Itinera Institute - Thema’s - Overheid & Belastingen

Waarom de strijd voor democratie belangrijk blijft

Wed, 28 Jul 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de internationale achteruitgang van de democratie. Hij ontwaart diskrediet, onwil en onmacht. Maar rijke autoritaire regimes zijn een gevaar. Het Westen moet international de strijd voor democratie blijven voeren.

De Belgische belastingsdruk

Mon, 26 Jul 2010 12:00:00 +0100

Met een gemiddelde totale belastingvoet van 52% is de belastingdruk voor ondernemingen in België nog steeds bij de hoogste ter wereld. De laatste jaren werd er geen betekenisvolle verlaging in de totale belastingdruk vastgesteld. Wel werden er 20 bijkomende belastingen ingevoerd sinds 2007. Dit zijn de hoofdpunten uit het tweede Total Tax Contribution rapport van PricewaterhouseCoopers en het Verbond van Belgische Ondernemingen.

Dwing de publieke sector tot resultaatverbintenissen

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

Onafhankelijke structuren moeten, door middel van Key Performance Indicators, leiden tot een echt beleid van beoordeling en opvolging van het overheidsbeleid.

Schep duidelijkheid in de kosten van de overheid

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

We moeten overstappen van een kasboekhouding naar een modern beheerssysteem dat zich toespitst op doelstellingen en resultaten en dat de echte prijs van het overheidsbeleid hanteert.

Stimuleer « empowerment » voor ambtenaren

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

Alle uitvoerende administratiefuncties een beheersstatuut geven en de functies van ontwikkeling, beslissingsondersteuning en beoordeling voorbehouden aan de FOD. Delegeren zodat de ambtenaren opnieuw zeggenschap krijgen.

Budgettaire besparingen en noodzaak van beleidscoördinatie

Thu, 24 Jun 2010 12:00:00 +0100

Zelfs als we er in slagen 22 miljard euro te besparen, dan nog zal dit onvoldoende zijn om de omvang van onze publieke schuld en de stijgende vergrijzingkosten op te vangen na 2015, zegt Ivan Van de Cloot. Om deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden hebben we nood aan meer coördinatie van het Europese beleid.

Er is geen alternatief voor besparen en hervormen

Mon, 21 Jun 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit waarom de internationale economische context het moeilijke Belgische plaatje nog verder compliceert. Groeivertraging in Europa en het risico van een dubbele dip nopen tot nuchterheid. De staat zit op zijn tandvlees. Besparen en hervormen zijn onvermijdelijk. Een stabiele en daadkrachtige regering is noodzakelijk.

De democratie heeft economische groei nodig

Mon, 14 Jun 2010 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot waarschuwt voor de gevolgen van stagnerende economische groei. In gebieden in de wereld waar we een stationaire economie vinden, worden er inderdaad vooral veel middelen geïnvesteerd in de uitbuiting van anderen.

Verduidelijk de resultaten van het overheidsbeheer

Mon, 14 Jun 2010 12:00:00 +0100

De verkozenen van het volk kunnen momenteel nauwelijks enige controle uitoefenen op de efficiëntie van de openbare diensten en op de echte resultaten van het gevoerde beleid. Ze kunnen wel inlichtingen inwinnen over de verwezenlijkingen, maar doorgaans niet over de verhouding tussen de kosten en de verwezenlijkingen. Bij gebrek aan externe experten, hangen zij bovendien voor deze inlichtingen grotendeels af van precies die personen en instellingen die zij willen beoordelen.

Vereenvoudig de beheersplannen in het openbaar bestuur

Mon, 14 Jun 2010 12:00:00 +0100

Om tegemoet te komen aan hun coalitiepartners en aan hun kiezers, hebben de politieke verantwoordelijken de neiging om aan de overheidsinstellingen waarvoor ze verantwoordelijk zijn tal van bijkomende opdrachten te geven, zonder de prioriteiten te bepalen en zonder de nodige financiële en menselijke middelen te voorzien. Als er al doelstellingen zijn, dan worden ze al gauw vrijblijvend ; ze worden eerder als een algemene intentie beschouwd en niet als een noodzaak tot handelen. De grote lijnen worden op het niveau van de ambtenaren niet systematisch in operationele doelstellingen vertaald.

Hitparade van de verkiezingsbeloften : hoe financieren ?

Wed, 09 Jun 2010 12:00:00 +0100

In deze verkiezingsperiode lijken de politieke partijen de economische realiteit te vergeten. De programma’s bevatten een heel resem nieuwe uitgaven maar zeggen weinig over hoe deze te financieren. Jean Hindriks en Isabelle Martin vragen zich af hoe ze die beloften willen waarmaken gegeven de budgettaire en demografische uitdagingen.

Besparen door hervormen in overheid en gezondheidszorg

Mon, 07 Jun 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos steunt de besparingsdoelstellingen maar onderstreept dat zij gepaard moeten gaan met verstandige en structurele hervormingen. Lineaire kostenreductie is een gemakkelijkheidsoplossing die de doelstelling van een betere overheid en een efficiëntere gezondheidszorg niet zal bereiken. Structurele hervormingen kunnen van de crisis een grote opportuniteit maken.

Geen eindeloze onderhandelingen in tijden van crisis

Fri, 04 Jun 2010 12:00:00 +0100

De financiële markten zijn nog steeds extreem zenuwachtig over de schuldposities van de overheid. Deze kan nu eenmaal niet verwachten dat ze eindeloos staatsobligaties kan drukken om al haar problemen als sneeuw voor de zon te zien verdwijnen. Onze bevolking verdient het niet om slachtoffer te worden van gebrek aan daadkracht in tijden van storm op zee. Laten we niet de illusie koesteren dat we ons lange regeringsonderhandelingen kunnen permitteren en onduidelijkheid over onze vastberadenheid om in de eerste plaats onze begroting recht te trekken.

Nuchterheid en realisme moeten de beloftecultuur stoppen

Thu, 03 Jun 2010 12:00:00 +0100

Eén week voor de verkiezingen zijn besparingen het thema van de dag. De kiezer heeft daarmee de discussie die hij verdient: welk herstelbeleid gevoerd gaat worden voor een ongeziene structurele begrotingsinspanning van 22 miljard, ofte meer dan 40 miljard totale besparing de komende vier jaar. Wat vooral opvalt, is de kloof tussen de besparingsdiscussie en de officiële verkiezingsprogramma’s. Marc De Vos, Ivan Van de Cloot en Brieuc Van Damme wagen zich aan een kwantitatieve doorlichting van de verkiezingsprogramma’s.

Raming van de belastingsfraude in België

Thu, 27 May 2010 12:00:00 +0100

In 2008 bracht de strijd tegen belastingsfraude 4 miljard euro op. Volgens verschillende sociale partners is de strijd nog niet gewonnen, en moet die verscherpt worden. In deze periode van budgettaire crisis zijn extra inkomsten meer dan welkom om de stabiliteit van publieke financiën te herstellen. Dit DULBEA rapport schets de omvang van de belastingsfraude en roept op tot actie.

De cijfers van het realisme over begroting en vergrijzing

Fri, 21 May 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit hoe België voor een ongeziene budgettaire uitdaging staat, met zware besparingen op korte termijn en noodzakelijke overschotten op middellange termijn. Tegelijkertijd zijn structurele hervormingen in de sociale zekerheid onafwendbaar en moet het economisch potentieel verbeteren, met een staatshervorming er bovenop. De volgende legislatuur is er één van bloed, zweet en tranen.

Een stabiele euro vergt meer economisch potentieel

Mon, 17 May 2010 12:00:00 +0100

Voor Marc De Vos is de echte eurocrisis niet de overheidsschuld van vandaag, maar het groeipotentieel van morgen. De centrale uitdaging voor de euro is of de lidstaten zullen kunnen hervormen alvorens de noodzakelijke hervormingen verminkingen worden die het verval versnellen in plaats van omkeren. Politieke verwijten moeten stoppen. Structurele hervormingen voor meer groei en meer competitiviteit zijn essentieel.

