat na het multiculturalisme?

Tue, 16 Nov 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos stelt vast dat het multiculturalisme ten grave wordt gedragen. Hij formuleert drie aansluitende prioriteiten: selectieve immigratie met efficiënte handhaving, een brede strategie voor de bestrijding van sociale en economische achterstelling, en een herwaardering van de nationaliteit als bekroning van integratie. Dat laatste vergt een herontdekking van de identiteit.

Onvermijdelijke bezuiniging kan ook nuttig zijn

Fri, 29 Oct 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit waarom besparen noodzakelijk en onvermijdelijk is in Europa en België. Maar de essentie is verstandig te besparen via structurele hervormingen die al te lang zijn uitgesteld. Besparen zal op korte termijn pijn doen maar moet daarna voor altijd goed doen.

De oorsprong van inkomensongelijkheid

Thu, 14 Oct 2010 12:00:00 +0100

In veel recent werk in the arbeidseconomische literatuur ligt de nadruk de groeiende inkomensongelijkheid in de Verenigde Staten en bepaalde Europese landen. Volgens deze Eurostat studie is de werkelijke bron van deze ongelijkheid op de arbeidsmarkt de polarisatie van arbeidsplaatsen en vaardigheden.

De verarming van Wallonië is geen dreiging maar een realiteit

Thu, 14 Oct 2010 12:00:00 +0100

Volgens Etienne de Callataÿ moet Wallonië zich geen zorgen maken van een verarming als gevolg van een institutionele hervorming, maar wel van het al bestaande verarmingsproces. We moeten een lange termijn strategie ontwikkelen dat het BBP per inwoner duurzaam opdrijft. Om een win-win situatie te bekomen moet het debat hoofdzakelijk gevoerd worden rond het hervormen van de arbeidsmarkt of de sociale zekerheid.

Een sociaal Europa vergt bezuinigingen

Fri, 01 Oct 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert bij de Europese vakbondsbetoging tegen bezuinigingen. Laks begrotingsbeleid vóór de crisis, de gemiste kans van de Lissabon-strategie en het niet voorbereiden van de vergrijzing hebben de tol van de crisis heel zwaar gemaakt. Bezuinigen is geen optie: het is een plicht. Over modaliteiten kan en moet gepraat worden, maar ons sociaal model kan niet overleven zonder hervormingen en bezuinigingen.

De crisis van het sociaal overleg is institutioneel

Mon, 27 Sep 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit hoe werkgevers en vakbonden elk hun deel van het gelijk hebben in de discussie over het interprofessioneel akkoord voor 2001-12. Er is behoefte aan een kader dat variatie tussen sectoren en bedrijven toelaat. Bij gebrek daaraan, moet een prioritaire strategie worden gekozen, maar dat kan niet zonder krachtige regering.

De crisis is onze collectieve erfenis

Thu, 09 Sep 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit hoe de begrotingskrater onze collectieve erfenis is: de combinatie van nalatigheid vóór de crisis en eigenbelang na de crisis. De moraal van het crisisverhaal is dat we de plicht hebben de economie in betere gezondheid door te geven aan de jongere generaties. Besparen om en door te verbeteren, is hét hoofdingrediënt in het recept van een geslaagde sanering.

Wat we zelf doen, doen we (misschien) beter: Welke staatshervorming voor een betere arbeidsmarkt?

Mon, 23 Aug 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos presenteert een pragmatische leidraad voor het debat rond een staatshervorming voor een betere arbeidsmarkt. Hij ziet drie scenario’s – Mini, Medium en Maxi – met in totaal zestien topics voor regionalisering van het arbeidsmarktbeleid. Hij stelt voor te focussen op drie prioritaire clusters in bevoegdheidsherverdeling: werkloosheidsbeleid, transitiebeleid en doelgroepenbeleid. Essentieel zijn daarenboven een duurzame organisatie en financiering, met responsabilisering van de regio’s. Daarvoor schetst hij drie opties: Logica, Voorspelbaarheid en Verfijning.

Regionaliseer de besteding van werkloosheidsuitkeringen

Wed, 18 Aug 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos doet drie voorstellen om de regionale capaciteit voor meer werkkansen in België maximaal te ontplooien: bevoegdheid over controle en sanctie, invulling van passende arbeid en de besteding van de werkloosheidsuitkeringen. Daarmee overstijg je dogma’s over de duur van uitkeringen en realiseer je het beste van drie werelden.

Stuur de “Formule Claeys” met pensioen

Mon, 02 Aug 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos bestempelt de “Formule Claeys”, die al 35 jaar gebruikt wordt om opzegtermijnen te bepalen, als een noodzakelijk kwaad. Ze staat symbool voor de discriminerende en voorbijgestreefde ontslagregeling die ons land arm is. Hoog tijd voor een uniform en modern ontslagrecht, zodat de formule afscheid kan nemen.

Loonevolutie en arbeidsmarkt

Mon, 26 Jul 2010 12:00:00 +0100

In welke mate leiden tekorten en overschotten op de arbeidsmarkt tot respectievelijk loonsverhogingen en loonmatigingen? De mate waarin deze arbeidsmarktvoorwaarden de lonen beïnvloeden, noemt men de loonflexibiliteit. Dit rapport van de Studiedienst van de Vlaamse Regering analyseert de loonflexibiliteit in België en zijn regio’s, de buurlanden en de EU15, zowel op sectoraal niveau als op macro-economisch niveau.

Hervormen is de echte uitdaging van de vergrijzing

Wed, 07 Jul 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos ventileert frustratie naar aanleiding van het zoveelste jaarverslag van de Studiecommissie Vergrijzing. De voorbereiding van de vergrijzing is gewoon mislukt. De rekening klopt niet. Alleen daadkrachtige hervormingen en een doordachte groeistrategie kunnen ons redden. We hebben geen nood aan commissies die budgetten berekenen, maar aan commissies die hervormingen adviseren.

Reduceer drastisch de complexiteit van de fiscale en parafiscale loonstructuur.

Thu, 01 Jul 2010 12:00:00 +0100

De Belgische loonkost en werkgelegenheid lijden niet alleen onder zeer hoge fiscale en parafiscale lasten, maar ook onder de complexiteit van de loonlastenstructuur. Dat vertekent personeelsbeleid, bureaucratiseert de werkplek en leidt tot kunstmatig economisch gedrag. Een strategische en grondige sanering van bijzondere fiscale en parafiscale statuten kan hieraan verhelpen.

Verfijn en verbeter de toepassing van de loonnorm.

Thu, 01 Jul 2010 12:00:00 +0100

Loonmatiging blijft een noodzakelijk kwaad zolang de fundamenten van het Belgische loonkader ongewijzigd blijven. Maar de werking van de tweejaarlijkse loonnorm kan bijgesteld worden om een betere koppeling tussen loonontwikkeling en competitiviteit te garanderen.

Maak een “New Deal” voor een leeftijdsvriendelijke arbeidsmarkt, waarin langer werken realistisch wordt en vervroegde pensionering kan uitdoven

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

Om de vergrijzing betaalbaar te houden moeten oudere werknemers ook een volwaardige plaats op de Belgische arbeidsmarkt krijgen. Het Generatiepact heeft te weinig zoden aan de dijk gebracht. Er is nood aan een transversale hervorming die iedereen betrekt: werkgevers, werknemers, vakbonden en overheid. Zo kan een echte strategie worden ontwikkeld die werken stimuleert en beloont, en niet-werken niet louter op de samenleving afwentelt.

Mobiliseer voor diversiteit op de arbeidsmarkt

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

De acute marginalisering van kansengroepen op de Belgische arbeidsmarkt is een sociaal drama, een economische aderlating en een maatschappelijke tijdbom. De arbeidsmarkt is niet de grondoorzaak van maatschappelijke marginalisering, maar wel een cruciale hefboom voor integratie die elders al is misgelopen.

Stop de verkwisting van ons menselijk kapitaal!

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos laakt de verkwisting van de enige natuurlijke rijkdom in België: menselijk talent. In migratie en integratie, in het onderwijs en op de arbeidsmarkt is verspilling troef. Er is nood aan een brede beleidsmobilisatie voor menselijk kapitaal, zonder dogma’s. De klok van de demografie tikt immers onheilspellend.

Creëer een loopbaanrekening voor loopbanen die levensbanen worden

Mon, 28 Jun 2010 12:00:00 +0100

Arbeid en opvattingen over arbeid zijn in de loop der tijden onderhevig geweest aan grote veranderingen. De combinatie van werk en leven is essentieel en moet op maat kunnen gebeuren opdat mensen langer zouden kunnen werken. Dat veronderstelt ook een vormingscultuur en een systeem dat arbeidsmobiliteit niet sanctioneert maar faciliteert. Dat kan onder de vorm van multifunctionele loopbaanrekeningen.

Maak van tijdelijke werkloosheid een vrijwillig verzekeringsregime, gecombineerd aan activering

Mon, 28 Jun 2010 12:00:00 +0100

Tijdelijke werkloosheid combineert jobzekerheid met flexibiliteit en kan daarom beter zijn dan ontslag. Maar het systeem heeft perverse effecten en denatureert te vaak tot een permanente buffer.

Naar een modern en beter eenheidsstatuut voor arbeiders en bedienden

Mon, 28 Jun 2010 12:00:00 +0100

Het juridische onderscheid tussen arbeiders en bedienden zit in de aard van de arbeid: bedienden verrichten overwegend hoofdarbeid, arbeiders overwegend handenarbeid. Zowat iedereen is het er over eens dat het onderscheid tussen hoofdarbeid en handenarbeid in de moderne economie bijzonder artificieel is. De evolutie van technologie en productietechnieken zorgt er voor dat de klassieke arbeider meer en meer “met het hoofd in de handen” arbeidt.

Rooi het woud van banenplannen

Mon, 28 Jun 2010 12:00:00 +0100

De structurele massawerkloosheid en de acute achterstelling van kansengroepen op de Belgische arbeidsmarkt hebben opeenvolgende regeringen, zowel federaal als regionaal, geïnspireerd tot het uitvaardigen van specifieke banenplannen ter promotie van de tewerkstelling van bepaalde doelgroepen. De combinatie van diverse beleidsniveaus en de accumulatie van opeenvolgende regeringen hebben geleid tot een ondoorzichtige jungle van meer dan 110 verschillende maatregelen en plannen.

Europa 2020 en België: de uitdagingen

Mon, 21 Jun 2010 12:00:00 +0100

Hoe maken we betere en duurzame groei na de crisis? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen voor sociaal en economisch beleid? Welke keuzes dringen zich voor België op, na de federale verkiezingen van 13 juni? De Europese Commissie wil inspireren met de strategie “Europe2020”. Tijdens een studiedag organiseerd door het Itinera Institute en de Europese Commissie, debatteerden Vooraanstaande sprekers uit de politieke, economische en academische wereld over de hoofdthema’s van de Europese strategie en de toepassing daarvan op België.

De impact van leeftijd op het reservatieloon

Thu, 27 May 2010 12:00:00 +0100

Hoe kunnen we oudere werkers stimuleren om aan de slag te blijven? Wat is het minimum salaris dat werkgevers moeten aanbieden opdat ze een job aanvaarden? Leeftijd beïnvloedt de bereidheid om een job aan te nemen en de mobiliteit op de arbeidsmarkt. In dit rapport van Steunpunt werk en Sociale Economie (KUL), bekijkt de auteur deze 2 concepten van tewerkstelling en hun relatie met leeftijd. Deze relatie is complex, maar helpt ons om de uitdaging van de vergrijzing beter aan te pakken.

De cijfers van het realisme over begroting en vergrijzing

Fri, 21 May 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit hoe België voor een ongeziene budgettaire uitdaging staat, met zware besparingen op korte termijn en noodzakelijke overschotten op middellange termijn. Tegelijkertijd zijn structurele hervormingen in de sociale zekerheid onafwendbaar en moet het economisch potentieel verbeteren, met een staatshervorming er bovenop. De volgende legislatuur is er één van bloed, zweet en tranen.

Welk verband tussen arbeidsmarkt en misdaad?

Thu, 06 May 2010 12:00:00 +0100

Al bijna 50 jaar bestuderen academici de manier waarop de arbeidsmarkt een effect kan hebben op misdaad. Deze literatuur wordt echter gekenmerkt door een intrigerende puzzel: de kloof tussen theorie en empirie. Om het vraagstuk op te lossen bespreekt deze IZA paper een paar zeer belangrijke problemen die tot voor kort niet systematisch onder handen werden genomen. De auteur besluit dat recent onderzoek wel degelijk het standpunt onderbouwt dat kansen op de arbeidsmarkt belangrijke effecten kunnen hebben op misdaad, en in het bijzonder eigendomsmisdaad.

China kan ook voor België een locomotief zijn

Tue, 27 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos identificeert drie grote trends in de wereld na de crisis. Trage groei, hoge werkloosheid en overheidsschuld tekenen zich af voor het Westen en voor België. Maar de groeilanden zijn voor ons een lichtpunt. China & co zijn niet alleen onze concurrenten, het zijn ook meer en meer onze potentiële klanten.

Vlaams arbeidsmarktbeleid voor senioren

Wed, 14 Apr 2010 12:00:00 +0100

Om de Lissabondoelstelling te halen van 50% werkgelegenheidsgraad voor werknemers ouder dan 55, heeft Vlaanderen in 2007 een specifiek arbeidsmarktbeleid voor senioren ontwikkeld. Dit rapport van het Steunpunt WSE evalueert de prestatie van dit beleid en toont de te verbeteren aspecten. Tussen 2001 en 2009 steeg de werkgelegenheidsgraad van de 55-64-jarigen van 25,3 naar 35%. De demografische uitdaging zal echter dergelijke verbeteringen in het ganse land vergen, en meer.

Actief arbeidsmarktbeleid

Mon, 12 Apr 2010 12:00:00 +0100

De afgelopen twee decennia werd in heel wat OESO-landen het actief arbeidsmarktbeleid verder ontwikkeld dankzij nieuwe budgettaire middelen. Dit artikel van het Sixth Framework Programme (EC) onderzoekt drie soorten van actief arbeidsmarktbeleid: stimuli versterking, arbeidbegeleiding, en investeringen in menselijk kapitaal. Meer bepaald wordt het beleid van de afgelopen 20 jaar in zes West-Europese landen onder de loep genomen om te tonen door welke politieke, institutionele en ideologische determinanten ze werden beïnvloed.

Economische groei is de allerbelangrijkste beleidsprioriteit

Wed, 17 Mar 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vat de lamentabele sociaal-economische toestand van België samen. Elke regering zal de volgende jaren drie onontkoombare prioriteiten hebben: budgettair herstel door een combinatie van besparen en belasten, economisch herstel met meer groei en meer jobs, en een fundamentele hervorming van de sociale zekerheid, zowel in organisatie als in financiering. Economisch herstel is het allerbelangrijkste, maar vergt ook een cultuuromslag bij politici en administraties.

Langer, of meer werken?

Thu, 25 Feb 2010 12:00:00 +0100

De garantie om onze pensioenen betaalbaar te houden is een voldoende hoge activiteitsgraad op de arbeidsmarkt. Volgens dit IZA rapport zullen we daarom ofwel meer, ofwel langer moeten werken. Beide opties hebben een invloed op de beslissingen van de werkgevers om al dan niet (meer) te investeren in menselijk kapitaal. Maar de keuze zal vooral afhangen van de eigenschappen van de werknemers: job tevredenheid, financiële noden, etc. De auteurs onderzochten de Britse arbeidsmarkt en tonen, zowel theoretisch als empirisch, de afwegingen die zullen moeten worden gemaakt.