Een Europees antwoord op een draaikolk van speculatie

Tue, 11 May 2010 12:00:00 +0100

Als je huis afbrandt door eigen nalatigheid, zal de brandverzekering moeilijk doen, maar de brandweer zal wel komen. Naar analogie daarmee kan de EU de Griekse economie en andere helpen, maar niet vrijkopen. We kunnen allemaal schimpen op bepaalde vormen van irrationaliteit van de markt, maar dat verhindert niet dat een heel aantal landen fundamenteel moeten ingrijpen om hun kredietwaardigheid te vrijwaren.

De kost van het politieke bestel

Tue, 04 May 2010 12:00:00 +0100

Bij een goed geleid bedrijf is er een duidelijke strategie en de bedrijfsstructuren worden helemaal gekneed in functie van dit doel. Een politiek bestel heeft uiteraard wel wat meer om het lijf aangezien er heel wat onenigheid is over de gewenste strategie. Onenigheid die moeilijker een halt toegeroepen kan worden gezien de eigenheid van de democratie. Het is essentieel de administratie zo doeltreffend mogelijk te voeren en daar ligt het kalf vandaag gebonden.

De verkiezingen zijn te belangrijk voor een boycot.

Tue, 04 May 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reageert op de beweging die vervroegde verkiezingen wil boycotten. Hij deelt veel van de frustratie maar onderstreept het historische belang van de verkiezingen. We hebben op 13 juni 2010 niet alleen een afspraak met de politieke klasse, maar ook met de volgende generatie.

China kan ook voor België een locomotief zijn

Tue, 27 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos identificeert drie grote trends in de wereld na de crisis. Trage groei, hoge werkloosheid en overheidsschuld tekenen zich af voor het Westen en voor België. Maar de groeilanden zijn voor ons een lichtpunt. China & co zijn niet alleen onze concurrenten, het zijn ook meer en meer onze potentiële klanten.

Wat is er aan de hand met België?

Tue, 27 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos duidt de Belgische regimecrisis voor buitenlanders. Hij legt uit dat het surrealistische symbooldossier “BHV” een fundamentele waarde heeft, maar tegelijkertijd slechts de voorbode is van communautaire betwistingen over zeer reële beleidshervormingen.

Kunnen we ons een politieke crisis veroorloven?

Fri, 23 Apr 2010 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot stelt zich vragen bij de impact van een politieke crisis op de financiële markten. Op zich is het een goede zaak dat op dit moment de financiële markten extra risicopremies eisen van landen met een geloofwaardigheidsprobleem. Dit kan landen disciplineren en hen aanzetten om structurele hervormingen op stapel te zetten die de solvabiliteit van het land op lange termijn verbetert.

De toekomst van overheidsschuld

Wed, 21 Apr 2010 12:00:00 +0100

Sinds het begin van de financiële crisis is de overheidsschuld van de meeste geïndustrialiseerde landen de lucht in gegaan. En volgens de auteurs van deze Bank of International Settlements publicatie zal die in de meeste landen ook blijven stijgen. Hun projecties leiden hen tot de conclusie dat het gevolgde pad in een aantal ontwikkelde landen onhoudbaar is. Drastische maatregelen zijn nodig om de snelle groei van de huidige en toekomstige overheidsverplichtingen onder controle te houden om zo hun nefaste effecten op lange termijn groei en monetaire stabiliteit te verminderen.

De Europese Unie vergt meer economische unie

Thu, 15 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet hoe de Eurocrisis een Europese ontrafeling brengt. Europa dient nog altijd eerst en vooral de lidstaten, en niet omgekeerd. Dat is slecht nieuws voor Europa, voor de kleine lidstaten en voor België in het bijzonder. De Eurocrisis is de opportuniteit voor meer economische unie.

Interview met de nieuwe Senior Fellows

Thu, 15 Apr 2010 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute stelt drie nieuwe Senior Fellows voor. Waarom namen ze die stap? Lieven Annemans, Dave Sinardet en Etienne de Callataÿ geven tekst en uitleg.

Op naar een financieringswet die ademruimte biedt en responsabiliseert

Thu, 15 Apr 2010 12:00:00 +0100

Er is een algemene consensus dat de financiering van de vergrijzing één van de grote beleidsmatige uitdagingen vormt voor de komende jaren. Dat is in België niet anders dan in de ons omringende landen. Alleen komen daar in een federale staat als België nog een aantal extra dimensies bij kijken.

Gewest en Gemeenschapsuitgaven in België

Wed, 14 Apr 2010 12:00:00 +0100

In welke mate verschillen de uitgaven van de Gemeenschappen en Gewesten in België? Gebruiken ze hun middelen voor dezelfde doelstellingen? Dit rapport van CERPE (FUNDP) stelt de uitgavenstructuur en daarmee ook de impliciete beleidsprioriteiten van de Gemeenschappen en Gewesten voor. In vergelijking met Vlaanderen geeft Wallonië relatief meer uit aan economische expansie en professionele opleiding, terwijl Vlaanderen meer uitgeeft aan toegepast en wetenschappelijk onderzoek.

Brug of tunnel: hou rekening met de belastingbetaler

Fri, 02 Apr 2010 12:00:00 +0100

Vaak worden overheidsinvesteringen helaas niet gebaseerd op economische argumenten maar vindt er een werkelijke koehandel plaats. Economen pleiten daarentegen steeds tot een afweging van de sociale baten en de maatschappelijke kosten (inclusief mogelijke negatieve effecten op gezondheid en leefmilieu). De overheid legt iedereen op om financieel bij te dragen aan haar projecten. Dan is het ook maar logisch dat daar op de juiste manier mee wordt omgesprongen.

Risicobelastingen zijn geen structurele oplossing voor de banksector.

Thu, 01 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor een “tabakscenario” voor de financiële sector, met risicobelastingen als een alternatief voor her-regulering. Het belasten van bankwinsten viseert het symptoom, maar laat het onderliggende probleem onaangeroerd.

Video: Budgettair herstel in zware tijden

Wed, 31 Mar 2010 12:00:00 +0100

Begroting en arbeidsmarkt zijn cruciaal voor het pensioendebat

Tue, 23 Mar 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vindt de huidige politieke voorstellen over pensioenhervorming te vrijblijvend, te vaag en onvoldoende doordesemend van de ernst van de budgettaire crisis. Hét basisprobleem voor de pensioenen is budgettair en langer werken kan niet zonder een arbeidsmarkthervorming.

De Oosterweelverbinding herbekeken

Mon, 22 Mar 2010 12:00:00 +0100

De Antwerpse verkeersproblemen, en eigenlijk nog meer de voorgestelde oplossingen, blijven de media en de publieke opinie mobiliseren. Dit “Leuvens Economisch Standpunt” evalueert de Oosterweelverbinding, een nieuwe tunnel onder de Schelde, die de verstopping van de bestaande tunnels en de Antwerpse ring moet verhelpen. Het model van de auteurs wordt gebruikt om alternatieven te vergelijken met en zonder nieuwe tunnel. Bij de alternatieven horen verschillende combinaties van tol en een vrachtwagenban. De kosten-batenanalyse besluit dat de belangrijkste prioriteit niet moet zijn nieuwe capaciteit bij te bouwen, maar de prijsdistorties uit de bestaande capaciteit te halen. De alternatieven die een prijshervorming bevatten zijn de enige die een positieve netto baat genereren, en bijna alle scenario’s die een tunnel voorstellen hebben negatieve netto effecten.

Kiezen om te falen of te slagen

Thu, 18 Mar 2010 12:00:00 +0100

Als we ons nu even beperken tot de zuiver economische problemen van werkloosheid, armoede, pensioenfinanciering, competitiviteit en staatsschuld dan is de positieve vaststelling dat deze problemen minder complex zijn dan onze ecologische problemen. De negatieve vaststelling is dat we ook vandaag nog blijven talmen met het aanpakken van deze problemen.

Economische groei is de allerbelangrijkste beleidsprioriteit

Wed, 17 Mar 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vat de lamentabele sociaal-economische toestand van België samen. Elke regering zal de volgende jaren drie onontkoombare prioriteiten hebben: budgettair herstel door een combinatie van besparen en belasten, economisch herstel met meer groei en meer jobs, en een fundamentele hervorming van de sociale zekerheid, zowel in organisatie als in financiering. Economisch herstel is het allerbelangrijkste, maar vergt ook een cultuuromslag bij politici en administraties.