Activeer de activeerders

Mon, 15 Feb 2010 12:00:00 +0100

In het algemeen beloont het activeringsbeleid werkzoekenden voor het vinden van een job. In deze studie van het Deens Nationaal Instituut voor Sociaal Onderzoek, pleiten de auteurs ervoor ook het personeel voor arbeidsbemiddeling te belonen wanneer zij een job vinden voor een klant. Dit systeem lijkt de aanwervingkansen van de klanten positief te beïnvloeden. Vooral collectieve, pecuniaire stimuli zijn interessant, zo blijkt.

Het eenheidsstatuut is veel meer dan een opzegverhaal

Thu, 11 Feb 2010 12:00:00 +0100

Een plejade arbeidsexperts pleiten voor een vernieuwd ontslagrecht, dat inkomensbescherming en hertewerkstelling combineert. Het eenheidsstatuut van arbeiders en bedienden moet meer doen dan harmoniseren: het moet ook moderniseren. Dat dient zowel de sociale rechtvaardigheid als de werking van de zieke Belgische arbeidsmarkt.

Arbeidsmarkt en investering in Human Capital in Europa

Thu, 04 Feb 2010 12:00:00 +0100

Hoge belasting op arbeid en een genereuze sociale zekerheid kunnen het niveau verminderen van deelname aan de arbeidsmarkt, het aantal gepresteerde uren en daaruit voortvloeiend het rendement van investeringen in Human capital. Laaggeschoolde en oudere werknemers worden vaak eerst geconfronteerd met dit fenomeen. Wat kunnen we doen om dit tegen te gaan? Dit rapport van IZA stelt voor om de distortie op de arbeidsmarkt te verminderen. Het stelt voornamelijk voor om het activerings- en opleidingsbeleid aan te passen zodat de ontwikkeling en onderhoud van human capital stijgt tijdens de loopbaan.

Wanneer laat België onwil en onmacht achter zich?

Thu, 04 Feb 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft nieuwjaarsbespiegelingen bij de staat van België. Hij ziet een verloren decennium met onwil en onmacht als gemene deler. In het eerste komt stilaan verandering. Het doorbreken van de onmacht vergt echter de stroomstoot van nieuwe federale verkiezingen.

Opel Antwerpen is de ondraaglijke terugkeer van economisch nationalisme

Mon, 25 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos signaleert hoe het lot van Opel Antwerpen niet alleen een economisch maar ook een politiek verhaal is. De politiek heeft een grote invloed op de herstructurering van multinationals, maar België moet de duimen leggen tegenover grote jongens als de VS en Duitsland. Europa moet de politisering en het economisch nationalisme dringend stoppen.

Een zoveelste banenplan is niet de beste remedie tegen werkloosheid

Thu, 21 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vindt het nieuwste banenplan een stap in de goede richting, maar waarschuwt voor perverse effecten. Hetzelfde budget had beter kunnen besteed worden via loopbaanbegeleiding op maat.

Sociale zekerheid: antwoorden op de crisis

Mon, 18 Jan 2010 12:00:00 +0100

Moet het nog gezegd zijn dat sociale zekerheidsystemen zwaar onder de financiële en economische crisis geleden hebben? Financiële portefeuilles werden ondermijnd door krimpende markten en negatieve investeringsprestaties. De stijgende werkloosheid heeft het aantal bijdragen verminderd terwijl het aantal vergoedingen pijlsnel de lucht is ingegaan. Op basis van recente cijfers pleit deze ISSA publicatie voor een beter ontwerp van onze sociale zekerheid en voor een verregaande nationale en internationale samenwerking om beter het hoofd te bieden aan de sociale en economische uitdagingen die in tijden van crisis, en erna, opduiken.

Hoe duur is onze welvaartsstaat?

Tue, 15 Dec 2009 12:00:00 +0100

Dit rapport stelt trends en samenstelling van sociale uitgaven voor in de OESO. Rekening houdend met taxatie en private voordelen, gaat meer dan 30% van ons BBP naar sociale uitgaven. Volgens dit OESO rapport behoren we hiermee bij de wereldtop. Sinds 1990 groeiden de reële sociale uitgaven echter sneller dan de welvaartsgroei in bijna alle OESO landen (waaronder België). Dit kan natuurlijk onhoudbare druk leggen op onze sterk gewaardeerde welvaartsmodel. Een zoveelste oproep voor structurele hervormingen?

Het eenheidsstatuut moet vooral een beter en moderner statuut zijn

Mon, 07 Dec 2009 12:00:00 +0100

De discussie over het eenheidsstatuut mag niet beperkt blijven tot een discussie over opzegtermijnen. We hebben nood aan een beter ontslagrecht, dat inzet op doorstroming naar nieuwe tewerkstelling. Alleen zo kunnen we de vergrijzing aan. Ziehier een blauwdruk voor een moderner ontslagrecht, in het verlengde van buitenlandse ervaring. Wanneer daagt ook in België de visie voor een betere arbeidsmarkt?

Arbeid in Europa anno 2009

Tue, 01 Dec 2009 12:00:00 +0100

Sinds het begin van de crisis gingen in de EU al meer dan 4 miljoen jobs verloren. Dit rapport van de Europese Commissie buigt zich over recente ontwikkelingen en de Europese arbeidsmarktdynamiek en heeft er alle vertrouwen in dat we de Europese arbeidsmarkt ook deze keer uit het slop kunnen halen. De transitie naar een groenere economie zal ons inderdaad helpen de verloren arbeidsplaatsen terug te winnen. Er is een enorm potentieel en we kunnen ons voorbereiden, om maar een voorbeeld te geven, door middel van een vormingsbeleid in de groene technologieën.

Activerend arbeidsmarktbeleid: lessen uit het buitenland

Wed, 25 Nov 2009 12:00:00 +0100

Een verouderende bevolking en een groeiend aantal (langdurig) werklozen zorgen ervoor dat de sociale zekerheid moeilijk betaalbaar wordt. Een activerend beleid dat de hindernissen naar werk probeert te vervangen door stimuli, tracht een antwoord te formuleren op dit onevenwicht. Het activerend arbeidsmarktbeleid bestaat uit maatregelen die als doel hebben de werkloosheid te bestrijden, de uitstroom naar werk te bevorderen en de aansluiting tussen vraag en aanbod op de arbeidsmarkt te verbeteren. In dit artikel van het Steunpunt WSE bespreken de auteurs verschillende interessante ervaringen uit het buitenland.

Onze welvaartsstaat en de activiteitsgraad van ouderen

Tue, 03 Nov 2009 12:00:00 +0100

Europese arbeidsmarkten zijn meer gereguleerd dan de Angelsaksische. Ondervinden oudere ‘continentale’ werknemers hinder door een minder flexibele arbeidsmarkt? Zijn hogere lonen voor oudere werknemers de reden waarom ze in vergelijking met hun jongere collega’s meer te lijden hebben onder ontslagen? Moeten ze bijgevolg nog meer, of net minder worden beschermd? Deze IZA publicatie vergelijkt een flexibel en een minder flexibel arbeidsmarktmodel (Frankrijk vs. de V.S.) en bespreekt voor- en nadelen van beide systemen.

Belastingskredieten om ontslagen te verminderen, en werkgelegenheid te stimuleren

Mon, 26 Oct 2009 12:00:00 +0100

Men hoort wel dat onze economie aan het herstellen is, maar men mag niet vergeten dat de werkloosheid nog steeds hoge toppen scheert. En als we nu niet resoluut ingrijpen, zal deze werkgelegenheidscrisis zijn staart nog vele jaren roeren. In deze bondige CEPR analyse stellen de auteurs een baan delend belastingskrediet voor als effectieve, tijdelijke maatregel. Het mechanisme is simpel: gebruik belastingsgeld om werknemers minder te laten werken, maar wel evenveel te betalen. Dit is volgens de auteurs goedkoper dan werkloosheidsuitkeringen te betalen. Gegeven onze geplaagde arbeidsmarkt, een idee dat zeker de moeite loont van dichterbij te worden bekeken.

Een ontslaghervorming gebaseerd op economische principes

Thu, 15 Oct 2009 12:00:00 +0100

Worden onze werknemers wel voldoende vergoed bij ontslag? En dekken de werkgeversbijdragen de kosten die zij de maatschappij laten dragen wel voldoende? In deze publicatie van “Regards Economiques” (UCL) herzien de auteurs de economische principes van ontslag en stellen zij een nieuw ontslagrecht voor. In hun voorstel worden ontslagen werknemers fatsoenlijk vergoed voor de psychologische dreun en aangemoedigd snel weer ander werk te vinden. Hier zorgen de banenplannen die onrechtstreeks gefinancierd worden door de werkgevers die mensen aan de deur zetten voor.

Motivatie voor vorming, training en opleiding in Vlaanderen onderzocht

Tue, 29 Sep 2009 12:00:00 +0100

Een moderne arbeidsmarkt kan niet voorbij aan vorming, training en opleiding (VTO). De Lissabondoelstellingen stellen dan ook een deelname van 12,5% van de beroepsactieve bevolking voorop. Met amper 8% blijft de feitelijke participatiegraad in Vlaanderen echter een flink stuk beneden het Europees niveau. In dit rapport van het Steunpunt Werk en Sociale Economie analyseren de onderzoekers wat zowel de werknemers als de werkgevers motiveert te investeren in VTO. Dit inzicht kan mogelijks de participatiegraat in VTO optrekken, opdat de Vlaamse arbeidsmarkt beter gewapend zou zijn tegen de uitdagingen van de 21e eeuw.

School naar werk transities in de Verenigde Staten en Europa

Mon, 14 Sep 2009 12:00:00 +0100

Kan tijdelijk werk de prestaties van jongeren op de arbeidsmarkt beïnvloeden? Welke trajecten moeten ze afleggen om de kans op werkloosheid te minimaliseren? En hoe kunnen de regering en de bedrijven hen hiermee helpen? In dit OESO rapport maken de auteurs een analyse van de school naar werk transities in de Verenigde Staten en in Europa. Voor de twee continenten onderzoeken ze de tijd die nodig is om na de studies een eerste baan te vinden, de moeilijkheid van die transitie en de mate waarin een gemakkelijke transitie zich later kan vertalen in een succesvolle arbeidsmarktintegratie.

De uitdagingen voor het Belgisch systeem van dienstencheques

Mon, 17 Aug 2009 12:00:00 +0100

Dienstencheques zijn in België in toenemende mate ingeburgerd geraakt om persoonlijke diensten te betalen. In de periode 2006-2007 is er een stijging van 53% genoteerd in het aantal geïnde cheques. De dienstencheques maken deel uit van beleid dat gericht is om de vraag naar diensten te ondersteunen en om zwartwerk in de officiële arbeidsmarkt te brengen. Maar vormen zij een effectieve maatregel? Dit artikel van de European Trade Union Institute onderzoekt de drijfveren achter de ontwikkeling van persoonlijke diensten en evalueert het systeem van dienstencheques. De Belgische en Franse systemen worden uitgelegd en de auteur stelt de uitdagingen vast voor beide systemen op het vlak van kosten en de kwaliteit van de tewerkstelling.

Jongeren aan zet

Fri, 17 Jul 2009 12:00:00 +0100

Om voordeel uit de crisis te halen, stelt Jean Hindriks een Zweedse kennislift voor. Actieve werknemers zouden tegen betaling terug kunnen gaan studeren, om hun job aan jongeren – nog steeds de grootste slachtoffers van de crisis – over te laten.

Hervorming van het arbeidsmarktbeleid in België

Tue, 14 Jul 2009 12:00:00 +0100

Hoe ziet het ideale arbeidsmarktbeleid voor België eruit? Deze studie van het CESifo biedt een voorstel voor de hervorming van het arbeidsmarktbeleid in België, gestoeld op economische principes. Men stelt zich de vraag op welke vlakken het huidig systeem de mist ingaat en argumenteert dat een nieuw ontslagbelasting noodzakelijk is. De richtlijnen die worden meegegeven voor een hervorming maken duidelijk dat het huidig beleid zeer ver ligt van het ideale.

Het effect van ouderdom op productiviteit onderzocht

Tue, 14 Jul 2009 12:00:00 +0100

Naarmate werknemers ouder worden doen ze meer ervaring op maar neemt hun gezondheid en conditie ook af. De algemene veronderstelling is dat veroudering een afname van productiviteit inhoudt, maar houdt dat wel steek? In deze studie van het instituut voor onderzoek naar arbeid (IZA) worden gegevens van loopwedstrijden, output van publicaties en bedrijven onderzocht. De auteur vindt verschillen in het effect van ouderdom op mentale en fysieke productiviteit die u misschien niet zult verwachten.

Heeft Vlaanderen nood aan bijkomende stimuleringsmaatregelen?

Wed, 08 Jul 2009 12:00:00 +0100

Opleiding en vorming op de werkvloer worden als belangrijke drijfveer gezien voor een kennisgedreven economie met een dynamische arbeidsmarkt. Moeten opleidingsinvesteringen worden gestimuleerd door de overheid? En heeft Vlaanderen nood aan nieuwe stimuleringsmaatregelen? In dit rapport van het Steunpunt Werk en Sociale Economie worden de motieven voor overheidsstimulering als ook de implementatiemogelijkheden uit de doeken gedaan. De auteur zet de argumenten voor en tegen nieuwe stimuleringsmaatregelen in Vlaanderen op een rij en trekt conclusies die het debat over het stimuleringsbeleid kunnen sturen.

Activerend arbeidsmarktbeleid: wat werkt in het buitenland?

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Activeringsmaatregelen zijn een interessant instrument om werkloosheid tegen te gaan, om mensen te motiveren te blijven werken en om arbeidsvraag en aanbod beter op elkaar af te stemmen. Deze publicatie van het Steunpunt WSE bespreekt activeringsmaatregelen van onze Europese buren. Door na te gaan wat wel en wat niet werkt in het buitenland kunnen we onze eigen activeringsmaatregelen wat betreft opleiding, werklozenopvolging, subsidies, banenplannen etc. herzien.

Deficit spending mag beleidshervorming niet verdringen

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor Vlaamse budgettaire laksheid. Vlaanderen kan de crisis niet bezweren met Vlaamse tekorten. De nieuwe regering moet prioritair inzetten op het verbeteren van concurrentiekracht, innovatie, onderwijs, ondernemerschap en export.

Loonspanning in perspectief

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Toplonen en loonverschillen zijn een prominent nieuwsitem geworden. Nu de crisis toeslaat en een collectieve verarming dreigt, neemt de intolerantie tegenover veelverdieners hand over hand toe. Maar hoe groot zijn de loonverschillen in België werkelijk en zijn ze omvangrijker dan bij onze buren? In deze beleidsnota staan Kris Boschmans, Geert Janssens en Wies Pairoux van de denktank VKW Metena stil bij de wenselijkheid van een gezonde loonspanning. Ze tonen aan dat de heisa over toplonen volledig voorbij gaat aan het veel belangrijker debat over het loonvormingsproces in onze economie.