De 10 geboden voor een geslaagd Industrieel beleid in België

Mon, 15 Mar 2010 12:00:00 +0100

Het industrieel beleid in Belgie schiet tekort, omdat er enkel in tijden van crisis over wordt nagedacht. Wat we nodig hebben is een kader waarbij de voorwaarden waaronder overheidssteun kan, zo duidelijk mogelijk afgelijnd worden. Het Itinera Institute stelde de 10 geboden voor een geslaagd industrieel beleid in België op.

Staatskapitalisme is de echte vijand van eerlijke vrijhandel

Wed, 10 Mar 2010 12:00:00 +0100

De wereldwijde inflatie van handelsbelemmeringen lijkt af te nemen, aldus een nieuwe studie van de Wereldhandelsorganisatie. Dat is goed nieuws voor de kansen van economische groei, ook in België. Maar Marc De Vos waarschuwt voor een fundamenteler gevaar: de opkomst van het staatskapitalisme na de crisis. De trend naar overheidsgedreven economische ontwikkeling wringt met de principes van eerlijke handel, die globaal welvaart hebben gebracht.

Filantropie, ook in tijden van crisis

Wed, 03 Mar 2010 12:00:00 +0100

Goed bekeken zit er een verborgen welzijnsschepper in filantropie: als er een gift van 500 euro gebeurt, betekent dit dat de acte van het geven de schenker meer waard is dan 500 euro. Bovendien neemt bij effectieve filantropie ook het welzijn van de begunstigde toe waardoor we eigenlijk kunnen spreken van een multiplicatoreffect van filantropie. Het aanmoedigen van filantropie door fiscale voordelen kan dan ook extra waarde creëren.

Administratieve lasten in België

Mon, 01 Mar 2010 12:00:00 +0100

Tussen 2006 en 2008 zijn de administratieve lasten met 23% gedaald om net geen 6 miljard te bereiken. In welke mate kunnen deze kosten een obstakel zijn voor het functioneren en de ontwikkeling van bedrijven in België? Haalde het administratieve simplificatieproces de gehoopte impact? Dit rapport van het Federaal Planbureau stelt de perceptie van de zelfstandigen en de bedrijven voor.

Participatieve publieke dienstverlening

Wed, 24 Feb 2010 12:00:00 +0100

Onze maatschappijen moeten steeds complexere problemen oplossen waar onze naoorlogse instellingen niet voor ontworpen werden: chronische ziektes, vergrijzing, klimaatverandering en antisociaal gedrag. De burgers zelf, individueel of als gemeenschap, moeten daarom meer betrokken worden bij de publieke dienstverlening waar zij gebruik van maken, zegt dit IPPR-PWC artikel. De auteurs verdedigen het idee van ‘gemeenschapsempowerment’, waarbij de gemeenschap in staat wordt gesteld beter voor zichzelf te zorgen. Om dit idee hoog op de politieke agenda te krijgen is echter nog veel werk aan de winkel.

Sociale zekerheid als middel, niet als doel

Wed, 24 Feb 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de noodzaak tot hervorming van de welvaartsstaat. We kunnen ademruimte maken door te beseffen dat sociale bescherming ook buiten de sociale zekerheid kan. Sociale bescherming heeft zelf ook een economische toekomst. Maak die toekomst en je helpt tevens de toekomst van de sociale zekerheid. Sociale zekerheid wordt beter door ze als een middel te zien, in plaats van als een doel op zich.

Consumeren of consuminderen

Mon, 08 Feb 2010 12:00:00 +0100

Tijdens de twintigste eeuw groeide de wereldbevolking met zes miljard (maal vier) en industriële productie nam toe met een factor 40. Ons energieverbruik nam toe met een factor 16 en uitstoot van koolstof dioxide met een factor 10. Het is in deze context belangrijk om ons af te vragen of onze huidige consumptie de levensomstandigheden van toekomstige generaties in gevaar brengt. De conclusie lijkt er vooral in te bestaan dat het niet zozeer het consumptieniveau is dat ons welzijn op langere termijn in gevaar brengt, maar wel de samenstelling van wat we consumeren (bv. vervuilende goederen versus minder vervuilende).

Wanneer laat België onwil en onmacht achter zich?

Thu, 04 Feb 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft nieuwjaarsbespiegelingen bij de staat van België. Hij ziet een verloren decennium met onwil en onmacht als gemene deler. In het eerste komt stilaan verandering. Het doorbreken van de onmacht vergt echter de stroomstoot van nieuwe federale verkiezingen.

Hoe het Belgisch fiscaal systeem hervormd moet worden om economische groei te stimuleren?

Wed, 03 Feb 2010 12:00:00 +0100

Volgends dit OESO rapport kan een hervorming van de Belgische fiscaliteit de economische groei stimuleren en de economie uit het moeras trekken. De auteur stelt voor om de belasting op arbeid te verlagen zodat de vraag en aanbod op de markt aangezwengeld wordt. Fiscale lasten op consumptie of patrimonium zijn minder vervormend, aldus de auteur. Verder worden er pistes aangereikt om de vennootschapsbelasting te hervormen, zodat bedrijven gestimuleerd worden om hun activiteiten hier te behouden en te ontwikkelen.

Opel Antwerpen is de ondraaglijke terugkeer van economisch nationalisme

Mon, 25 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos signaleert hoe het lot van Opel Antwerpen niet alleen een economisch maar ook een politiek verhaal is. De politiek heeft een grote invloed op de herstructurering van multinationals, maar België moet de duimen leggen tegenover grote jongens als de VS en Duitsland. Europa moet de politisering en het economisch nationalisme dringend stoppen.

De Grote Paradox van het toekomstige kapitalisme

Fri, 22 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor de lange termijn gevolgen van crisisbeleid voor economie en voor economische groei. De reële economie, veel meer dan de financiële economie, dreigt hergetekend te worden in de naweeën van de Grote Recessie. Er is veel meer aan de crisis dan de crisis zelf.

Een zoveelste banenplan is niet de beste remedie tegen werkloosheid

Thu, 21 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vindt het nieuwste banenplan een stap in de goede richting, maar waarschuwt voor perverse effecten. Hetzelfde budget had beter kunnen besteed worden via loopbaanbegeleiding op maat.

Alle hens aan dek voor verantwoord begrotingsbeleid

Mon, 18 Jan 2010 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute bepleitte reeds in september van vorig jaar dat de overheid ambitieuzer diende te zijn in de begrotingsdoelstellingen. Dat nu ook de Hoge Raad van Financiën de overheid hiertoe aanmaant, is een opsteker voor iedereen die de strijd voor het vrijwaren van de essentie van ons sociale model nauw aan het hart ligt.

Impact van de financiële crisis en van de reddingsoperaties op onze openbare financiën

Mon, 11 Jan 2010 12:00:00 +0100

Hoe bracht de financiële crisis de openbare schuld op een niveau niet meer bereikt sinds 1993? Hoe werden de reddingsoperaties gefinancierd? Dit rapport van het Rekenhof beantwoordt deze vragen en analyseert de strategieën van openbaar schuldbeheer en de garanties die aan de financiële instellingen werden gegeven. Gegeven alle onzekerheid omtrent deze garanties en de terugbetaling van de kapitaalinjecties, zijn onze openbare financiën niet risicovrij, concludeert het rapport.

De vrije markt heeft sterke regels nodig

Wed, 06 Jan 2010 12:00:00 +0100

De financiële crisis herinnert ons nog eens aan de aloude wijsheid dat de vrije markt zoals een voetbalwedstrijd regels nodig heeft om werkelijk gunstig en competitief te verlopen. We komen uit een periode waarin het sofisme dat nieuwe financiële instrumenten in staat zijn om risico te beperken, hoogtij vierde. De lessen van deze financiële catastrofe zullen alleen geleerd zijn indien we terugkeren naar het aloude inzicht dat om risico werkelijk te reduceren, de financiële sector zich best aan bepaalde beperkingen houdt. Dit zal alleen gebeuren indien deze van buitenaf opgelegd worden, net zoals Adam Smith meer dan tweehonderd jaar geleden al stelde. We verwachten toch ook niet dat de spelers op een voetbalveld zelf de spelregels uitvinden?