Transititiebeleid is het marsorder voor arbeidsmarktbeleid in tijden van crisis

Mon, 22 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt dat het crisisbeleid op de arbeidsmarkt te veel focust op het behoud van bestaande banen. Er moet meer aandacht komen voor de zwakkeren op de arbeidsmarkt. Transitiebeleid is het motto en kan de kansen grijpen die er zijn ondanks de crisis. We moeten collectief inzetten voor effectieve activiteit, zodat er geen verloren generatie ontstaat.

Geen duurzame sociale zekerheid zonder betere economie en arbeidsmarkt

Fri, 19 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos heeft bedenkingen bij de ambitie voor Vlaamse sociale zekerheid. Hij wijst erop dat Vlaanderen geen duurzame sociale zekerheid kan krijgen zonder een breder economisch draagvlak en een betere arbeidsmarkt. De vlucht vooruit werkt niet. Vlaanderen moet ook het laboratorium zijn voor andere en betere sociale zekerheid.

Meer arbeid en/of meer productiviteit?

Thu, 11 Jun 2009 12:00:00 +0100

Arbeidsmarkthervormingen moeten vaak de werkgelegenheidsgraad opkrikken, vooral dan bij de laagst geschoolden. Algemene arbeidsproductiviteit zou echter onder dergelijke hervormingen kunnen lijden. De auteurs van dit OESO rapport bestuderen de afwegingen die moeten worden gemaakt tussen arbeidsproductiviteit en werkgelegenheidsgraad van verschillende socio-economische groepen. Hoe kunnen we onze werkgelegenheid doen stijgen zonder aan productiviteit en dus aan competitiviteit ten opzichte van bijvoorbeeld de VS te moeten inboeten? Opnieuw lijkt onderwijs een niet te onderschatten remedie te zijn die zowel productiviteit als werkgelegenheid stimuleert.

The Day After: wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Wed, 10 Jun 2009 12:00:00 +0100

De regionale verkiezingen van 2009 moeten een keerpunt zijn. De economische crisis, de budgettaire crisis en de communautaire crisis plaatsen de regio’s voor nieuwe verantwoordelijkheden. Nu de kiezer gekozen heeft, kan electoraal opbod plaatsmaken voor het realisme van onderhandelingen. Het Itinera Institute ziet zeven regionale beleidsprioriteiten en doet concrete aanbevelingen.

Presentatie: The Day After: wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Mon, 08 Jun 2009 12:00:00 +0100

Executive summary :The Day After: Wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Thu, 04 Jun 2009 12:00:00 +0100

GM en Opel ondermijnen de fundamenten van de reële economie

Thu, 04 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos signaleert zware perverse effecten bij de nationalisering van GM en de overheidssteun aan Opel: politisering van de auto-industrie, massieve concurrentievervalsing en een glijbaan naar meer economisch nationalisme. De toekomst van de geredde bedrijven blijft zeer onzeker. Dit is geen goede besteding van schaars belastinggeld.

Dienstencheques: een andere evaluatie

Wed, 20 May 2009 12:00:00 +0100

De dienstencheques, die men sinds 2004 kan gebruiken, worden onder andere geassocieerd met tewerkstelling (87 000 bijkomende banen naar een schatting van 2007 door het Rekenhof). In deze editie van “Regards Economiques” bestuderen economen van de UCL de kwaliteit van deze jobs en de manier waarop deze dienstverlening georganiseerd wordt door de verschillende soorten dienstverleners. Ze stellen zich ook vragen bij de financiële leefbaarheid van dit systeem dat afhangt van een dubbele staatsinterventie (BTW vrijstelling en aftrekbaar belastingsforfait voor de gebruiker). En welke zou de globale impact zijn van een prijsverhoging van de dienstencheques?

‘Quality of life’ in Europa

Tue, 05 May 2009 12:00:00 +0100

Deze enquête van Eurofound geeft de Europese burgers een platform om zichzelf uit te drukken over verschillende socio-economische thema’s zoals lonen en levensstandaarden, work-life balance, en de kwaliteit van de gezondheidszorg en huisvesting. Op die manier kan men beter de kwaliteit van het leven in Europa inschatten wat dan weer toelaat grondig na te denken over beleidsmaatregelen die beter op de behoeften van de mensen inspelen. Er kan ook inspiratie worden gevonden in andere Europese landen, en vooral dan de Scandinavische.

Arbeid in België; zonder hervormingen zijn er geen redenen tot feesten (ook niet op 1 mei)

Tue, 05 May 2009 12:00:00 +0100

Ook België viert op 1 mei de Dag van de Arbeid. Op alle andere dagen van het jaar wordt arbeid in onze complexe welvaartsstaat echter allesbehalve gevierd. Een loodzware fiscaliteit, een stroeve regulering en allerhande inactiviteitvallen ontmoedigen het aanbod van arbeid. Met de crisis loopt de factuur van onze zwaar verstoorde arbeidsmarkt hoog op maar van fundamentele hervormingen is nog geen sprake.

Bevolkingsstructuur: gevolgen voor tewerkstelling en productiviteit

Tue, 05 May 2009 12:00:00 +0100

Tewerkstellingsgraden en productiviteitsniveaus verschillen naargelang de bevolkingsgroep. Dit OESO rapport analyseert de verschillen in tewerkstelling en productiviteit in bepaalde Europese landen en de Verenigde Staten. In landen met een belangrijk deel jonge en laaggeschoolde werknemers is de kans op een lagere tewerkstellingsgraad en een lager productiviteitsniveau hoger dan in landen waar het aandeel oudere en hooggeschoolde werknemers belangrijker is. Een sterk argument om in opleiding en technologie te investeren. Onze lange termijn prestaties inzake tewerkstelling en productiviteit staan op het spel.

Arbeidsstromen in België

Mon, 27 Apr 2009 12:00:00 +0100

Het voorbije decennium lag de jobstabiliteit relatief hoog in ons land. Ook de arbeidsmobiliteit ging er niet op achteruit. Maar zal dit wel zo blijven in de komende jaren? Dit rapport van de NBB geeft een precies beeld weer van de arbeidsstromen in ons land tussen 1998 en 2006. De auteurs tonen ook aan in welke mate arbeidsstromen variëren volgens de karakteristieken van de werknemers, de bedrijven en de arbeidsmarkt in het algemeen. Goed om te weten bij het uitstippelen van beleid om jobdestructie af te remmen en jobcreatie te bevorderen.

Publieke tewerkstelling in een international perspectief

Mon, 27 Apr 2009 12:00:00 +0100

Hoeveel mensen worden tewerkgesteld in de publieke sector in België? Hoeveel kost dit aan de overheid en beheert België haar publieke sector anders dan de overige OESO landen? In dit rapport van het Planbureau worden concrete en becijferde antwoorden aan al deze, en nog veel meer, vragen gegeven. Zelfs als de publieke tewerkstellingsgraad in België gemiddeld hoger ligt dan in andere vergelijkbare landen, is dit niet het geval voor de ratio tussen bruto vergoeding per ambtenaar en bruto vergoeding in het algemeen.

Bismarckian Welfare State

Fri, 03 Apr 2009 12:00:00 +0100

Compared to Anglo-Saxon and Scandinavian socio-economic models, our Bismarckian-type welfare regime is in fact not as bad as we might have thought. This report from IZA shows that countries with such welfare systems can be as successful in terms of employment and poverty reduction. The authors analyze employment rate evolution between 1997 and 2007 as a measure for judging the sustainability of the Bismarckian welfare state and the success of social and economic policy reforms. In some countries like Belgium however, we should put extra effort into the employment rate of older workers.

Hardnekkige jeugdwerkloosheid in België

Mon, 30 Mar 2009 12:00:00 +0100

Met welke situaties, problemen en uitdagingen worden hardnekkige jeugdwerklozen in ons land geconfronteerd? Dit rapport van de Koning Boudewijnstichting maakte een uitgebreide schets van deze zeer kwetsbare groep. Er worden ook concrete aanbevelingen gegeven voor een succesvol activeringsbeleid voor jongeren – dit bewijst andermaal de nood van maatwerk. Nu moet ook nog werk worden gemaakt van een wettelijk kader dat van activering een echter pijler maakt.

Alleen een systeemhervorming kan de sociale zekerheid duurzaam maken

Fri, 27 Mar 2009 12:00:00 +0100

Voor Marc De Vos is het “game over” met de voorbereiding van de vergrijzing in België. De sociale zekerheid is niet duurzaam. De begroting moet hersteld worden, maar alleen beleidshervorming kan ons redden. Er is dringend nood aan een brede maatschappelijke consensus over een nieuw sociaaleconomisch model.

Pleidooi voor een nieuw ontslagrecht

Mon, 23 Mar 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos benadrukt dat ontslagharmonisatie in een eenheidsstatuut twee prioriteiten moet dienen: gelijke rechten en doorstroming op de arbeidsmarkt. We moeten inkomenszekerheid combineren met wedertewerkstelling op maat. Een systeem van een individuele loopbaanrekening met doorlopende financiering kan daarvoor een handig instrument zijn.

De stabiliserende effecten van sociale uitgaven

Fri, 20 Mar 2009 12:00:00 +0100

In welke mate kunnen sociale uitgaven productieschokken gladstrijken en voor economische stabilisatie zorgen? De resultaten van deze OESO working paper tonen dat sociale uitgaven tot 16% van een schok kunnen afvlakken. Vooral sociale uitgaven die naar de vergrijzing en werkloosheid gaan blijken de belangrijkste effecten te hebben. Bovendien – en dit is goed nieuws voor België gegeven de huidige recessie – lijken de stabiliserende effecten gevoelig groter in landen waar de sociale uitgaven hoog zijn.

Is omvang belangrijk voor groei?

Wed, 18 Mar 2009 12:00:00 +0100

Nu dat veel jobs verloren gaan vragen mensen zich misschien af of hun job veiliger zit bij een kleinere dan wel bij een grotere werkgever. In deze working paper van de prestigieuze Yale universiteit wordt aangetoond dat grotere bedrijven gevoeliger zijn voor business cycli, zoals recessies of expansies, dan kleinere. Grotere bedrijven schrappen proportioneel gezien meer jobs tijdens recessies maar creëren er ook meer later tijdens expansies. Uiteindelijke annuleren deze effecten zichzelf. Dit bevestigt dat niet omvang, maar wel innovatie belangrijk is voor groei en jobcreatie.

Video Column : tijdelijke werkloosheid voor bedienden?

Tue, 17 Mar 2009 12:00:00 +0100

Moet het systeem van tijdelijke werkloosheid uitgebreid worden naar bedienden?Mark De Vos somt de voor- en nadelen op.

Flexibiliteit op de Belgische arbeidsmarkt

Thu, 05 Mar 2009 12:00:00 +0100

In een periode van crisis komt arbeidsflexibiliteit vaak op de voorgrond. Maar is België erin geslaagd een voldoende flexibele arbeidsmarkt te ontwikkelen? In dit DULBEA rapport bestuderen de auteurs de verschillende arbeidssituaties in België sinds 1990. Volgens hun data kan de arbeidsflexibiliteit nog verbeterd worden wat dan weer de transitie uit de crisis zou verzachten en de werknemers stimuleren langere carrières te hebben. Twee vliegen in één klap dus.

Werk zoeken en tijdelijke arbeid in Europa

Wed, 25 Feb 2009 12:00:00 +0100

Welke hervormingen kunnen vandaag de werkloosheid helpen verminderen? Ondernemingen toelaten met meer tijdelijke arbeid te werken wordt vaak naar voor geschoven als mogelijke oplossing. Niet iedereen is hier echter mee akkoord. Deze IZA publicatie buigt zich over de impact van tijdelijke arbeid op de inspanning een vast contract te zoeken. Blijkt dat tijdelijke arbeid in België en andere Europese landen de werknemers er wel degelijk toe kan aanzetten op zoek te gaan naar een vast contract. Voorwaarden zijn wel dat het aantal opeenvolgende tijdelijke contracten niet te hoog is en de duur ervan niet te lang.

De impact van offshoring op werkgelegenheid in België

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Te vaak wordt offshoring ervan beschuldigd jobs in eigen land te hebben kapotgemaakt. Volgens dit rapport van het Planbureau, moeten we ons oordeel herzien en nuanceren. Want, blijkt nu dat offshoring in de nijverheid maar een zeer beperkte impact op werkgelegenheid heeft gehad tussen 1995 en 2003.

Goedkopere kinderverzorging, meer kinderen

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Een omvangrijkere beroepsbevolking is de manier om de nefaste effecten van de vergrijzing te counteren. Er zijn twee manieren om het arbeidsaanbod te verhogen: op korte termijn kan immigratie een tijdelijke oplossing zijn, maar op lange termijn zouden de geboortes toch naar boven moeten. Gegeven de belangrijke beroepsparticipatie van moeders, is dit laatste geen koud kunstje. Volgens deze IZA publicatie die gebruik maakt van Zweedse data, kan een gepast kinderverzorgingbeleid de vruchtbaarheidsgraad verbeteren en, later dus, de beroepsbevolking doen stijgen.

Tijdelijke werkloosheid is niet de oplossing

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos beklemtoont de perverse effecten van tijdelijke werkloosheid en bepleit een hervorming naar een verzekeringssysteem dat de kosten internaliseert en meer aandacht heeft voor activering. Een transparant eenheidsstatuut is de weg naar een zuivere combinatie van flexibiliteit en zekerheid.

Zijn jongere en oudere werknemers nefast voor de bedrijfsproductiviteit?

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Om de Lisbon doelstellingen te halen moet België haar werkgelegenheidsgraad opkrikken bij ofwel de oudere werknemers (met 34% de laagste van de OESO in 2007) ofwel de jongeren. Gegeven de vergrijzing lijkt het evident de juiste prikkels te geven om oudere werknemers langer aan het werk te houden. Maar zullen grote bedrijven, vooral in de ICT sector, toehappen? Volgens deze IZA publicatie zullen deze bedrijven nochtans eerder voor jonge werkkrachten kiezen daar zij, in tegenstelling tot de oudere werknemers, een positief effect hebben op de bedrijfsproductiviteit.

Arbeidsmarktbeleid en productiviteit

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

Werkgelegenheidsgroei wordt vaak in verband gebracht met een lagere arbeidsproductiviteit daar meer laaggeschoolde werkkrachten zich tot de beroepsbevolking voegen. Maar het is ook mogelijk de individuele productiviteit op te trekken via beleidsmaatregelen die investeringen in opleiding stimuleren, een efficiëntere herschikking van de beschikbare middelen (dankzij meer flexibiliteit), of door het generen van kwaliteitsvolle arbeidsplaatsen (in hoogtechnologische sectoren bijvoorbeeld). In deze paper analyseren Bassanini en Venn de impact van dergelijk arbeidsmarktbeleid op de productiviteit van de OESO landen.

Leeftijdsafhankelijke arbeidsbescherming optimaliseren

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

De vraag hoe we onze oudere werknemers aan het werk houden is belangrijk willen we de welvaartstaat zoals we die nu kennen betaalbaar houden. Een suggestie is om leeftijdsafhankelijke arbeidsbescherming via ontslagtaksen te hanteren. Volgens deze IZA publicatie is het theoretisch beter ontslagtaksen te laten afnemen met de leeftijd. Op die manier wordt jobcreatie gemaximaliseerd, en jobdestructie geminimaliseerd, weten de auteurs nog. Verrassend genoeg strijkt dit niet met de praktijk in België en de meeste OESO landen waar de arbeidsbescherming toeneemt met de leeftijd.

Synopsis Nieuwjaarsmemo

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

Lees hier de synopsis van de Nieuwjaarsmemo 2009

Nieuwjaarsmemo 2009

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute presenteert haar NIEUWJAARSMEMO 2009, onze visie over de beleidsprioriteiten van de kersverse Regering Van Rompuy I. We beklemtonen we het belang van de regeerperiode die nu loopt. Wij geven concreet aanbeveling voor enkele gedurfde beleidskeuzes die zich ons inziens opdringen door of ondanks de zware omstandigheden.

Nieuwjaarsmemo 2009: Presentatie

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Video: Een robuuste arbeidsmarkt met visie

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Video: New Years Memo

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Werk en werkloosheid van buitenlanders in België

Mon, 29 Dec 2008 12:00:00 +0100

Op internationaal niveau is België één van de landen waar de verschillen tussen immigranten en autochtonen op de arbeidsmarkt het grootst is: lagere werkzaamheid en hogere werkloosheid dan de Belgen, meer tijdelijke of deeltijdse arbeid en oververtegenwoordiging van allochtonen bij de arbeiders. Wat treft schuld? Verschillende factoren zoals opleidingsverschillen, asymmetrische informatie of werkloosheidsvallen. Dit rapport van het Directoraat-generaal van de Arbeid besluit dus eigenlijk impliciet dat een goed activeringsbeleid ook een goed integratiebeleid is.

Collectief onderhandelingsniveau en lonen

Fri, 12 Dec 2008 12:00:00 +0100

In België worden sectorale akkoorden aangevuld door bedrijfsspecifieke akkoorden. Deze DULBEA working paper geeft een literatuuroverzicht van de effecten van dit onderhandelingssysteem op twee niveaus op de loonstructuur in Europe en in België in het bijzonder. Er werd een positief en significant effect gevonden van bedrijfspecifieke akkoorden op de lonen. De impact op de loonspreiding, daarentegen, is dubbelzinnig. De centralisatiegraad van de onderhandelingen lijkt hierbij van belang, weten de auteurs nog.

Geen relanceplan zonder recuperatieplan voor de vergrijzing!

Fri, 12 Dec 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor doelmatigheid en budgettaire grenzen in het opbod van relanceplannen. De regering mag geen relanceplan aankondigen zonder vooraf klare begrotingsdoeleinden te bepalen. Elk relanceplan moet gekoppeld worden aan een recuperatieplan, om de opgelopen achterstand in de budgettaire voorbereiding van de vergrijzing opnieuw in te halen.

Waarom sociale partners en regering falen bij het loonakkoord

Thu, 11 Dec 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos onderstreept dat het interprofessioneel loonakkoord de doelstelling van concurrentievrijwaring niet behaalt. De regering treedt daarenboven niet corrigerend maar stimulerend op. Het systeem van overlegde loonmatiging faalt.

Doordacht arbeidsmarktbeleid

Tue, 09 Dec 2008 12:00:00 +0100

Net zoals men in de jaren 1970 dacht de werkloosheid terug te kunnen dringen door ouderen op brugpensioen te sturen, lopen er zelfs nu nog velen rond met de illusie dat door het op pensioen gaan van de babyboomers er jobs vrijkomen voor jongeren die het dus allemaal veel gemakkelijker gaan hebben. Blijkbaar dringt het wel heel slecht door dat als mensen de arbeidsmarkt verlaten de koek inkrimpt en dat het dus niet zo werkt dat die vakjes opgevuld kunnen worden door anderen.

Kinderopvang en tewerkstellingsgraad van vrouwen in België

Fri, 05 Dec 2008 12:00:00 +0100

Met 55,3% is de tewerkstellingsgraad van vrouwen in België anno 2007 nog ver van de Lisbon doelstelling van 60%. Kinderopvang is hierbij van cruciaal belang: het beïnvloedt de positie van de vrouw op de arbeidsmarkt. Dit rapport van de ULB analyseert de situatie en becommentarieert het Belgische kinderopvangbeleid.

Werkgelegenheid en migratie in Europa

Fri, 05 Dec 2008 12:00:00 +0100

Volgens dit rapport van de Europese Commissie zijn de migranten mede verantwoordelijk voor de goede prestaties van de Europese arbeidsmarkt van de afgelopen jaren. Zij hebben onder andere tekorten weten op te vullen en de flexibiliteit van de arbeidsmarkt verhoogt. Het integratieproces van de migranten in de arbeidsmarkt staat echter nog voor heel wat uitdagingen. Zo kan de jobkwaliteit beter en kan effectiever met hun menselijk kapitaal worden omgesprongen, zeggen de auteurs. Voor België, waar maar één op de drie migranten werk heeft, is dit bijzonder relevant.

Belgisch crisisbeleid moet focussen op beleidshervorming

Fri, 28 Nov 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit dat het Europese relanceplan de klok van de economische geschiedenis niet terugdraait. Hij onderstreept dat België weinig in de tank heeft voor een Keynesiaanse stimulus. De prioriteit voor Belgisch beleid moet liggen in beleidshervorming die geld opbrengt of minstens geen geld kost.

Privatiseringen en veranderingen in de loonstructuur

Fri, 21 Nov 2008 12:00:00 +0100

Met de financiële crisis en de toegenomen rol van de overheid in de economie, is de vraag bedrijven al dan niet te privatiseren minstens even relevant als onder Thatcher. Want, de eerste die door dergelijke beslissingen worden getroffen zijn natuurlijk de werknemers. Deze IZA publicatie bijvoorbeeld, vond dat de verdeling van loon en loongroei verbreedde na privatisering. De centrale vragen blijven echter wie hierbij wint, verliest en waarom?

Actief arbeidsmarktbeleid: synergieën en trade-offs

Mon, 17 Nov 2008 12:00:00 +0100

Waar kan een actief arbeidsmarktbeleid nu eigenlijk allemaal goed voor zijn? Auteur Røed gaat het in dit artikel na en vond dat een actief arbeidsmarktbeleid niet alleen goed is voor het vinden van een job, maar ook voor de kwaliteit van de gevonden job. Dit neemt echter niet weg dat er ook keuzes moeten worden gemaakt: zo vond de auteur bijvoorbeeld dat hogere werkloosheidsuitkeringen wel de kwaliteit van de gevonden jobs verbetert, maar ook de werkloosheidsperiode verlengt. Activeringsmaatregelen verhogen dan weer de kans snel een job te vinden, alhoewel dit bijvoorbeeld ten koste gaat van de verwachte vergoeding.

De ambtenaar en de werkloze

Mon, 17 Nov 2008 12:00:00 +0100

Wanneer banen in de privé sector niet meer competitief zijn, zijn overheidsbanen een gemakkelijke oplossing om de werkgelegenheid te bevorderen. Dit is het Scandinavische model. Maar een betere oplossing is de werkgelegenheid te subsidiëren, zoals onze dienstencheques die 65.000 jobs hebben geschept, met succes aantonen.

Belastingsverlaging, openstaande vacatures en werkloosheid

Mon, 10 Nov 2008 12:00:00 +0100

In vergelijking met andere Europese landen heeft België een relatief hoge werkloosheidsgraad. Nochtans zijn er in ons land veel openstaande vacatures. Dit artikel van de KULeuven analyseert of een afgenomen fiscale druk kan bijdragen tot het oplossen van deze twee problemen. Er wordt ook een vergelijking gemaakt tussen België en Denemarken en gekeken in welke mate factoren als opleiding en sociale transfers een invloed kunnen hebben op de werkloosheidsgraad.

De loonverschillen blijven stijgen

Mon, 03 Nov 2008 12:00:00 +0100

Volgens dit rapport van het International Labour Organisation (ILO) draagt de financiële globalisatie bij tot de stijgende loonverschillen. Er wordt geargumenteerd dat loonverschillen zijn toegenomen onder andere door de invoering van op prestatie gebaseerde beloningssystemen. In België zijn die loonverschillen wel bij de laagste van de ontwikkelde landen. Tussen 1990 en 2000 is België wel het land waar die verschillen de sterkste vooruitgang hebben kunnen maken, samen met Finland en Zweden. Om in de gaten te houden.

Een nieuw ontslagrecht is nodig

Mon, 03 Nov 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos reageert op de vraag van het VBO om opzegvergoedingen voor bedienden te begrenzen. Er is vooral nood aan een ander ontslagrecht dat werkzekerheid bevordert en waarvan de opzegtermijn maar één pijler is. Niet hoger of lager, maar anders is de boodschap.

Weinig armoede bij werkenden in België

Mon, 03 Nov 2008 12:00:00 +0100

Dit artikel bespreekt armoede bij de werkende Belgen en de impact van sociale transfers op armoedevermindering in 20 Europese landen. België blijkt het land te zijn met het minste aantal werkende armen vóór transfers, en plaatst zich derde na transfers. Volgens dit artikel is dit te wijten aan de sterke centralisatie van de professionele onderhandelingen en aan de vrijgevige sociale uitkeringen.

Marx, Darwin of toch Marx ?

Tue, 21 Oct 2008 12:00:00 +0100

Met de financiële crisis ligt het kapitalisme onder vuur en klinkt luid de vraag naar oplossingen. Johan Albrecht vraagt zich of Marx en Darwin kunnen inspireren.

Werken tegen zwartwerk

Fri, 17 Oct 2008 12:00:00 +0100

Dit rapport, het resultaat van een samenwerking tussen de HIVA van de KUL en de CREPP van de ULg, probeert de omvang en evolutie van zwartwerk in België in kaart te brengen. Volgens de auteurs zijn de uitgesproken politieke wil en de duidelijke steun van de werkgevers en werknemers federaties nodig om zwartwerk werkelijk te kunnen bestrijden. Dit zou ons in staat stellen deze verborgen realiteit beter te kennen waardoor we een efficiëntere controle zouden kunnen optekenen,met alle positieve gevolgen voor ons budget.

Arbeid in de toekomst

Mon, 13 Oct 2008 12:00:00 +0100

Arbeid en opvattingen over arbeid waren in de loop der tijden aan grote veranderingen onderhevig. In tijden van ingrijpende demografische veranderingen krijgt arbeid daarenboven een nog belangrijker plaats in het maatschappelijke debat en in ieders levenstraject. Dit rapport van het Netwerk Toekomstverkenningen schilderde voor ons vier mogelijke scenario’s van arbeid in de toekomst af, elk met zijn eigen palet aan kansen en problemen. Centraal staat de vraag of we gaan moeten werken om te leven, of leven om te werken? Waarschijnlijk wordt het iets tussen beide maar ‘anders’ wordt het zeker.

Main Street na de meltdown

Fri, 10 Oct 2008 12:00:00 +0100

De financiële crisis zorgt voor een ravage maar de reële economie blijft overeind met competitiviteit als belangrijkste beleidsprioriteit.

Een groenere economie kan de arbeidsmarkt goed doen

Mon, 06 Oct 2008 12:00:00 +0100

Volgens de International Labour Organisation (ILO) is de groene groei veelbelovend voor de arbeidsmarkt : zo zouden bijvoorbeeld 2 à 3,5 miljoen banen in Europa en de VS kunnen worden gecreëerd dankzij energie efficiënte bouwsites. Dit is alleszins wat uit dit rapport blijkt die het baancreatie potentieel tegen 2030 schat indien men naar een minder vervuilende economie overstapt. De ILO geeft wel toe dat de overschakeling naar een groene economie tegen financiële en mankracht problemen zou kunnen oplopen.

Slank, zwaarlijvig of onbegrensd? Een analyse van de publieke tewerkstelling in België tussen 2001 en 2007

Mon, 29 Sep 2008 12:00:00 +0100

Sinds 2001 steeg de publieke tewerkstelling in België met 11.75% terwijl de totale tewerkstelling met 6.1% toenam. In Vlaanderen is de publieke tewerkstelling relatief groter dan in Wallonië. Hoe duurzaam is deze evolutie?'

Ondernemen als bron van welvaart

Mon, 22 Sep 2008 12:00:00 +0100

Een deel van de ondernemers zijn het geworden uit bittere noodzaak terwijl anderen er actief voor kozen om in te spelen op een zakelijke opportunititeit. Voor de eerste groep zijn eerder pushfactoren zoals geringe jobkansen wegens hoge werkloosheid een aanleiding geweest. Dat kan wellicht ook verklaren waarom in Vlaanderen het aandeel zelfstandigen in de bevolking wel hoger ligt dan in Wallonië, maar een lager aandeel in het totaal aantal werkzame personen kent. De werkgelegenheidsgraad is nu eenmaal lager in het zuiden van het land.

Uitzendarbeid als transitie voor een efficiëntere arbeidsmarkt ? Reflectie.

Mon, 22 Sep 2008 12:00:00 +0100

Fons Leroy formuleert in deze paper zijn kritische reflectie naar aanleiding van de lunchlezing van Jan Denys op 17 september laatsleden over de rol van uitzendarbeid als transitie voor een efficiëntere arbeidsmarkt. Hij benadrukt dat uitzendarbeid niet enkel gezien kan worden als middel tot integratie in de arbeidsmarkt, en dat uitzendarbeid ook duurzame loopbaan- en ontwikkelingskansen van werknemers moet nastreven.

Uitzendarbeid als transitie voor een efficiëntere arbeidsmarkt?

Wed, 17 Sep 2008 12:00:00 +0100

Interimkantoren zijn de voorbije 40 jaar fel gegroeid. Vandaag de dag worden iedere dag 3,3 miljoen mensen in de Europese Unie via interims tewerkgesteld. In 2012 zullen dat er 5 miljoen zijn. De penetratiegraad is de meest gebruikte indicator om de impact van interimkantoren op de arbeidsmarkt te meten. Deze indicator geeft het aandeel interimairs ten opzichte van de totale werkende bevolking weer. De penetratiegraad in België bedraagt 2,5%. Wij zullen de impact van interimkantoren echter op een andere manier evalueren. Wij passen Gunther Schmidt’s transitiemarktconcept toe. Dit model van de Duitse socioloog kijkt naar de overgang of transitie tussen school en opleiding, werk, werkloosheid, inactiviteit (huishoudelijke taken) en pensioen. Een zachte transitie tussen deze verschillende activiteiten is een belangrijk kenmerk van een performante arbeidsmarkt. Wij zullen de rol van de interimkantoren in deze verschillende transitiefases bestuderen. Traditiegetrouw worden interimkantoren als belangrijk aanschouwd bij de overgang tussen school en werk en tussen inactiviteit en werk. Onze analyse van de Belgische situatie wijst op het feit dat de kantoren ook een cruciale rol spelen in de transitie van werk naar werk. In deze bijdrage wordt België bovendien vergeleken op een internationaal niveau.