Vermijden dat Europa kind van de rekening wordt

Fri, 11 Dec 2009 12:00:00 +0100

Het model waarvoor de economische historicus Nial Ferguson de term Chimerica uitvond, is nog steeds in voege. Dit houdt in dat Amerika boven haar stand leeft door meer te importeren dan te exporteren terwijl China deze tekorten financiert. Als de noodzakelijke aanpassing gebeurt via een grote dollardepreciatie dan wordt Europa het kind van de rekening. De beleidsverantwoordelijken staan er dan ook beter bij stil dat oude doctrines overboord gegooid dienen te worden.

Energie in plaats van arbeid belasten

Mon, 07 Dec 2009 12:00:00 +0100

In vergelijking met Scandinavische landen belast België energie relatief gezien minder dan arbeid. Welke zijn de gevolgen van een proportionele belastingsverschuiving van werkgevers en werknemersbijdragen naar energie? In dit rapport van het Federaal Planbureau worden verschillende simulaties voorgesteld. En ook al verwacht men een neutraal effect op het BBP, dan nog genereren dergelijke maatregelen wat men een dubbel dividend noemt: enerzijds stijgt werkgelegenheid en anderzijds vermindert men het verbruik van niet hernieuwbare energie en dus van CO2 emissies.

Het budget 2010-2011 onder de loep genomen

Tue, 01 Dec 2009 12:00:00 +0100

De economische crisis heeft er het budgettaire werk van onze ministers niet makkelijker op gemaakt. De budgettaire impact van de crisis liet zich namelijk twee keer voelen: minder inkomsten, en meer uitgaven door meer uit te betalen werkloosheidsuitkeringen. In dit rapport plaatst het Rekenhof commentaar bij het laatste federale budget. Ons viel vooral op dat er heel wat nieuwe regeltjes het licht zagen, en dat het Zilverfonds maar weinig gespijsd wordt.

Het moderniseren van de publieke diensten tijdens de crisis!

Fri, 27 Nov 2009 12:00:00 +0100

De publieke diensten tegenover de demografische schok, the talentenoorlog en de digitale revolutie: welke acties te ondernemen?

Instituties en structurele werkloosheid in tijden van crisis

Thu, 19 Nov 2009 12:00:00 +0100

Tussen 2007 en 2010 worden in de OESO 25 miljoen meer werklozen verwacht, van ver de belangrijkste toename sinds de Tweede Wereldoorlog. Maar niet alle arbeidsmarkten werden even hard getroffen door de Grote Recessie. Volgens dit OESO werkdocument hebben instituties (als daar zijn ontslagwetgeving, gemiddelde vervangratio’s en goederenmarktregelgeving) een belangrijke invloed op de omvang van de initiële schok en het aanpassingspatroon in de jaren die erop volgen. Vooral een rigide institutioneel raamwerk lijkt de effecten van een crisis op structurele werkloosheid te versterken, zeggen de onderzoekers.

Ideeënstroom als tegengewicht voor conformistisch denken

Mon, 16 Nov 2009 12:00:00 +0100

In het zog van de financiële crisis lijken heel wat heilige huisjes van economen in vraag gesteld te worden. Eén van de belangrijkste ideeën die hierbij onder druk komen te staan is de efficiënte marktentheorie. Hoe kon de visie dat de financiële markten efficiënt zijn, zo lang dominant blijven bij de mainstream economen? Wat uit experimenten blijkt is dat mensen de meerderheidsopinie of de status quo enkel in vraag durven stellen als er in het publiek debat ook afwijkende meningen worden verdedigd. Zoniet is de kans groot dat veel pijnlijke waarheden onuitgesproken blijven. Met andere woorden: ideeën moeten stromen in een democratie om ze effectief te maken. Concreet betekent het doorbreken van de eficiënte marktendoctrine dat centrale banken hun handen zullen moeten vuil maken om zeepbellen te doorprikken.

Hoe netwerkmonopolies in energie breken?

Wed, 28 Oct 2009 12:00:00 +0100

Het akkoord tussen de nucleaire elektriciteitssector en de regering over de drie oudste kerncentrales riskeert de elektriciteitsmarkt voor lange tijd op slot te laten gaan. Als we de concurrentie in deze sleutelmarkt nog een kans willen geven, hebben we een strategische koerswijziging nodig. Minimumvereiste daarvoor is wel dat we een regering hebben die ervan overtuigd is dat evenwichtige concurrentie cruciaal is voor een echt energiebeleid.

Belastingskredieten om ontslagen te verminderen, en werkgelegenheid te stimuleren

Mon, 26 Oct 2009 12:00:00 +0100

Men hoort wel dat onze economie aan het herstellen is, maar men mag niet vergeten dat de werkloosheid nog steeds hoge toppen scheert. En als we nu niet resoluut ingrijpen, zal deze werkgelegenheidscrisis zijn staart nog vele jaren roeren. In deze bondige CEPR analyse stellen de auteurs een baan delend belastingskrediet voor als effectieve, tijdelijke maatregel. Het mechanisme is simpel: gebruik belastingsgeld om werknemers minder te laten werken, maar wel evenveel te betalen. Dit is volgens de auteurs goedkoper dan werkloosheidsuitkeringen te betalen. Gegeven onze geplaagde arbeidsmarkt, een idee dat zeker de moeite loont van dichterbij te worden bekeken.

The state of the union is unsufficient!

Tue, 13 Oct 2009 12:00:00 +0100

De regering Van Rompuy heeft op budgettair vlak het minimum minimorum behaald. Maar het politiek hoogst haalbare is echt onvoldoende. De regering mist termijnvisie en de politieke ambitie tot structurele hervormingen. Alles wordt gereduceerd tot budgettair noodbeleid. Het pakket aan relancemaatregelen zal weinig zoden aan de dijk brengen. De volgende generatie is het kind van de rekening.

De Oosterweelverbinding en het ontbrekende alternatief

Mon, 12 Oct 2009 12:00:00 +0100

De geplande Oosterweelverbinding heeft, zoals elk groot infrastructuurproject, al veel commotie veroorzaakt. Dit Leuvens Economisch Standpunt gaat niet over de keuze tussen brug of tunnel die het debat beheerst. Integendeel zelfs, de auteurs argumenteren dat de nadruk op de twee genoemde opties het debat zeer sterk vernauwt, en ze trachten de discussie open te trekken. Zijn alle alternatieven wel bekeken om de mobiliteit rond Antwerpen te verbeteren? Zijn er bijvoorbeeld geen mogelijkheden om de bestaande infrastructuur beter te benutten; indien men dat doet, aangevuld met enkele kleinere ingrepen, zijn brug of tunnel dan nog noodzakelijk? M.a.w., zijn de voorgestelde projecten inderdaad zinvol, of bestaat er een beter alternatief? Een studie die een week voor het referendum wel eens heel wat stof zou kunnen doen opwaaien.

De noden van lange termijn verzoenen met de korte termijn.

Tue, 22 Sep 2009 12:00:00 +0100

Op de lange termijn zijn we allemaal dood. Die boutade van Keynes kent ongeveer iedereen. De antipode van Keynes lijkt dan wel Schumpeter die alleen maar met de lange termijn bezig was. Het komt er uiteraard op aan om in te zien dat de lange termijn meer is dan de opeenvolging van korte termijnen door deze te overstijgen met een strategische visie.

Belastingstendensen in de Europese Unie

Wed, 16 Sep 2009 12:00:00 +0100

Hoe hoog zijn de belastingen in Europa? Globaal bekeken, stijgen of dalen de belastingen? Hoe is de belastingsdruk verdeeld tussen arbeid, kapitaal en consumptie? En hoe doet België het ten opzichte van de andere lidstaten? Je leest er alles over, en meer, in dit Eurostat rapport.