Het Deens Tewerkstellingsmirakel

Fri, 05 Sep 2008 12:00:00 +0100

Flexibele aanwervings- en ontslagregels, hoge werkloosheidsuitkering en een actieve opvolging en begeleiding van werklozen, dat zijn de kernelementen van het Deens Flexicurity model, dat door verschillende Belgische politici wordt aangehaald als dé oplossing voor ons hoog werkloosheidcijfer. Veel onderzoekers onderstrepen het belang van het activeringsbeleid ten opzichte van werklozen. Anderen daarentegen vinden geen directe positieve invloed van specifieke begeleidingsprogramma’s op de tewerkstelling. Deze paper slaat echter een brug tussen beide opvattingen door aan te tonen dat de motivatie van de werkloze om werk te zoeken voortkomt uit de dreiging om een dergelijk begeleidingsprogramma bij te moeten wonen.

Professionele assimilatie van immigranten in Nederland : inhaalbeweging en irrelevantie van scholing

Mon, 01 Sep 2008 12:00:00 +0100

Deze IZA studie bestudeert professionele assimilatie in Nederland. De auteurs vonden belanrijke verschillen in functie van het land van herkomst: zoals verwacht halen de niet Westerse immigranten nooit hetzelfde nivau op de arbeidsmarkt als dat van de rasechte Nederlanders. Maar zelfs de immigranten van de tweede generatie halen die achterstand niet helemaal in. Westerse immigranten lijken niet op die problemen te stoten op de Nederlande arbeidsmarkt. Maar het meest verrassende resultaat is dat scholing geen invloed blijkt te hebben op de socio-economische positie van de immigranten wanneer voor het land van herkomst gecontroleerd wordt. Vandaar de suggestie dat immigranten nog steeds gediscrimeerd worden.

Allochtonen verdringen autochtonen op arbeidsmarkt niet

Fri, 22 Aug 2008 12:00:00 +0100

Zoals men vroeger verkeerdelijk dacht dat men jobs voor jongeren kon creëren door ouderen uit de arbeidsmarkt te dringen (lump of labour fallacy), getuigt het even goed van naïviteit om te geloven dat immigranten de jobs van autochtonen verdringen. Dit is althans wat volgt uit deze NBER working paper van Ottaviano en Peri die stellen dat de jobs van immigranten en autochtonen complementair zijn wat zelfs kan inhouden dat de lonen van autochtonen stijgen ten gevolge van immigratie.

Duitse hervormingen werpen vruchten af

Fri, 22 Aug 2008 12:00:00 +0100

Volgens de OESO scoren alleen Italië en Turkije slechter dan België wat betreft de tewerkstelling van oudere werknemers. Om de kosten van de nakende vergrijzing te drukken, is het activeren van deze werknemers dus een van de belangrijkste uitdagingen voor België. Onze Duitse buren kunnen ons daarin een lesje leren. Duitsland is er namelijk in geslaagd om de tewerkstellingsgraad van ouderen in zeven jaar met 15% op te trekken (tot 52%). Bovendien is de werkloosheid er tussen 2005 en 2007 met 1.2 miljoen gedaald. De auteurs van deze paper concluderen dat deze mooie resultaten te danken zijn aan de flexibilisering van de arbeidsmarkt – en niet louter het gevolg zijn van het gunstige economische klimaat van de laatste jaren – en wijzen op een aantal ‘good practices’. Verplichte lectuur dus voor Belgische beleidsmakers.

Een eenheidsstatuut voor arbeiders en bedienden betekent een ander arbeidsmarktbeleid

Wed, 20 Aug 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos roept op tot een eenheidsstatuut maar signaleert dat het daarbij vooral gaat om fundamentele vragen voor betere arbeidsmarktwerking. De impasse rond het eenheidsstatuut verbergt een gebrek aan visie over arbeidsmarktbeleid.

Sociale fraude en sociaal kapitaal

Tue, 12 Aug 2008 12:00:00 +0100

België boekt successen in de strijd tegen de sociale fraude. Goed voor de overheid en goed voor het sociaal kapitaal.

Waarom werken Europeanen deeltijds?

Tue, 12 Aug 2008 12:00:00 +0100

Deze paper van de ECB analyseert de relatieve bijdrage van business cycles en structurele factoren tot de ontwikkeling van deeltijds werk in de EU. Blijkt nu dat op korte termijn, de business cycles de ontwikkeling van deeltijds werk negatief beïnvloedt. Op lange termijn zijn het de instituties en andere structurele factoren die het aandeel van deeltijds werk sturen. In België bijvoorbeeld heeft de versoepeling van de wet op deeltijds werk een positief effect gehad. Ondanks bepaalde nadelen kan deeltijds werk de arbeidskansen verruimen en de gewerkte uren gemakkelijker aanpassen aan de evolutie van de economische activiteit. In de vergrijzingscontext opent het ook de mogelijkheid aan de oudere werknemers om geleidelijk op pensioen te gaan, in tegenstelling tot abrupt, en zo hun activiteitsgraad naar omhoog helpen.

Ontslagbescherming drukt productiviteit

Mon, 04 Aug 2008 12:00:00 +0100

Om de inactieven in de toekomst verder te kunnen financieren zal de productiviteit van de actieven sterk moeten stijgen. Deze IZA paper toont aan dat ontslagbescherming een negatieve invloed kan hebben op productiviteit. De voornaamste verklaringen vormen de hogere ontslagkost en het lagere incentief van de werknemer om te presteren dat daarmee samenhangt. Het vergemakkelijken van het aannemen van tijdelijke werknemers juicht de auteur dan wel weer toe. Deze paper vormt dan ook een argument om ook bij ons de discussie over nieuwere vormen van ontslagbescherming aan te gaan en misschien meer te denken in de richting van werkzekerheid op de arbeidsmarkt dan van baanzekerheid.

Werkgelegenheidsrisico’s en kansen voor een verouderende beroepsbevolking

Fri, 25 Jul 2008 12:00:00 +0100

Dit WZB artikel stelt een gedetailleerde analyse voor van de werkgelegenheidssituatie van de oudere werknemers (55-64 jarigen) in de EU lidstaten. De auteurs onderstrepen de verschillen tussen landen en besluiten dat de arbeidsmarktuitdagingen voor een groot deel een genderprobleem zijn. Nog volgens de auteurs moet men niet wachten met het arbeidsmarktbeleid voor de verouderende bevolking tot de bevolking effectief oud is. In de dienstensector is namelijk nog marge voor groei in de arbeidsplaatsen voor oudere werknemers, gegeven dat de juiste economische parameters op de juiste manier worden aangepast. En met een werkgelegenheidsgraad van 34,4% bij de 55-64 jarigen is België één van de Europese rode lantarens en moet het dringend werk maken de Stockholm doelstelling van 50% te halen tegen 2010.

De economische return van een tweede taal

Fri, 18 Jul 2008 12:00:00 +0100

Kennis van een tweede taal kan leiden tot hoger loon omdat het een verborgen aanleg of talent weerspiegelt of gewoon omdat het handig is op de werkvloer (en dus de vraag naar tweetaligen hoger is). Deze IZA publicatie maakt gebruik van Canadese gegevens en vond belangrijk statistisch bewijs dat de kennis van het Engels in Franstalig Quebec beloond werd. Dit was echter niet het geval in de rest van Engelstalig Canada. Dit suggereert met andere woorden dat kleinere taalgemeenschappen belangrijker incentieven hebben andere talen goed te leren.

Het « Flexirationaliseren » van de publieke sector

Fri, 18 Jul 2008 12:00:00 +0100

De gemiddelde leeftijd in de publieke sector is over het algemeen hoger dan in de privé sector. Volgens het rapport van de OECD zou het aantrekken en het houden van de capaciteiten in de openbare functies een grote uitdaging voor de komende jaren zijn. Voor het verhogen van de aantrekkelijkheid stelt het rapport de voorkeur te geven aan arbeidsflexibiliteit eerder dan aan het verhogen van de openbare pensioenen dat als kostelijk en als onvoldoende doelgerichte benadering wordt gesteld. Als België nog vooruitgang moet boeken in vergelijking met zijn buren, zou het evenmin uit het oog mogen verliezen dat het op pensioen gaan van vele staatsambtenaren ook een immense gelegenheid is om de overheidstewerkstelling te rationaliseren.

De determinanten van een hoge activiteitsgraad.

Thu, 10 Jul 2008 12:00:00 +0100

Dit artikel vergelijkt het arbeidsmarktbeleid, de instellingen en resultaten voor de verschillende EU lidstaten voor de periode 2000-2005. De nadruk ligt op vrijgevigheidsindicatoren (uitgaven in vergelijking met het BBP) die worden samengebracht met andere indicatoren van het arbeidsmarktbeleid en diens resultaten. De resultaten tonen dat meer arbeidsmarktuitgaven ook leiden tot een hogere activiteitsgraad, minder rigidie arbeidsmarktinstellingen en goederenmarkt wetgeving. Met één van de laagste activiteitsgraden in de EU moet België absoluut reageren. Vooral de arbeidsmarktflexibiliteit moet naar omhoog en de goederenmarkt wetgeving soepeler.

Algemene opleidingen beter dan specifieke opleidingen voor de activiteitsgraad van de senioren

Fri, 04 Jul 2008 12:00:00 +0100

Veel studies hebben aangetoond dat werknemers met speficieke vaardigheden meer kans hebben om van pensioenplannen die door de werkgever worden gefinancierd te genieten dan werknemers met algemene vaardigheden. Dit IZA artikel test de effecten van specifieke opleidingen op het pensioen en vindt dat werknemers die bedrijfsspecifieke opleidingen hebben gekregen vroeger op pensioen gaan. Dit betekent dat gedeelde investeringen tijdens bedrijfsspecifieke opleidingen die vevroegd pensioen aanmoedigen in impliciete contracten verweefd zitten en suggereert dat opleidingen op een algemener niveau moeten worden aangemoedigd.

Arbeidsintensivering en vergrijzing : welk mogelijk compromis ?

Fri, 27 Jun 2008 12:00:00 +0100

In de industrielanden is de huidige trend; arbeidsintensivering via verschillende tijdsbeperkingen. Maar terzelfdertijd schuift de bevolkingspiramide naar boven, ook bij de actieven. Dit CEE artikel onderstreept de uitdaging die de samenkomst van dergelijke tendensen vormt. De auteurs tonen aan dat oudere werknemers minder drukbestendig zijn. Daarom moet een aangepaste werkomgeving voor de oudere werknemers worden voorzien indien men ze ook werkelijk langer wilt doen werken.

Etnische achtergrond speelt een rol op de arbeidsmarkt

Fri, 27 Jun 2008 12:00:00 +0100

Nog meer bewijs vanuit Nederland toont aan dat niet westerse immigranten nooit op gelijke voet komen te staan op de arbeidsmarkt met de in Nederland geboren Nederlanders. Volgens dit IZA paper kan de etnische achtergrond dus een rol spelen om de povere performantie van immigranten te verklaren. Arbeidsmarktintegratie vereist dat er beleid op verschillende fronten wordt gevoerd: werkloosheid, kwaliteit van de job, het onderwijs en de relatie met opwaarse sociale mobiliteit. België is nog maar net begonnen met een gericht werkloosheidsbeleid...

Meer tevreden werknemers, maar enkel in het Noorden

Fri, 20 Jun 2008 12:00:00 +0100

Deze studie van ZebraZone maakt duidelijk dat de globale tevredenheid van de Belgische werknemer gestegen is vorig jaar. De factoren die dit kunnen verklaren zijn, het groter vertrouwen van de werknemer in de organisatie, meer autonomie, beter interpersoonlijke contacten en een vermindering van de stress. Toch wordt de stijging van de tevredenheid enkel waargenomen in Vlaanderen waar dit beduidend hoger ligt dan in de de twee andere regio’s van het land. De auteurs nodigen de ondernemingen uit om eerst in betere beleidsveranderingen te investeren en ook in carrièremogelijkheden en de werkomstandigheden.

Rood, oranje en groen licht in het eindeloopbaanbeleid

Mon, 16 Jun 2008 12:00:00 +0100

Volgens de Stockholm doelstelling van 2001 moet tegen 2010 50% van de 55- tot en met 64-jarigen aan het werk. Om de realisaties inzake instroombevordering en uitstroombeperking op te volgen, is een goed meetsysteem nodig: een boordtabel of scorecard, zoals deze publicatie van het WSE Steunpunt. De auteurs stellen bitter weinig structurele vooruitgang vast, en met een werkzaamheidsgraad van 31% in België voor deze groep dringen drastische maatregelen zich op. Er is nog heel veel werk aan de winkel.

Leeftijd en de arbeidsmarkt

Fri, 13 Jun 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos schetst de impact van de vergrijzing op de arbeidsmarkt en toont aan dat de lamentabele positie van ouderen op de Belgische arbeidsmarkt onhoudbaar is. Hij pleit voor een nieuw paradigma en een mobilisatie die het Generatiepact openbreekt naar een “New Deal” voor leeftijd op de arbeidsmarkt.

Rede in de koopkrachtemotie

Fri, 13 Jun 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos nuanceert het kabaal over koopkracht en pleit voor een nuchtere aanpak die gericht is op goede marktwerking, scherpe prijzen, tewerkstellingsbevordering en een gerichte inflatiecompensatie die ook rendeert bij de komende onderhandelingen over de loonnorm 2009-10.

Inflatie met koopkracht verzoenen ?

Thu, 05 Jun 2008 12:00:00 +0100

Naïm Cordemans onderzoekt het verschil tussen officiële en subjectieve inflatie. Hij onderstreept dat subjectieve inflatie niet kan worden gebruikt als referentie voor het monetair beleid of de loonindexatie en presenteert een overzicht van alternatieve oplossingen om de koopkracht te behouden.

Waarom minimumlonen een inefficiënt instrument voor armoedebestrijding zijn

Mon, 02 Jun 2008 12:00:00 +0100

Armoede, gemeten door het aantal mensen die met de helft van het mediaan inkomen moeten rondkomen, stijgt sinds enkele jaren weer in Duitsland, volgens deze IZA publicatie. Om armoede te voorkomen bij de werkende armen lijkt het introduceren of het verhogen van minimumlonen op het eerste zicht een logische aanpak. De auteurs vonden echter een te zwak verband tussen lage uurlonen en netto inkomens. Een minimumloonbeleid is met andere woorden een inefficiënte manier om armoede te bestrijden. Dit is te wijten aan de complexe interacties tussen individuele lonen, sociale voordelen, het taxatiesysteem en het gezinsinkomen.

Kan het sociaal overleg het sociaal beleid redden?

Tue, 27 May 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos doet een oproep aan de sociale partners om, in het aanschijn van een verlamde politieke macht, verantwoordelijkheid op te nemen voor een breed mobilisatiepact voor de arbeidsmarkt.

Meer technologie voor minder werkloosheid

Fri, 23 May 2008 12:00:00 +0100

Dit European University Institute artikel stelt het algemeen aanvaarde postulaat in vraag dat een technologisch deficit verantwoordelijk is voor hoge werkloosheid meer nog dan arbeidsmarkt zelf. De auteurs argumenteren dat het ritme van technologische aanpassing een fundamentele rol speelt voor de manier waarop een arbeidsmarkt reageert op kapitaalgroei versnellingen. Dit is goed nieuws voor België. Het suggereert namelijk dat in de strijd tegen werkloosheid het voorkomen van een technologisch deficit minstens even belangrijk is als de arbeidsmarkthervormingen zelf.

De ondraaglijke lichtheid van het Belgische stakingsrecht

Tue, 20 May 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos betreurt de patstelling over het stakingsdebat en onderstreept dat zij leidt tot een sluipende juridisering via geschillen. Hij pleit voor een nieuwe maatschappelijke consensus over de grenzen van een anderszins fundamenteel stakingsrecht.

Erasmus programma zorgt voor flexibeler arbeidsmarkt

Fri, 16 May 2008 12:00:00 +0100

De internationale arbeidsmobiliteit verhogen is essentieel voor de Eurozone gegeven het verlies van de meeste monetaire en buitenlandse handelsinstrumenten. Als dat de doelstelling van ERASMUS was, dan is het programma in haar opzet geslaagd. Deze IZA publicatie berekende dat in het buitenland studeren de kans later in het buitenland te gaan werken met ongeveer 20 procentpunten verhoogt. Niet per se het rationele economische denken motiveert de studenten om in het buitenland te gaan werken: het effect op de student’s (taal) vaardigheden is van belang, maar ook zijn interesse in vreemde culturen en... de behoefte bij de buitenlandse partner te blijven!

Leidt de Belgische loonvorming tot meer werkloosheid bij laagconjunctuur?

Tue, 13 May 2008 12:00:00 +0100

In moeilijke tijden moeten ondernemingen vaak arbeidskosten onder controle houden. Die studie van de Nationale Bank toont dat dit in België vooral gebeurt door minder aanwervingen en meer afvloeiingen. De fixatie van lonen bij CAO en de automatische indexering laten immers weinig ruimte voor een daling van de lonen zelf. Rigide lonen van de insiders treffen uiteindelijk de outsiders op de arbeidsmarkt.

Aantal dienstjaren beschermt kleinverdienders niet

Fri, 09 May 2008 12:00:00 +0100

In plaats van de pensioenleeftijd op te trekken, wordt het aantal dienstjaren als basis voor de pensioenberekening te gebruiken vaak als een oplossing gezien in het vergrijzingsdebat voor de kleinverdieners. Zij zouden zo beter worden beschermd daar zij vaak vroeger beginnen te werken. Nochtans, volgens dit artikel van het Urban Institute zijn het net de mannen en vrouwen die het minst scholing hebben gehad (en dus vaak de kleinverdieners) die ook vaak het minst hebben gewerkt door een grotere arbeidsvolatiliteit bijvoorbeeld. Voor de auteurs zal het aantal dienstjaren met andere woorden geen bescherming bieden voor de kleinverdieners. Dit veronderstelt dus de noodzaak om de inzetbaarheid op de arbeidsmarkt van de laaggeschoolden te verhogen en pensioenhervormingen door te voeren om de meest kwetsbaren te beschermen.

België profiteert van arbeidsmarkthervorming in het buitenland, maar onvoldoende

Fri, 09 May 2008 12:00:00 +0100

Deze IMF paper toont dat de Duitse arbeidsmarkthervormingen sterke, positieve effecten hebben op de binnenlandse economie, en positieve spillover effecten op de rest van het Eurogebied, via handel en de geld markt. Volgens de auteurs kan men verwachten dat arbeidsmarkthervormingen graduele bijkomende effecten zullen hebben op de nationale economie. België geniet dus van buitenlandse hervormingen maar kan zeker nog meer uit binnenlandse hervormingen halen.

CAO’s : eerder decentraliseren dan regionaliseren?

Fri, 09 May 2008 12:00:00 +0100

Deze Dulbea studie toont aan dat vooral de mogelijkheid om de lonen te bepalen op bedrijfsniveau en de onderverdeling van de paritaire comités (PC) in sub-PC’s of in regionale paritaire secties, het tegenwoordig mogelijk maken de lonen in functie van de regionale productiviteitsverschillen aan te passen. Volgens de auteurs kunnen deze constructies als alternatief dienen t.o.v. de regionalisering van de loonsonderhandelingen: Enerzijds vermijdt men extra administratieve complexiteit in de PC’s waar een belangrijkere loondifferentiatie onnodig is. Anderzijds wordt zo ook rekening gehouden met productiviteitsverschillen tussen regio’s, maar ook tussen werkgelegenheidsclusters en bedrijven.

Creatief met knelpunten op de arbeidsmarkt

Wed, 30 Apr 2008 12:00:00 +0100

Dat de Belgische activiteitsgraad naar omhoog moet staat als een paal boven water. Een belangrijk deel van de oplossing is ongetwijfeld de aanpak van knelpuntvacatures. Op basis van verschillende cases, op de eerste plaats op bedrijfsniveau, dan op macro niveau, worden in deze studie innovatieve interventies voorgesteld. De verscheidenheid aan knelpunten op de arbeidsmarkt – voor laaggeschoolden, technici en hooggeschoolden – veronderstelt evenveel strategieën om hier op vrij korte termijn te remediëren. Er worden echter ook structurele programma’s gesuggereerd met het oog op de vergrijzing. Hierin staan vraaggerichte arbeidsbemiddeling, coördinatie en de juiste stimuli centraal.

Helpt arbeidsplaatsbescherming migranten ?

Wed, 30 Apr 2008 12:00:00 +0100

Strenge arbeidsplaatsbescherming creërt een informatiekloof tussen autochtone en allochtone werknemers. Door sociologische hinderpalen zoals: taal, werkervaring en vakbond lidmaatschap – zijn deze laatste minder goed op de hoogte van hun rechten en de plichten van de werknemer. Deze informatie-assymetrie creërt een aanwervingsassymetrie in het voordeel van allochtone werknemers: hoe minder geïnformeerd de werknemer is, hoe lager de aanwervingskost voor de werkgever, waardoor een comparatief voordeel tot stand komt ten voordele van allochtone arbeid.

Vaccin tegen indexeringskoorts

Tue, 15 Apr 2008 12:00:00 +0100

Voor Marc De Vos staat niet de loonindexering, maar wel de loonnorm voor het jaar van de waarheid. Hij pleit voor remedies die de vrijwaring van de concurrentiepositie en het behoud van koopkracht combineren.

Is iedere arbeidsregulatie gelijk ?

Tue, 01 Apr 2008 12:00:00 +0100

Deze studie, die India als onderzoekspool gebruikt, analyseert de effecten van een verhoogde bescherming op het werk en van de regulatie van arbeidsconflicten. Het wordt aangetoond dat beiden de werkgelegenheid en de output niet ten goede komen. Deze wetten blijken zelfs niet bevorderend te zijn voor de werknemers daar ze het deel van de toegevoegde waarde van de factor werk niet laten toenemen, wel integendeel. De arbeids-intensievere industrieën zijn het hardst getroffen door amendementen die de bescherming van werknemers versterken terwijl de kapitaal-intensievere industrieën het meest te lijden hebben onder wetten die de regulatie van arbeidsconflicten aangaan. Deze nefaste effecten worden overigens niet tenietgedaan door contractueel werk of interim arbeid. Een handige herinnering voor degenen die nog twijfelen aan de te maken trade-offs tussen werkgelegenheid en regulatie van de arbeidsmarkt.

Jonge generaties Nederlandse vrouwen verkiezen deeltijds werk ondanks meer mogelijkheden op de arbeidsmarkt.

Tue, 01 Apr 2008 12:00:00 +0100

Het Nederlandse model voor het combineren van arbeid en zorg is internationaal uniek met een hoge mate van participatie van vrouwen en een hoge mate van deeltijds werk. De auteurs van deze CPB studie besluiten dat maatregelen zoals een lagere belastingdruk voor partners en betere kinderopvangregelingen niet tot meer gewerkte uren hebben geleid. Ze leiden hieruit af dat het Nederlandse deeltijdmodel eerder een resultaat is van (maatschappelijke) preferenties dan van institutionele barrières. Het onderzoek werpt zo een relativerend licht op de genderkloof op de arbeidsmarkt.

Minder coördinatie in de loonsonderhandelingen kan de regionale werkloosheidsverschillen doen verminderen

Tue, 01 Apr 2008 12:00:00 +0100

Empirisch bewijs in deze IMF paper bevestigt dat landen met gecoördineerde loon onderhandelingsystemen genieten van lagere regionale loonverschillen maar een hogere werkloosheidskloof. België bekleet de tweede plaats in de EU 15 wat betreft het belang van regionale werkloosheidsverschillen en het niveau van coördinatie van loonsonderhandelingen. De resultaten in deze studie suggereren met andere woorden dat minder coördinatie in loononderhandelingen mogelijk de enorme werkloosheidsverschillen binnen een land kan doen verkleinen.

Werkloosheidsverzekering is ook arbeidsmarktbeleid

Tue, 01 Apr 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos steunt de systematische combinatie van werkloosheidsuitkeringen en activeringsmaatregelen. Hij beklemtoont dat activering sociaal beleid is voor de zwakkere deelnemers van de arbeidsmarkt. Hoewel de combinatie van federale en regionale bevoegdheden onvermijdelijk lijkt, waarschuwt hij dat regionale mobiliteit niet mag lijden maar integendeel moet kunnen profiteren van verdere regionalisering.

Ondernemerschap als publiek goed

Mon, 31 Mar 2008 12:00:00 +0100

Uit internationale vergelijkingen blijkt dat België relatief weinig startende ondernemingen telt. Niet alleen uitkeringtrekkers maar ook potentiële ondernemers moeten blijkbaar geactiveerd worden. Is de passiviteit van de Belg genetisch bepaald of is hij vooral een rationele free-rider die de inspanningen en risico’s van jobcreatie graag overlaat aan anderen?

Kan werkloosheidsverzekering economische transitie bevorderen?

Mon, 10 Mar 2008 12:00:00 +0100

Werkloosheidsverzekering kan een negatieve invloed uitoefenen op werkgelegenheid door inacitiviteit te financieren. Zij kan echter ook economische veranderingen faciliteren, door de kostprijs ervan voor de werknemers te verminderen. Deze studie geeft daarvoor empirische bevindingen. Nu nog de verzekering zo opzetten dat activiteit maximaal wordt aangemoedigd.

Leefloonval bedreigt ongeveer 7.000 Gentenaars

Thu, 21 Feb 2008 12:00:00 +0100

Gezinnen die moeten rondkomen met een werkloosheidsuitkering, een wachtvergoeding of een ander vervangingsinkomen, zijn vaak slechter af dan mensen die een leefloon krijgen. Volgens een studie van het ACW-Gent is dit het geval voor zo'n 7.000 Gentenaars. Aan de hand van enkele voorbeelden wordt duidelijk hoe hoog de verschillen in maandelijke inkomsten kunnen oplopen. Personen die net boven de leefloongrens zitten missen de aanvullende steun die een leefloongerechtigde wel krijgt. Het ACW-Gent stelt voor om mensen met vervangingsinkomens die aanleunen tegen het leefloonbedrag na een sociaal onderzoek ook rechten op mogelijke vormen van aanvullende steun toe te kennen. Of hiermee de leefloonval niet dreigt te vergroten, hebben de auteurs niet onderzocht.

Het Verenigd Koninkrijk ligt niet langer in het midden van de Atlantische Oceaan

Wed, 13 Feb 2008 12:00:00 +0100

In 1997 kende het Verenigd Koninkrijk niet alleen een overheidsbeslag dat 7,6% lager lag dan dat van de eurozone, maar tevens het meest solide pensioenstelsel van Europa en een veel minder complex stelsel van belastingen en uitkeringen dan vandaag de dag. Volgens een populaire misvatting ligt het land nog steeds in het midden van de Atlantische Oceaan met een overheidsbeslag tussen dat van de VS en dat van continentaal Europa. Dit is echter niet langer het geval: het Verenigd Koninkrijk wordt steeds meer een volwaardig lid van de continentaal-Europese club met een overheidsbeslag dat het Duitse tegenwoordig overtreft. Deze paper onderzoekt beleidsdomeinen waarin Duitsland beter presteert dan het Verenigd Koninkrijk en suggereert dat België eerder inspiratie kan vinden in Duitsland dan in het Verenigd Koninkrijk.

Pensioenhervorming, pensionering en werkloosheid

Mon, 11 Feb 2008 12:00:00 +0100

Het is algemeen bekend dat zonder hervorming van het pensioensstelsel de pensioenuitgaven exponentieel zullen stijgen. Deze paper onderzoekt maatregelen die arbeidsmarktstimuli vrijwaren en bestudeert tevens de potentiële economische impact van de maatregelen die onlangs genomen werden in Oostenrijk. Op termijn moeten deze hervormingen leiden tot hogere economische groei, een hogere tewerkstelling van jongeren, een hogere participatie van ouderen en andere welvaartswinsten. Stof tot nadenken voor België...

Vervroegd pensioen voor ouderen creëert geen jobs voor jongeren

Fri, 08 Feb 2008 12:00:00 +0100

De veronderstelling dat vervroegd pensioen voor ouderen jongeren sneller aan een job helpt was decennialang een fundament van het Belgische werkgelegenheidsbeleid. Vier economen van de Universiteit van Luik geven in deze IMF paper de doodsteek aan deze stelling. Op het macro-niveau van de hele arbeidsmarkt ontwaren zij hooguit een verwaarloosbare link tussen vervroegd pensioen en de activiteitsgraad bij jongeren. De aard van de jongerenwerkloosheid in België is eerder het gevolg van structurele zwaktes in domeinen zoals onderwijs, werkloosheidsverzekering en loonvorming. Een beperking van het onderzoek is dat het niet rept over grote regionale verschillen en de oorzaken ervan.

Allochtonen en uitzendarbeid: één strijd?

Thu, 07 Feb 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de recente verbetering van de arbeidsmarktpositie van allochtone jongeren in Vlaanderen en verbindt die aan het voorstel om uitzendarbeid in de tijd te beperken. Hij verdedigt grenzen aan uitzendarbeid maar waarschuwt dat minder uitzendarbeid ook minder arbeidskansen betekent voor de zwakste groepen zolang de reguliere arbeidsmarkt rigide blijft.

De genderkloven op de Europese arbeidsmarkt

Thu, 07 Feb 2008 12:00:00 +0100

Vrouwen sturen de tewerkstellingsgroei in Europa aan maar blijven op de arbeidsmarkt benadeeld in vergelijking met mannen, aldus een rapport van de Europese Commissie. Meer dan de helft van de jobs die sinds 2000 in de EU gecreëerd werden zijn jobs voor vrouwen, maar verscheidene aspecten van de kwaliteit van de tewerkstelling voor vrouwen blijven problematisch. Het rapport kijkt niet naar de oorzaken van de genderkloven (discriminatie of verschillende keuzes?), wat erg jammer is: gelijkheid gaat immers niet over uitkomsten maar over kansen.

Flexibiliteit: ook in een sterk gereguleerde arbeidsmarkt?

Fri, 01 Feb 2008 12:00:00 +0100

Teneinde welvaart en tewerkstelling te bevorderen, moet de arbeidsmarkt aanpasbaar moet zijn aan de dynamiek van de economie. Deze studie toont aan dat sterk gereguleerde arbeidsmarkten, zoals de Belgische, de noodzakelijke flexibiliteit kunnen behalen door die aan de marge toe te staan in atypische vormen van tewerkstelling. Maar het eindresultaat is daarmee uiteraard niet hetzelfde als landen waar de gehele arbeidsmarkt dynamisch is. Flexibiliteit in de marge leidt tot een arbeidsmarkt met twee snelheden, drukt productiviteit, remt carrièreontwikkeling en marginaliseert de zwakkeren in de samenleving.