Budgettair herstel in zware tijden

Wed, 16 Sep 2009 12:00:00 +0100

Voor de financiële crisis begon, wisten we al dat de volgende generatie opgezadeld wordt met een extra last ter financiering van pensioenen en gezondheidszorg. Alsof dit nog geen uitdaging was die groot genoeg was, worden we nu geconfronteerd met een diepe crisis. Op dit moment is de roep naar zogenaamde “deficit spending” groot. Omdat het onaanvaardbaar lijkt om ook hiervoor de last op de komende generaties af te wentelen, stellen we hier een aantal alternatieve pistes voor.

Het is nu tijd voor de publieke sector om een demografische hernieuwing te realizeren. We stellen tien concrete acties voor om in die hernieuwing te slagen.

Wed, 16 Sep 2009 12:00:00 +0100

Tien concrete acties om onze publieke diensten te moderniseren en in demografische hernieuwing in de overheid te slagen.

Een eerste meetpoging van de kwaliteit van de overheidsfinanciën in the EU

Mon, 14 Sep 2009 12:00:00 +0100

Instituties in het algemeen, maar de kwaliteit van de overheidsfinanciën in het bijzonder kunnen een positief effect hebben op economische groei. Maar onder welke voorwaarden? In dit rapport ontwikkelt de Europese Commissie een concept dat uit verschillende dimensies bestaat en dat als kader dient om de sterktes en zwaktes van twaalf domeinen van de openbare financiën die een impact kunnen hebben op economische groei mee te evalueren. Een interessante manier voor België om haar openbare financiën mee te evalueren over de jaren heen, en in vergelijking met andere lidstaten die ons – wie weet – wel het één of het ander zouden kunnen bijleren.

BTW vermindering in de HORECA: aan welke prijs?

Wed, 09 Sep 2009 12:00:00 +0100

De kost van een BTW vermindering zou wel eens hoger dan verwacht kunnen zijn en de jobcreatie teleurstellend. Onze budgettaire situatie is danig ernstig dat zo’n beslissing niet kan genomen worden zonder diepgaande reflectie. Laten we daarom eens gaan kijken wat het Franse verhaal ons te leren heeft.

Een crisisbelasting op de banken?

Tue, 08 Sep 2009 12:00:00 +0100

Moeten de banken bijdragen aan het overheidstekort dat voor een stuk debet is aan de financiële crisis. Als we een manier vinden om banken correct te laten betalen voor het risico dat ze afwentelen op de maatschappij, zou ons financiële systeem daar zelfs wel bij kunnen varen.

De uitdagingen voor het Belgisch systeem van dienstencheques

Mon, 17 Aug 2009 12:00:00 +0100

Dienstencheques zijn in België in toenemende mate ingeburgerd geraakt om persoonlijke diensten te betalen. In de periode 2006-2007 is er een stijging van 53% genoteerd in het aantal geïnde cheques. De dienstencheques maken deel uit van beleid dat gericht is om de vraag naar diensten te ondersteunen en om zwartwerk in de officiële arbeidsmarkt te brengen. Maar vormen zij een effectieve maatregel? Dit artikel van de European Trade Union Institute onderzoekt de drijfveren achter de ontwikkeling van persoonlijke diensten en evalueert het systeem van dienstencheques. De Belgische en Franse systemen worden uitgelegd en de auteur stelt de uitdagingen vast voor beide systemen op het vlak van kosten en de kwaliteit van de tewerkstelling.

Video column: Meer nadruk op een beter financieringsmechanisme in België!

Thu, 13 Aug 2009 12:00:00 +0100

Het financieringsmodel van het federale België is onhoudbaar. Langs de ene kant is meer regionale autonomie wenselijk in de vennootschapsbelasting. Tegelijkertijd is er nood aan meer responsabilisering in de regionale besteding van de federale dotaties. Dat kan via een systeem van bonus/malus, dat gebaseerd is op objectieve performantie-indicatoren.

De financiële crisis vergt meer internationale politiek

Mon, 10 Aug 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos deelt de collectieve verontwaardiging over de nieuwste bonusextravaganza bij investeringsbanken. Maar hij wijst op politieke verantwoordelijkheid. De politieke keuzes tijdens de financiële crisis hebben de positie van de grote investeringsbanken nog versterkt. Niet alleen is het casino dus nog open, maar dezelfde spelers zitten aan de speeltafels, ze hebben meer speelkansen dan voordien en de winstkansen zijn toegenomen. Zonder internationale consensus over nieuwe spelregels dreigen we af te glijden naar “business as usual”.

Financiële stabiliteit op verstandige wijze bevorderen

Wed, 05 Aug 2009 12:00:00 +0100

In de Verenigde Staten moet beslist worden over wie de nieuwe topman van de centrale bank wordt. In plaats van op de mentale toestand van een individu en zijn houding tegenover inflatie, kan men wellicht beter structurele mechanismen inbouwen om zichzelf de handen te binden. Zo wordt in het contract van de centrale bankier van Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld gesteld dat hij ontslagen wordt zo gauw de inflatie uit de hand loopt. Een effectief instrument kan ook het uitgeven van inflatiegelinkte obligaties of TIPS door de overheid zijn. Dit zijn staatsobligaties waarvan de rente-uitkering meebeweegt met de inflatie. Op die manier toont ze aan dat ze de “nucleaire” optie om haar schuldpositie te verlichten door inflatie te creëren, niet zal kiezen.

Video column: administratieve omkadering moet ondernemerszin stimuleren niet afremmen

Thu, 30 Jul 2009 12:00:00 +0100

Sinds een aantal jaren probeert men in België de administratieve lasten voor ondernemers te meten. De resultaten zijn erg teleurstellend en er is ook nog geen overtuigende evidentie dat men erin slaagt de lasten te drukken. Nochtans hoeven dergelijke maatregelen de overheid geen geld te kosten, zelfs integendeel.

De staat van onze staat(sfinanciën)

Fri, 24 Jul 2009 12:00:00 +0100

Meer dan ooit staat de financiële situatie van ons koningrijk in het midden van de belangstelling. In het begin van dit decennium leek alles nog snor, met begrotingen in evenwicht en zelfs een Zilverfonds. Vandaag weten we echter beter. In plaats van over de opbouw van begrotingsoverschotten gaat het debat nu over de afbouw van begrotingstekorten. Nochtans zijn de noden hoog, de redding jammer genoeg niet nabij. In dit artikel schetst Koen Algoed van de denktank VIVES de situatie van de staatsfinanciën anno 2009, en bespreekt enkele efficiënte en rechtvaardige maatregelen om de situatie recht te trekken.

De rol van de overheid tijdens de financiële crisis

Fri, 17 Jul 2009 12:00:00 +0100

De financiële crisis heeft interventiemaatregelen van de overheden uitgelokt en stelt de stabiliteit van de financiële sector in vraag. Dit rapport van de OESO concentreert zich op hervormingen in de financiële sector en principes voor de uitgangsstrategie van de noodmaatregelen van de overheid. Men zet de principes op een rij voor hervormingen die gericht zijn op een gezond evenwicht tussen risico en het streven naar rendement bij de banken. Men argumenteert ook waarom het terugtrekken van de crisismaatregelen moet worden gecoördineerd met de hervormingen in de financiële sector. Interessante principes dus om het beleid in België te sturen.

Begroting in het rood

Thu, 16 Jul 2009 12:00:00 +0100

Van al de regionale regeringsakkoorden, werpen alleen de Vlaamse akkoorden al enig licht op de wijze waarop de beheerders van het publieke geld de tering naar de nering denken te zetten. Het opleggen van jaarlijkse productiviteitsverbeteringen voor alle overheidsdiensten waarbij de ambtenaren zelf autonoom kunnen beslissen over hoe de doelstellingen te bereiken, is een aan te prijzen methode die in het buitenland al met succes werd getest. De Itinera assen voor een nieuwe en betere overheid zijn alvast een intrede van een evaluatiecultuur waarbij een evenwichtige verbetering van prestaties mogelijk wordt door impact, kwaliteit en efficiëntie objectief te evalueren en de burgers te informeren over kwaliteit en resultaat waarbij budgetten verbonden worden aan resultaten eerder dan aan noden.