De toekomst van de Belgische welvaartsstaat: pensioenen en gezondheidszorg

Thu, 31 Jan 2008 12:00:00 +0100

Het Belgische stelsel van sociale zekerheid staat onder steeds grotere budgettaire druk. Op een congres over de toekomst van de welvaartsstaat geeft Marc De Vos geeft beschouwingen en perspectieven over verleden, heden en evolutie van de Belgische pensioenen en gezondheidszorg. Verandering voor verbetering is voor hem het toekomstmotto.

Frankrijk moderniseert arbeidsmarkt

Wed, 16 Jan 2008 12:00:00 +0100

Met de publicatie van een akkoord over de modernisering van de arbeidsmarkt medio januari 2008 bevindt Frankrijk zich op hervormingspad. Reeds goedgekeurd door drie vakbonden en door de werkgeversorganisaties bestaat dit akkoord uit een versoepeling van de proefperiode, een flexibilisering van ontslagrecht en de invoering van een nieuw en flexibel arbeidscontract vor kaderleden. De Franse voorzet kan België inspireren om ook resoluut voor hervorming te opteren.

Globalisering heeft slechts beperkte impact op lonen in ontwikkelde landen

Thu, 10 Jan 2008 12:00:00 +0100

Het dalend aandeel van lonen in het nationaal inkomen van ontwikkelde economieën wordt vaak gezien als een onwelkom neveneffect van internationale concurrentie door globalisering. Deze IMF Working Paper legt echter uit dat globalisering slechts één van vele factoren is die het dalend loonaandeel verklaren. De snelle technologische verandering had een grotere impact, in het bijzonder op de lonen van ongeschoolde arbeidskrachten. Om de voordelen van de globalisering van arbeid en van technologische verandering te maximaliseren zonder de distributieve impact te verwaarlozen moeten beleidsmaatregelen er op gericht zijn om de arbeidsmarktwerking te verbeteren, de toegang tot onderwijs en training te vergemakkelijken en een gepast sociaal vangnet te bieden om de impact op benadeelden op te vangen.

Werken en leven combineren: een noodzakelijke uitdaging

Thu, 10 Jan 2008 12:00:00 +0100

Om voortdurende economische groei te waarborgen en sociale insluiting te bevorderen dienen de EU-Lidstaten hun tewerkstellingsgraden op te krikken. Om de toegang tot de arbeidsmarkt te vergemakkelijken moeten maatregelen genomen worden om de combinatie van werk en familie te versoepelen. Deze Eurofound paper onderzoekt dit dilemma. De auteurs komen tot de bevinding dat het in het bijzonder voor benadeelde groepen zoals alleenstaande ouders en vrouwen moeilijk is om te beantwoorden aan conflicterende eisen van loonarbeid en verantwoordelijkheden thuis. Ze argumenteren dat flexibile werkuren cruciaal zijn om werk en familie te verzoenen. Met de vergrijzende Europese bevolking kunnen ook kinderopvang en bejaardenzorg een belangrijke bijdrage leveren.

Vergrijzing is geen noodlot

Wed, 09 Jan 2008 12:00:00 +0100

In ons land wordt vergrijzing vaak gezien als een bedreiging voor onze pensioenen en gezondheidszorg. Volgens het Institut Montaigne hoeft dit plaatje niet te kloppen. Een andere en meer offensieve aanpak is mogelijk, zoals Japan illustreert. Het Japanse voorbeeld volgend geeft Montaigne acht concrete voorstellen om van vergrijzing een potentiële bron van groei te maken. Zo stelt het instituut voor om een meer dynamische arbeidsmarkt voor jonge senioren te creëren door de leeftijdsgrens en alle mechanismen voor vervroegd pensioen af te schaffen. Ook inzake gezondheidszorg zijn veranderingen aan de orde van de dag. Een mogelijke oplossing bestaat eruit te opteren voor meer (goedkopere) thuiszorg. Van vergrijzing een opportuniteit maken is noodzakelijk om de uitdagingen van morgen aan te gaan.

Vrouwen en jongeren: outsiders op de arbeidsmarkt

Wed, 12 Dec 2007 12:00:00 +0100

Wat zijn de belangrijkste determinanten van inactiviteit in Europa? Deze Eurostat publicatie analyseert de inactieve bevolking in de Europese Unie. De studie besluit dat inactiviteit sterk afhankelijk is van geslacht en leeftijd. Jongeren zijn vooral inactief omdat ze nog studeren, ouderen vooral omdat ze op pensioen zijn. Een hogere activiteitsgraad is cruciaal om de vergrijzing te verzilveren. In België zijn meer dan 60% van de jongeren (15-24) inactief, meer dan het EU-27 gemiddelde. Aan de beleidsmakers om hier rekening mee te houden...

Werkloos ondanks toenemende krapte

Wed, 12 Dec 2007 12:00:00 +0100

Het samenspel van ontgroening en vergrijzing verandert langzaam maar zeker de arbeidsmarkt. Wat betekent echter de toenemende krapte op de arbeidsmarkt voor de evolutie van de werkloosheid? Zonder ambitieuze hervormingen dreigt de werkloosheid in de toekomst eerder te vergroten. Zolang arbeid niet rendeert, blijven laaggeschoolden aan de kant staan. Maar ook hooggeschoolden kunnen in de klappen delen.

Meer en beter ICT-gebruik voor een welvarender Europa

Tue, 04 Dec 2007 12:00:00 +0100

Gedurende het grootste deel van de naoorlogste periode lag de productiviteitsgroei in Europa hoger dan die in de Verenigde Staten. De tendens keerde in 1995. Robert Atkinson van het Information Technology & Innovation Foundation (ITIF) merkt op dat de ICT-revolutie verantwoordelijk was voor het leeuwendeel van de Amerikaanse productiviteitsgroei en bespreekt ook waarom hogere productiviteitsgroei cruciaal is voor de toekomst van Europa. Beleidsaanbevelingen zijn onder meer het gebruik van fiscale stimuli en tariefverlagingen voor investeringen in ICT alsook het actief aanmoedigen van digitaal alfabetisme en adoptie van digitale technologie. Wat betreft voordelen uit ICT-investeringen behoort België tot de betere leerlingen van de EU. Niettemin rest er nog aanzienlijke ruimte voor productiviteitsverbeteringen in ons land. Dit wordt ook bevestigd door een studie van het Federaal Planbureau die u elders op onze website kan vinden.

Innovatie en adaptatie: hoe bedrijven en landen welvarend blijven

Tue, 27 Nov 2007 12:00:00 +0100

De uitdaging voor België en andere welvarende landen bestaat eruit welvarend te blijven in een snel evoluerende wereldeconomie. Bedrijven en landen worden geconfronteerd met steeds volatielere markten. In een wereld waar winsten voortdurend verschuiven heeft de succesvolle ondernemer nood aan sociale vaardigheden zoals flexibiliteit en adaptatie. Aan beleidsmakers wordt succesvolle adaptatie vaak voorgesteld als een keuze tussen sociale bescherming en flexibele marktwerking. Deze studie van de Berkeley Roundtable on the International Economy (BRIE) herziet deze keuze en benadrukt dat sterke sociale bescherming een uniek voordeel kan zijn in het digitale tijdperk.

De sleutels voor arbeidsmarktsucces in Europa

Tue, 20 Nov 2007 12:00:00 +0100

De combinatie van actief arbeidsmarktbeleid en minder rigiditeit in arbeidsmarkt en productmarkten zijn de verklarende factoren van succesvol arbeidsmarktbeleid in Europa. Dat leert de eerste 27 landen studie over arbeidsmarktprestaties in de EU.

Ook Denemarken worstelt met de efficiëntie van activering

Fri, 09 Nov 2007 12:00:00 +0100

Denemarken is de proeftuin die bewijst dat actief arbeidsmarktbeleid werkt. De lage en stabiele werkloosheid wordt vaak toegeschreven aan het zogenaamde “flexicurity” model. Maar effectiviteit is niet gelijk aan efficiëntie: activering vergt immers schaarse middelen. Beleidsmakers die meer activering bepleiten dienen niet alleen aandacht te besteden aan behaalde resultaten maar ook aan middelen die daartoe ingezet worden. In België is (in)efficiëntie van bepaalde soorten activering nog onvoldoende een aandachtspunt.

De noodzaak van een gericht arbeidsmigratiebeleid in een welvaartsstaat

Mon, 29 Oct 2007 12:00:00 +0100

Net zoals België is Nederland aantrekkelijk voor laaggeschoolde migranten maar minder aantrekkelijk voor hoogopgeleide migranten. Als reden hiervoor wijst deze studie van het Nederlandse Centraal Planbureau (CPB) op de welvaartsstaat met een relatief hoge mate van inkomensherverdeling. Sterk herverdelende welvaartsstaten moeten inspanning leveren om financieel of anderszins aantrekkelijk te blijven voor hoogopgeleide migranten. Mogelijke inspanningen zijn extra fiscale voordelen in de eerste jaren van verblijf alsook vereenvoudigde procedures voor deze groep van arbeidsmigranten. Het lijkt verder verstandig om voorzichtig om te springen met het toelaten van laaggeschoolde arbeidsmigranten op tijdelijke basis.

Meer diversificatie voor migratiebeleid

Mon, 29 Oct 2007 12:00:00 +0100

Met een steeds meer geglobaliseerde en gekwalificeerde arbeidsmarkt promoot het Franse migratiebeleid onvoldoende economische migratie en bevoordeelt het al te vaak “familiale” migratie. Dit is de conclusie van deze OESO studie die Frankrijk aanraadt om zijn migratiebeleid te diversifiëren door selectieve, tijdelijke en gekwalificeerde migratie te introduceren. België doet er goed aan aandacht te besteden aan deze beleidsaanbevelingen. Ons land deelt immers gemeenschappelijke eigenschappen inzake migratie met Frankrijk, zoals de dominantie van laaggeschoolde migranten en tekorten op de arbeidsmarkt voor sleutelsectoren.

België mist de Lissabon trein.

Thu, 25 Oct 2007 12:00:00 +0100

Het Federaal Planbureau trekt aan de alarmbel. Indien België geen bijkomende beleidsinspanningen levert, zal het tegen 2010 alle vooropgestelde doelstellingen van de al bijgestelde Lissabon strategie missen. De gezondmaking van de openbare financiën, de vermindering van de fiscale en parafiscale druk op arbeid, de verhoging van de werkgelegenheidsgraad en de verminderde uitstoot van broeikasgassen vergen stuk voor stuk nieuwe beleidshervormingen. Die zijn ook nodig om de arbeidsmarkt beter te laten werken. Het Planbureau stelt namelijk vast dat vermindering van loonlasten weliswaar meer jobs oplevert, maar nog onvoldoende om het belastingverlies voor de overheid te financieren.

De jacht op talent is open.

Wed, 17 Oct 2007 12:00:00 +0100

Het is een feit dat Belgen langer leven en minder kinderen krijgen. Om het voorspelde tekort aan gekwalificeerde arbeidskrachten te compenseren zal België met andere OESO landen moeten concurreren om hooggeschoolde migranten aan te trekken die op onze arbeidsmarkt ingezet kunnen worden. Deze publicatie van het Hamburg Institute of International Economics stelt dat we ons migratiebeleid moeten spiegelen aan dat van landen met een traditie van economische immigratie zoals de Verenigde Staten, Canada of Australië.

Leeftijdsdiscriminatie diepgeworteld op de arbeidsmarkt.

Tue, 25 Sep 2007 12:00:00 +0100

De wetgeving verbiedt discriminatie op grond van leeftijd op de arbeidsmarkt. Maar het gebruik van leeftijd, veelal impliciet, kan wel eens het meest diepgewortelde van alle vooroordelen op de arbeidsmarkt zijn. Dat leert alvast een studie over het Verenigd Koninkrijk. Pikant detail: afhankelijk van de functie speelt hogere leeftijd in het nadeel of in het voordeel van de kandidaat.

Regionalisering van de lonen zonder regionaal overleg?

Mon, 24 Sep 2007 12:00:00 +0100

Moeten collectieve loonsonderhandeling geregionaliseerd worden om de verschillen in economische ontwikkeling tussen de Belgische regio’s te reflecteren? Zijn de Waalse lonen met andere woorden te hoog in verhouding tot de Waalse economie en arbeidsmarkt, waardoor een Waalse economische inhaalbeweging wordt afgeremd? En worden Vlaamse lonen onderdrukt tot een niveau dat de Vlaamse productiviteit en arbeidsmarkt onvoldoende reflecteert? Een onderzoek van de ULB fixeert op bestaande loonverschillen tussen regio’s, sectoren en paritaire comités, die deels gebonden zijn aan de verschillen in winsten op bedrijfsniveau. In hun conclusie begeven de auteurs zich op glad ijs door uit die bestaande loonverschillen af te leiden dat regionalisering van sociaal overleg maar weinig effect zou hebben op het loonniveau n de regio’s.

Succesvolle activering is meer dan de wortel

Mon, 24 Sep 2007 12:00:00 +0100

Om de uitstroom uit werkloosheid te stimuleren kan zowel de wortel als de stok gehanteerd worden. Deze IZA studie kijkt voor een steekproef van Deense werklozen naar het effect van sancties. Na sanctionering steeg de uitstroom uit werkloosheid met meer dan de helft. De analyse suggereert verder dat het effect van sancties wegdeemstert na ongeveer drie maanden en dat specifieke groepen werklozen meer dan andere reageren op sancties. Werkzoekende mannen reageren dan weer op de dreiging van sancties, in de zin dat mannen die meer risico lopen om gesanctioneerd te worden sneller een uitweg uit werkloosheid vinden

Oud is minder out?

Thu, 30 Aug 2007 12:00:00 +0100

Het aantal 50-plussers op de Belgische werkvloer is gestegen met 8,4% ten opzichte van 2006, aldus de recentste enquête van de FOD Economie. Momenteel is 48% van de 50-plussers aan het werk, tegenover 39% in 1999. Een belangrijk deel van die evolutie is gebonden aan economische groei en aan de natuurlijke veroudering van de actieve bevolking in een schaarser wordende arbeidsmarkt. Er is nog weinig indicatie dat meer niet-actieve 50-plussers terug in het arbeidscircuit stappen. In elk geval zijn nog we nog mijlen verwijderd van de Europese doelstellingen voor een algemene werkgelegenheidsgraad van 70%.

Activering is meer dan monitoring

Tue, 28 Aug 2007 12:00:00 +0100

Een studie van het Belgische activeringsbeleid sinds 2004 toont het belang van persoonlijke counseling voor de activering van werklozen. De dreiging van een monitoring van het zoekgedrag van de werkloze heeft maar een beperkt positief effect op de tewerkstellingskansen van de werkloze, daarenboven vaak in de richting van minder goede jobs. Persoonlijke counseling is effectiever en kan de werkzoekende beter sturen naar een gepaste betrekking. Niet monitoring maar counseling moet dus het leidmotief zijn van het Belgische activeringsbeleid.

Moeten we, in het licht van regionale dispariteiten, mobiliteit promoten of lonen regionaliseren?

Thu, 16 Aug 2007 12:00:00 +0100

In het licht van regionale dispariteiten in de Europese Unie en in België in het bijzonder moeten beleidsmakers kiezen voor hetzij een grotere mobiliteit van arbeidskrachten, hetzij meer loonflexibiliteit. Mobiliteit in België promoten impliceert zoals in het Verenigd Koninkrijk een significante verlaging van de belasting op vastgoed.

Meer bewijs van de duale arbeidsmarkt in de Europese Unie

Tue, 14 Aug 2007 12:00:00 +0100

Tijdelijke arbeid van bepaalde duur is oververtegenwoordigd bij jongeren en laaggeschoolden, die vaak geen andere optie hebben dan een arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd.

Hoe winstparticipatie opleiding stimuleert binnen de onderneming

Mon, 30 Jul 2007 12:00:00 +0100

Het verband tussen winstparticipatie en opleiding wordt zelden gemaakt. Deze studie toont aan hoe winstparticipatie onrechtstreeks de opleiding van werknemers langs twee wegen kan bevorderen. Vooreerst geeft winstparticipatie een inspanningsaanmoediging voor de werknemer, waardoor de opbrengst van opleiding vermeerdert. Vervolgens maakt winstparticipatie de arbeidskosten gedeeltelijk aanpasbaar aan de economische situatie, met een positieve impact op de verwachte tewerkstellingsduur van een werknemer. Beide effecten maken investering in opleiding meer aantrekkelijk voor de onderneming. Een nuttige boodschap voor België, waar winstparticipatie marginaal blijft en opleidingsinvestering beneden de maat blijft.

Vervroegd pensioen: een zaak van aanbod én van vraag

Mon, 30 Jul 2007 12:00:00 +0100

Meer bewijs van collusie bij vervroegd pensioen. Beslissingen van vervroegde pensionering zijn niet alleen het gevolg van rationele keuzes door de pensionerende werknemers (aanbodzijde). In veel gevallen organiseren ondernemingen vervroegd pensioen als een kostenbesparende manier om verandering op te vangen (vraagzijde). Het pensioensysteem dient dan als een vorm van werkloosheidsverzekering die de ontslagkosten voor ondernemingen drukt. Terwijl beide partijen beter af zijn, betaalt de samenleving en verliest de arbeidsmarkt vaak waardevol menselijk kapitaal.

Insluiting op de arbeidsmarkt in permanente transitie

Mon, 23 Jul 2007 12:00:00 +0100

De moderne arbeidsmarkt met veel transitie en verandering vergt een beleid dat verandering zowel mogelijk maakt voor werkgevers als succesvol voor de werknemers of werkzoekenden. Zonder verandering wordt werk een doodlopende straat, maar verandering op zich is evenmin garantie voor insluiting. Nederland geldt als een voorbeeldland voor transitie zonder uitsluiting. De positie van de immigranten is er echter minder rooskleurig, maar anderzijds ook niet uniform negatief.

Grijs maar gezond

Tue, 17 Jul 2007 12:00:00 +0100

De vergrijzing hangt als het Zwaard van Damocles boven de regeringsonderhandelingen. Marc De Vos toont aan dat de impact van de vergrijzing ook veroorzaakt wordt door de veroudering van de beroepsbevolking zelf, die niet gunstig is voor onze perspectieven inzake innovatie en productiviteit. Anderzijds wordt de verouderende beroepsbevolking steeds gezonder en steeds beter opgeleid. Het komt er op aan die opportuniteit te verzilveren.

Dismissal is More than a Redundancy Payment

Tue, 03 Jul 2007 12:00:00 +0100

Het sociaal akkoord bij Opel Antwerpen is voer voor controverse. Voor de enen een staaltje cynisch en immoreel profitariaat op kap van de samenleving. Voor de anderen een in vrijheid onderhandeld akkoord dat de ernst van het drama weerspiegelt. Voor Marc De Vos is het belangrijker vast te stellen dat, generatiepact ten spijt, de ontslagfilosofie er nog altijd één is van zakken geld en spontaan brugpensioen. Er is nood aan een ander referentiekader dat van ontslag een springplank naar nieuwe tewerkstelling maakt.

Unemployment Insurance in Welfare States: Soft Constraints and Mild Sanctions

Fri, 29 Jun 2007 12:00:00 +0100

Activering van werkzoekenden door een combinatie van begeleiding, sanctionering en beperking in de tijd van uitkeringen levert een kortere gemiddelde werkloosheidsduur dan in werkloosheidsregimes van zuivere inkomensverzekering. Welk soort activering levert echter het meeste resultaat? Een recente studie van het IZA (Institute for the Study of Labor) suggereert dat een snelle toepassing van activering belangrijker is dan de omvang van de activering. Beperkte activeringsmaatregelen kunnen zeer effectief zijn indien ze snel worden toegepast eens de werkloosheid intreedt.

Van baanzekerheid naar werkzekerheid op de Belgische arbeidsmarkt

Tue, 26 Jun 2007 12:00:00 +0100

Van baanzekerheid naar werkzekerheid op de Belgische arbeidsmarkt. Ideeën voor een New Deal voor arbeid in België.

Tue, 26 Jun 2007 12:00:00 +0100

Waar gaat onze arbeidsmarkt naar toe in de 21ste eeuw? Hoe pakken we vergrijzing en globalisering succesvol aan? Kunnen we eindelijk de massawerkloosheid terugdringen? Kunnen we meer flexibiliteit aan meer zekerheid koppelen? Krijgen we oudere werknemers langer aan het werk? Kunnen we de allochtonen eindelijk aan boord krijgen? Dit boek brengt nieuwe ideeën om de organisatie van de Belgische arbeidsmarkt af te stemmen op een nieuwe eeuw. Het doet een open oproep naar brede en diepe hervormingen voor de lange termijn, voorbij de krampachtige reflexen van verworven rechten op korte termijn.

Welfare isn't Working. The New Deal for Young People

Mon, 18 Jun 2007 12:00:00 +0100

Kan de “Derde Weg” van Tony Blair België inspireren in de strijd tegen jeugdwerkloosheid? De Britse denktank Reform evalueert de prestaties van de Labour party in de strijd tegen jeugdwerkloosheid sinds 1997. Ook het resultaat van dit banenplan is uiterst pover.

Fraude Sociale et Travail au Noir en Belgique: Situation anno 2006

Fri, 15 Jun 2007 12:00:00 +0100

Fiscale en sociale fraude zijn slecht voor de economie, de werknemers en de staatskas. Hoe belangrijk zijn fiscale en sociale fraude in België? Het Hoger Instituut voor Arbeid en de Katholieke Universiteit Leuven maken een schatting van de Belgische schaduweconomie anno 2006.

Labor's Liquidity Service and Firing Costs (WP/07/120)

Tue, 15 May 2007 12:00:00 +0100

Vormen ontslagen een nuttig instrument om de toekomstige ontwikkeling te verzekeren van bedrijven die tijdelijk in geldnood zitten? Of nog: verminderen ontslagbeperkingen toekomstige tewerkstellingsmogelijkheden? Deze IMF Working Paper onderzoekt de interactie tussen ontslagregulering en liquiditeitsbehoeften

What Did All the Money Do? On the General Ineffectiveness of Recent West German Labour Market Programmes (IZA DP no. 2800)

Tue, 15 May 2007 12:00:00 +0100

In de Belgische arbeidsmarkt wemelt het van de banenplannen. Maar werken deze wel? IZA onderzoekers nemen gelijkaardige West-Duitse arbeidsmarktprogramma’s onder de loep en komen tot de bevinding dat deze de tewerkstellingskansen van hun deelnemers niet bevorderen.

Lessons from Successful Labor Market Reformers in Europe

Sat, 05 May 2007 12:00:00 +0100

De nieuwe Belgische regering kan leren van de succesvolle ervaring in arbeidsmarkthervorming uit andere landen. Die ervaring leert dat een succes gekoppeld is aan gelijktijdige hervorming over meer sporen...

Regionalisering arbeidsmarktbeleid is geen panacee

Wed, 28 Mar 2007 12:00:00 +0100

In de aanloop naar de federale verkiezingen stijgt het communautaire debat over regionalisering van arbeidsmarktbeleid. Marc De Vos waarschuwt dat regionalisering geen mirakeloplossing is. Wat telt, is inhoudelijke beleidshervorming. Daarvoor is regionalisering eerder een middel dan een doel.

Herstructureringen zijn een noodzakelijk kwaad

Wed, 28 Feb 2007 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over het referendum bij Volkswagen Vorst en besluit dat de werknemers er voor de toekomst hebben gekozen. Herstructureringen zijn drama’s, maar soms noodzakelijk om het bedrijf en de economie klaar te maken voor nieuwe kansen.

Arbeidsmarkthervorming: lessen voor België

Wed, 21 Feb 2007 12:00:00 +0100

Robert Cox focust op België in zijn toespraak over arbeidsmarkthervorming op de eerste "Itinera Institute Discussion" (Brussel, 21 februari 2007).

Ideeën en beleid van arbeidsmarkthervorming

Mon, 19 Feb 2007 12:00:00 +0100

Robert Cox legt uit waarom bepaalde Europese landen niet slagen in arbeidsmarkthervorming en andere wel.

Klimaatverandering en sociale verhitting

Thu, 15 Feb 2007 12:00:00 +0100

Jean Hindriks ontwaart een nieuwe klassestrijd tussen hooggekwalificeerden, voor wie de mondialisering nieuwe opportuniteiten aanreikt, en meer kwetsbare lager gekwalificeerden.

Atlas Shrugged

Wed, 14 Feb 2007 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over het belang van ondernemerschap en besluit dat de legitieme strijd tegen fraude niet mag ontaarden in een heksenjacht.

Van regionale arbeidsmarkt naar regionaal arbeidsmarktbeleid?

Sat, 03 Feb 2007 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de aard en oorzaken van regionale arbeidsmarktdispariteiten.

Goede raad van de hoge Raad

Fri, 22 Dec 2006 12:00:00 +0100

Het jaarverslag van de Hoge Raad voor de Werkgelegenheid bevat opmerkelijke gegevens over de disfuncties van de Belgische arbeidsmarkt. Marc De Vos legt uit dat de Belgische arbeidsmarkt nog steeds chronisch ziek is. Daarom is hervorming van de arbeidsmarkt een essentieel thema voor de volgende federale verkiezingen.

Is Denemarken Europees werkgelegenheidskampioen?

Thu, 07 Dec 2006 12:00:00 +0100

Met een officiële werkloosheid van amper 4.2% laat Denemarken voor het eerst Europees groeikampioen Ierland achter zich. De lage Deense werkloosheid is een essentiële component in de hype rond het ‘Scandinavische model’. Rekening houdend met het aantal deelnemers aan arbeidsmarktprogramma’s en bruggepensioneerden, bedraagt de werkelijke werkloosheid of inactiviteit in Denemarken echter minimaal 15%.

Fostering mobility through competence development

Wed, 15 Nov 2006 12:00:00 +0100

Een dynamische arbeidsmarkt is essentieel voor succes in een steeds veranderende economische omgeving. De European Foundation for the Improvement of living and working conditions en het European Center for the development of vocational training doen aanbevelingen.

Hogere minimumlonen of meer koopkracht?

Fri, 29 Sep 2006 12:00:00 +0100

Het Belgische debat over hogere minimumlonen lijkt sterk op het actuele Amerikaanse debat. Marc De Vos legt uit hoe Amerikaanse economen waarschuwen dat een verhoging van het minimumloon de tewerkstellingskansen in de kwetsbare segmenten van de arbeidsmarkt kan drukken. Daarom kan een verhoging van het nettoloon een zinvol alternatief zijn.

De schande van de werkloosheid

Mon, 11 Sep 2006 12:00:00 +0100

Na Unizo en de VLD voedt nu ook de sp.a het debat over de hervorming van de werkloosheidsverzekering met een voorstel van doorgedreven activeringsbeleid. De vraag rijst echter of de schaarse middelen niet beter naar een doelgerichte lastenverlaging zouden gaan.

Van Welfare naar Workfare: ook voor België

Wed, 30 Aug 2006 12:00:00 +0100

In België woedt discussie over duurbeperking van werkloosheidsuitkeringen en werkverplichtingen voor werklozen. Marc De Vos legt uit dat president Clinton tien jaar geleden analoge maatregelen heeft ingevoerd in de Verenigde Staten. Duurbeperking en werkverplichting hebben er effectief een activerend effect gehad, maar ook dankzij een goede inbedding en combinatie met andere hervormingen.

Welfare isn't working - the New Deal for Young People

Wed, 30 Aug 2006 12:00:00 +0100

Arbeidsmarkthervorming is mogelijk in Oud Europa. Het IZA toont aan dat er lessen te trekken zijn uit ervaringen in Frankrijk en Duitsland.

Selectieve flexibiliteit en de duale arbeidsmarkt in tijden van creatieve destructie

Fri, 30 Jun 2006 12:00:00 +0100

De bestrijding van werkloosheid is een prioriteit van zowat elke regering. Desondanks blijft de werkloosheidsgraad in West-Europa vaak onaanvaardbaar hoog, ondanks aanzetten tot hervorming van de arbeidsmarkt. Johan Albrecht onderzoekt waarom selectieve hervorming van de arbeidsmarkt niet de gewenste resultaten geeft.

Scandinavië à la carte

Fri, 16 Jun 2006 12:00:00 +0100

VLD voorzitter Bart Somers stelt voor de werkloosheidsuitkeringen te verhogen maar ze tegelijk in de tijd te beperken. De SP.a van Johan Vande Lanotte wil wel strijden voor werkgelegenheid maar wil de werklozen zelf alleen begeleiden. Nochtans beroepen beide partijen zich op het zogenaamde “Scandinavische model”. Marc De Vos legt uit dat dit “Scandinavische model” een containerbegrip is en dat België acuut nood heeft aan een brede strategie voor werkgelegenheid.

Competitiviteit: het economische thema van 2006?

Tue, 09 May 2006 12:00:00 +0100

De competitiviteit van de Belgische economie lijkt in gevaar. Om onze internationale concurrentiekracht te vrijwaren, willen de sociale partners onder andere controlemechanismen uitwerken waardoor de evolutie van de loonkost in de Belgische industrie deze van onze buurlanden volgt. Dit loonkostenbeleid zal wellicht geen impact hebben op het Belgische werkloosheidspercentage van 12.3% want ons fiscaal systeem blijft arbeid uit de markt prijzen, ook arbeid afgeschermd van internationale concurrentie. Ons toekomstig welvaartsniveau hangt vooral af van het succesvol integreren van economisch niet-actieven en van de productiviteitsevolutie. Hiertoe zijn fundamentele hervormingen nodig. De focus op de industriële lonen in onze buurlanden dreigt deze te verdringen van de beleidsagenda.

Franse Les

Fri, 31 Mar 2006 12:00:00 +0100

Wie deze week uit paasvakantie terugkeerde, moest zichzelf in de billen knijpen om de berichten uit Frankrijk te kunnen geloven. De fiere regering van de Villepin, wekenlang onvervaard voor het straatprotest, staat deemoedig met de staart tussen de benen. Het symbolische Contrat Première Embauche (CPE), gisteren nog uitgeroepen tot redder van jeugd en vaderland, ligt vandaag in de prullenmand. De zieke Franse arbeidsmarkt moet thans genezen door injectie van een nog sterkere dosis van zijn ziekte: een zoveelste banenplan van gesubsidieerde tewerkstelling.