Budgettaire vooruitzichten van Wallonië: 2009-2019

Wed, 08 Jul 2009 12:00:00 +0100

Ook in Wallonië proberen de politieke onderhandelaars een realistisch politiek programma voor de komende 5 jaar op te stellen. Het CERPE van de Universiteit van Namen kon dan ook geen beter moment kiezen om met de herziene budgettaire vooruitzichten van Wallonië voor 2009-2019 op de proppen te komen. Dankzij dit nieuwe cijfermateriaal kunnen we het gewicht van de regionale inkomsten en uitgaven evalueren ten opzichte van het totale budget. Gegeven deze donkere economische tijden is het dan ook slechts de vraag hoe veel van de verkiezingsbeloften zullen kunnen worden uitgevoerd.

Heeft Vlaanderen nood aan bijkomende stimuleringsmaatregelen?

Wed, 08 Jul 2009 12:00:00 +0100

Opleiding en vorming op de werkvloer worden als belangrijke drijfveer gezien voor een kennisgedreven economie met een dynamische arbeidsmarkt. Moeten opleidingsinvesteringen worden gestimuleerd door de overheid? En heeft Vlaanderen nood aan nieuwe stimuleringsmaatregelen? In dit rapport van het Steunpunt Werk en Sociale Economie worden de motieven voor overheidsstimulering als ook de implementatiemogelijkheden uit de doeken gedaan. De auteur zet de argumenten voor en tegen nieuwe stimuleringsmaatregelen in Vlaanderen op een rij en trekt conclusies die het debat over het stimuleringsbeleid kunnen sturen.

Wie controleert de openbare aanbestedingen?

Thu, 02 Jul 2009 12:00:00 +0100

Volgens een enquête van Transparency International Belgium, denkt een meerderheid van de verkiezingskandidaten van de laatste regionale verkiezingen dat subsidies en openbare aanbestedingscontracten in België nog steeds op een onvoldoende transparante manier toegekend worden. 30,4% van de Brusselse, 35,5% van de Waalse en 59,9% van de Vlaamse kandidaten vragen zich af of de toekenning en uitvoeringsprocedures wel in staat zijn de transparantie en gelijke behandeling tussen concurrenten te garanderen.

Deficit spending mag beleidshervorming niet verdringen

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor Vlaamse budgettaire laksheid. Vlaanderen kan de crisis niet bezweren met Vlaamse tekorten. De nieuwe regering moet prioritair inzetten op het verbeteren van concurrentiekracht, innovatie, onderwijs, ondernemerschap en export.

Regulering op verschillende bestuursniveaus

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

De kwaliteit van regulering is essentieel om de economische en sociale welvaart te verbeteren. De ververwijdering van onnodige administratieve kosten en lasten staan op het spel. de belangrijkste uitgavencategorietypes. rt.eiste economische zekerheid en de verwijdering van onnodige administratieve kosten en lasten op bedrijven staan hier op het spel. Nochtans kan regulering van hoge kwaliteit in gevaar worden gebracht indien de nationale en subnationale bestuursystemen geen goede procedures aannemen en niet voldoende samenwerken. In deze OESO publicatie analyseren de auteurs het functioneren van regulering op verschillende bestuursniveaus in enkele OESO landen. Ze geven ook nog aanbevelingen mee om de nodige samenwerking tussen die verschillende niveaus te verbeteren.

Welk beleid voor de Vlaamse auto-industrie?

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Omdat de auto-industrie zeer cyclisch is, werd ze ook hard getroffen door de financiële en economische crisis. Overal ter wereld snelden politici dan ook ‘hun’ merken of ‘hun’ fabrieken ter hulp. Op korte termijn is het dankzij maatregelen als kredietverlening, schrootpremies, overheidsgaranties etc. dan ook mogelijk arbeidsplaatsen in de autosector, goed voor 2% van de totale tewerkstelling, (tijdelijk) te redden. Jo Van Biesebroeck (KULeuven) vraagt zich echter af of er geen betere aanwendingen zijn van belastingsgeld. De auteur stelt zich vragen bij de motivatie om geld in de autosector te pompen en stelt maatregelen voor een beter (auto)industrieel beleid op lange termijn.

Op weg naar een betere federale financiering

Fri, 19 Jun 2009 12:00:00 +0100

Er is een argument dat meer fiscale autonomie voor de deelstaten positieve effecten zou hebben op de efficiëntie en kwaliteit van de publieke diensten. Zo kan er hiervan een responsabiliseringseffect uitgaan wat verhindert dat deelstaten geneigd zijn tot overexpansie van de uitgaven.

Complexiteit en controle in publiek-private samenwerking (PPS)

Thu, 11 Jun 2009 12:00:00 +0100

Publiek-private samenwerkingscontracten zijn een interessante manier om investeringen aan te moedigen en zo de economische groei te ondersteunen. PPS zijn meer dan een concept; in Vlaanderen maken ze al langer deel uit van de economische realiteit. Daarom sponsort de Vlaamse regering een onderzoek dat de praktijken en resultaten van PPS op regionaal en lokaal niveau moet bestuderen. Centraal staat de vraag in welke mate de overheid controle op de PPS kan uitoefenen? Ook de complexiteit van deze multi-speler structuren, van de gebruikte technieken en van de politieke beïnvloeding en hun effect op het publieke controleproces komen uitvoerig aan bod. Tot slot bestuderen de onderzoekers van het Instituut voor de Overheid (KUL) ook de impact hiervan op de PPS prestaties.

The Day After: wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Wed, 10 Jun 2009 12:00:00 +0100

De regionale verkiezingen van 2009 moeten een keerpunt zijn. De economische crisis, de budgettaire crisis en de communautaire crisis plaatsen de regio’s voor nieuwe verantwoordelijkheden. Nu de kiezer gekozen heeft, kan electoraal opbod plaatsmaken voor het realisme van onderhandelingen. Het Itinera Institute ziet zeven regionale beleidsprioriteiten en doet concrete aanbevelingen.

The Day After:Wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Wed, 10 Jun 2009 12:00:00 +0100

Presentatie: The Day After: wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Mon, 08 Jun 2009 12:00:00 +0100

Executive summary :The Day After: Wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Thu, 04 Jun 2009 12:00:00 +0100

GM en Opel ondermijnen de fundamenten van de reële economie

Thu, 04 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos signaleert zware perverse effecten bij de nationalisering van GM en de overheidssteun aan Opel: politisering van de auto-industrie, massieve concurrentievervalsing en een glijbaan naar meer economisch nationalisme. De toekomst van de geredde bedrijven blijft zeer onzeker. Dit is geen goede besteding van schaars belastinggeld.

Dienstencheques: een andere evaluatie

Wed, 20 May 2009 12:00:00 +0100

De dienstencheques, die men sinds 2004 kan gebruiken, worden onder andere geassocieerd met tewerkstelling (87 000 bijkomende banen naar een schatting van 2007 door het Rekenhof). In deze editie van “Regards Economiques” bestuderen economen van de UCL de kwaliteit van deze jobs en de manier waarop deze dienstverlening georganiseerd wordt door de verschillende soorten dienstverleners. Ze stellen zich ook vragen bij de financiële leefbaarheid van dit systeem dat afhangt van een dubbele staatsinterventie (BTW vrijstelling en aftrekbaar belastingsforfait voor de gebruiker). En welke zou de globale impact zijn van een prijsverhoging van de dienstencheques?

Arbeid in België; zonder hervormingen zijn er geen redenen tot feesten (ook niet op 1 mei)

Tue, 05 May 2009 12:00:00 +0100

Ook België viert op 1 mei de Dag van de Arbeid. Op alle andere dagen van het jaar wordt arbeid in onze complexe welvaartsstaat echter allesbehalve gevierd. Een loodzware fiscaliteit, een stroeve regulering en allerhande inactiviteitvallen ontmoedigen het aanbod van arbeid. Met de crisis loopt de factuur van onze zwaar verstoorde arbeidsmarkt hoog op maar van fundamentele hervormingen is nog geen sprake.

Structurele veranderingen en openbare dienstverlening

Tue, 05 May 2009 12:00:00 +0100

Welke lessen kunnen we trekken van structurele veranderingen in buitenlandse publieke sectoren en hun effect op de prestaties van de openbare dienstverlening? Volgens dit artikel van het Instituut voor de Overheid (KULeuven) niet veel: systematische evaluaties van structurele veranderingsprogramma’s lijken niet te bestaan of onovertuigend te zijn. Een ding staat echter wel vast: structurele verandering moet verder gaan dan structurele verandering. De redenen moeten aan het personeel worden uitgelegd. De veranderingen moeten grondig worden gepland, in samenwerking met de eerste ‘getroffenen’. Het personeel moet worden heropgeleid. En zo voort. Kunnen deze elementen misschien verklaren waarom sommige van de sleutelelementen van de copernicushervormingen reeds weg geërodeerd zijn?

Publieke tewerkstelling in een international perspectief

Mon, 27 Apr 2009 12:00:00 +0100

Hoeveel mensen worden tewerkgesteld in de publieke sector in België? Hoeveel kost dit aan de overheid en beheert België haar publieke sector anders dan de overige OESO landen? In dit rapport van het Planbureau worden concrete en becijferde antwoorden aan al deze, en nog veel meer, vragen gegeven. Zelfs als de publieke tewerkstellingsgraad in België gemiddeld hoger ligt dan in andere vergelijkbare landen, is dit niet het geval voor de ratio tussen bruto vergoeding per ambtenaar en bruto vergoeding in het algemeen.

De motivatie van de ambtenaar verhogen door duidelijke objectieven

Mon, 20 Apr 2009 12:00:00 +0100

De voldoening en de motivatie van de ambtenaren steunen veronderstelt dat het werk georiënteerd wordt in de richting van duidelijke objectieven waar de ambtenaren achter kunnen staan. De ambtenaren moeten een duidelijk idee hebben van wat van hen wordt verwacht en inzien dat hun werk betekenisvol is. De sprong voorwaarts van het overheidsapparaat is de goesting voor een duidelijke reden te werken.

Zet een niet budgettaire rem op de gezondheidszorg

Mon, 20 Apr 2009 12:00:00 +0100

Er moet een rem komen op de gezondheidsuitgaven. Maar het hervormingsdebat moet verder gaan dan over een optimaal uitgavenniveau. Een groeiende gezondheidssector brengt ook enorme economische opportuniteiten met zich mee, argumenteren Brieuc Van Damme en Ivan Van de Cloot.

Budgettaire obsessie gedoemd tot falen in deze eeuw van de gezondheidseconomie

Fri, 17 Apr 2009 12:00:00 +0100

Marc de Vos onderkent dat de groeipercentages van de publieke uitgaven voor gezondheidszorg onhoudbaar zijn. Maar hij onderstreept tevens dat geen enkel budgettair beleid in staat zal zijn met publieke uitgaven de behoeften te dekken in de eeuw van de gezondheidseconomie. We moeten de organisatie van de gezondheidszorg zelf aanpakken.

Bismarckian Welfare State

Fri, 03 Apr 2009 12:00:00 +0100

Compared to Anglo-Saxon and Scandinavian socio-economic models, our Bismarckian-type welfare regime is in fact not as bad as we might have thought. This report from IZA shows that countries with such welfare systems can be as successful in terms of employment and poverty reduction. The authors analyze employment rate evolution between 1997 and 2007 as a measure for judging the sustainability of the Bismarckian welfare state and the success of social and economic policy reforms. In some countries like Belgium however, we should put extra effort into the employment rate of older workers.

Video Colum: dubbel dividend

Thu, 19 Mar 2009 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot legt uit hoe we 2 keer kunnen profiteren van budgettaire maatregelen.

De macro-economische impact van fiscaal beleid.

Wed, 18 Mar 2009 12:00:00 +0100

Hoe moeten overheden omgaan met de recessie? Fiscale beleidshervormingen, zoal fiscale stimuli, belastingsverminderingen etc., zijn vaak de eerst vooropgestelde opties. Deze ECB working paper onderzoekt de macro-economische effecten van fiscaal beleid. Men toont aan dat een schok in overheidsuitgaven slechts een beperkt effect heeft op BBP en in belangrijke mate privé investeringen en consumptie verdringen. Fiscaal beleid is dus zeker geen panacee en mag niet in de weg staan van hervormingen in andere belangrijke economische domeinen.

Een andere Concurrentie voor de overheidsdienst

Wed, 18 Mar 2009 12:00:00 +0100

Het mededingingsbeleid van de Europese Commissie moet sinds de crisis tegen wind fietsen. In deze context berust de vraag van de nakende liberalisatie van de postsector op het behoud van publieke dienstverlening ten opzichte van de rentabiliteitsdruk van de concurrentie. De vraag is terecht en nodigt ons uit na te denken over andere vormen van mededinging, niet tegen de openbare dienstverlening maar er voor.

Video Column: hoe pakken we het deficit aan

Tue, 10 Mar 2009 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot somt de maatregelen op die de overgheid moet nemen om iets te doen tegen het torenhoge deficit.

Onze financiële houdbaarheid

Fri, 20 Feb 2009 12:00:00 +0100

Met de relance plannen, de bankgaranties, de kapitaalinjecties etc. staat de financiële houdbaarheid op lange termijn van onze sociale zekerheid en de federale overheid meer dan ooit in het centrum van het maatschappelijke debat. In deze working paper van het Planbureau worden twee budgettaire beleidsscenario’s voorgesteld in het licht van de vergrijzing. En terwijl de perspectieven van deze beleidscenario’s al niet aanmoedigend zijn vernemen we dat ze niet eens rekening houden met de huidige economische crisis. Het wordt stilaan tijd dat dit verloren decennium eindigt…

Prestatie indicatoren ten dienste van het publiek

Thu, 05 Feb 2009 12:00:00 +0100

De vraag is niet of de overheid te groot of te klein is, maar of ze goed werkt.

Relance door een slankere overheid?

Wed, 14 Jan 2009 12:00:00 +0100

Het economisch vertrouwen wordt best hersteld door belastingverlagingen te financieren door besparingen bij de overheid ipv door hogere overheidstekorten.

Een performante overheid

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

De kredietcrisis bracht de terugkeer van de overheid, maar de Belgische overheden moeten beter worden als we samenleving en economie succesvoller willen maken. Het is bekend dat de Belgische overheidssector, bekeken in totaliteit, te weinig rendeert in verhouding tot de mensen en middelen die eraan besteed worden. Wij pleiten voor een kwalitatieve sprong voorwaarts, die voorbijgaat aan vrij goedkope slogans over aantallen ambtenaren.

Synopsis Nieuwjaarsmemo

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

Lees hier de synopsis van de Nieuwjaarsmemo 2009

Nieuwjaarsmemo 2009

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute presenteert haar NIEUWJAARSMEMO 2009, onze visie over de beleidsprioriteiten van de kersverse Regering Van Rompuy I. We beklemtonen we het belang van de regeerperiode die nu loopt. Wij geven concreet aanbeveling voor enkele gedurfde beleidskeuzes die zich ons inziens opdringen door of ondanks de zware omstandigheden.

Nieuwjaarsmemo 2009: Presentatie

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Video: New Years Memo

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

E-government

Mon, 29 Dec 2008 12:00:00 +0100

Zoals één van onze recente rapporten heeft aangetoond kan de publieke sector in België efficiënter worden. Buitenlandse ervaringen hebben aangetoond in welke mate e-government een belangrijk instrument kan worden voor het hervormen van de publieke sector. Dit OESO rapport overloopt het gebruik van ICT door onze regeringen over de jaren heen. België plaatst zich overigens niet slecht wat betreft het online aanbieden van diensten aan personen en bedrijven. Particulieren hebben wel nog onvoldoende toegang tot het Internet, weet het rapport nog.

Samenvallende verkiezingen zijn de opportuniteit van de regeringscrisis

Wed, 24 Dec 2008 12:00:00 +0100

Voor Marc De Vos is de val van de regering Leterme de val van de politicus Leterme, maar ook het symptoom van een bredere malaise in de Belgische bestuurscultuur. Hij pleit voor samenvallende regionale en federale verkiezingen via een federale interim-regering. Op die manier kunnen politieke partijen hun federale en regionale agenda’s op elkaar afstemmen.

Geen relanceplan zonder recuperatieplan voor de vergrijzing!

Fri, 12 Dec 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor doelmatigheid en budgettaire grenzen in het opbod van relanceplannen. De regering mag geen relanceplan aankondigen zonder vooraf klare begrotingsdoeleinden te bepalen. Elk relanceplan moet gekoppeld worden aan een recuperatieplan, om de opgelopen achterstand in de budgettaire voorbereiding van de vergrijzing opnieuw in te halen.

Waarom sociale partners en regering falen bij het loonakkoord

Thu, 11 Dec 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos onderstreept dat het interprofessioneel loonakkoord de doelstelling van concurrentievrijwaring niet behaalt. De regering treedt daarenboven niet corrigerend maar stimulerend op. Het systeem van overlegde loonmatiging faalt.

Van zeepbel tot correctie

Tue, 09 Dec 2008 12:00:00 +0100

De ernst van de economische crisis die ons te wachten staat, begint geleidelijk aan door te dringen. Een maand geleden werd je nog beschuldigd van doemdenken als je een regelrichte krimp van de economie mogelijk achtte. Vandaag wordt je als naïef bestempeld als je dat niet doet. De waarheid is echter dat de onzekerheid over de toekomst ongezien groot is.

Meer publieke investeringen ? BANANA !

Wed, 03 Dec 2008 12:00:00 +0100

Kunnen grote investeringsprojecten werkelijk versneld worden als antwoord op de recessie?

Belgisch crisisbeleid moet focussen op beleidshervorming

Fri, 28 Nov 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit dat het Europese relanceplan de klok van de economische geschiedenis niet terugdraait. Hij onderstreept dat België weinig in de tank heeft voor een Keynesiaanse stimulus. De prioriteit voor Belgisch beleid moet liggen in beleidshervorming die geld opbrengt of minstens geen geld kost.

Gepast antwoord op de bankencrisis in België

Fri, 28 Nov 2008 12:00:00 +0100

De financiële crisis die we meemaken noopt ons tot een fundamenteel herdenken van het financieel systeem. Vaak doet men alsof we voor alle oplossingen afhankelijk zijn van het buitenland. In deze nota wordt aangetoond dat er toch een aantal zaken die we zelf onder controle kunnen krijgen. Belangrijk is aandacht te besteden aan zowel de korte termijnproblematiek om de economie zoveel mogelijk te beschutten van de financiële meltdown als de lange termijndoelstelling om geen herhaling van deze catastrofe te kennen.

Overheidscontrole van de banken

Tue, 25 Nov 2008 12:00:00 +0100

Ondanks de urgentie om vandaag voor stabiliteit te zorgen, is het hoegenaamd niet wenselijk dat de overheid eeuwig aanwezig blijft in onze financiële instellingen.

Privatiseringen en veranderingen in de loonstructuur

Fri, 21 Nov 2008 12:00:00 +0100

Met de financiële crisis en de toegenomen rol van de overheid in de economie, is de vraag bedrijven al dan niet te privatiseren minstens even relevant als onder Thatcher. Want, de eerste die door dergelijke beslissingen worden getroffen zijn natuurlijk de werknemers. Deze IZA publicatie bijvoorbeeld, vond dat de verdeling van loon en loongroei verbreedde na privatisering. De centrale vragen blijven echter wie hierbij wint, verliest en waarom?

Staat onder druk

Thu, 20 Nov 2008 12:00:00 +0100

De evolutie van de financiële crisis en de pogingen om de schade te beperken kondigen de terugkeer van de staat aan. Deze ideologische verschuiving mag ons echter niet blind maken voor de inzet van die veranderingen: door de toenemende druk die op de staat uitgeoefend wordt is het des te belangrijk na te denken over een globale reorganisatie van onze overheidsdiensten.

In de staatshervorming slagen

Wed, 19 Nov 2008 12:00:00 +0100

Staatshervormingen in het buitenland leren ons dat de slaagkansen afhangen van de nadruk die gelegd wordt op de rol en missie van een overheidsdienst om zowel interne als externe instemming te bekomen. Maar men moet zichzelf ook te tijd en middelen geven de maatschappij in zijn geheel te betrekken.

De ambtenaar en de werkloze

Mon, 17 Nov 2008 12:00:00 +0100

Wanneer banen in de privé sector niet meer competitief zijn, zijn overheidsbanen een gemakkelijke oplossing om de werkgelegenheid te bevorderen. Dit is het Scandinavische model. Maar een betere oplossing is de werkgelegenheid te subsidiëren, zoals onze dienstencheques die 65.000 jobs hebben geschept, met succes aantonen.

Belastingsverlaging, openstaande vacatures en werkloosheid

Mon, 10 Nov 2008 12:00:00 +0100

In vergelijking met andere Europese landen heeft België een relatief hoge werkloosheidsgraad. Nochtans zijn er in ons land veel openstaande vacatures. Dit artikel van de KULeuven analyseert of een afgenomen fiscale druk kan bijdragen tot het oplossen van deze twee problemen. Er wordt ook een vergelijking gemaakt tussen België en Denemarken en gekeken in welke mate factoren als opleiding en sociale transfers een invloed kunnen hebben op de werkloosheidsgraad.

De impact van fiscale stimuli op de consumptie van de Belgische gezinnen

Mon, 10 Nov 2008 12:00:00 +0100

In 2002 voerde Verhofstadt II enkele fiscale hervormingen in om de Belgische macro-economische activiteit te stimuleren. Maar haalde het nieuwe fiscale beleid wel de verwachtte resultaten? Deze studie van Regards Economiques analyseert in welke mate de consumptie van de Belgische gezinnen door deze hervormingen beïnvloed werd.

Copernicus voorbij, van verwarring naar consensus?: een draaiboek voor een beter overheid - PRESENTATIE

Tue, 04 Nov 2008 12:00:00 +0100

De Copernicus hervorming van het jaar 2000 verdorde voor ze tot bloei kon komen. België heeft de hoogste publieke uitgaven en tewerkstelling in de OESO en toch blijven de prestaties van de publieke sector teleurstellend zowel op kwalitatief als kwantitatief vlak. Met uitdagingen voor ons als de globalisering, vergrijzing, de oorlog om talent en de digitale revolutie is het hoog tijd voor een appel tot een overheid die niet roeit maar stuurt. Jean Hindriks maakt in deze studie de diagnose en stelt een paar concrete “quick wins” voor.

Copernicus voorbij, van verwarring naar consensus?: een draaiboek voor een beter overheid - MEMENTO

Thu, 30 Oct 2008 12:00:00 +0100

Copernicus voorbij, van verwarring naar consensus?: een draaiboek voor een beter overheid

Wed, 29 Oct 2008 12:00:00 +0100

Marx, Darwin of toch Marx ?

Tue, 21 Oct 2008 12:00:00 +0100

Met de financiële crisis ligt het kapitalisme onder vuur en klinkt luid de vraag naar oplossingen. Johan Albrecht vraagt zich of Marx en Darwin kunnen inspireren.

Is gratis hoger onderwijs werkelijk democratisch?

Fri, 17 Oct 2008 12:00:00 +0100

Op het eerste gezicht is gratis hoger onderwijs iets goed. Nochtans herinnert dit artikel van het Institut Montaigne ons eraan dat dit eigenlijk tegen het initiële concept van democratisering is. Hoger onderwijs wordt inderdaad gefinancierd via taksen door iedereen om grotendeels ten goede te komen aan degenen die gaan studeren maar weinig moeite ondervinden dit te financieren. Dit artikel formuleert verschillende aanbevelingen om individuele inspanningen voor de financiering van het hoger onderwijs eerlijker en efficiënter te maken.

Ons kastelencomplex

Fri, 17 Oct 2008 12:00:00 +0100

Grondige bezinning over hoe we omgaan met het belangrijkste moment in het parlementaire jaar, namelijk het stemmen over de overheidsbegroting is aan de orde. Onze begrotingsopstellers leiden aan een kastelencomplex. In plaats van maatregelen grondig voor te bereiden en door te spreken met alle betrokkenen en ook experts daarin te betrekken, gaat men weer over één nacht ijs waarbij men iedereen opsluit in een kasteel tot ze zo murw zijn dat ze bijna éénder wat slikken.

Welke zijn de effecten van een vlaktaks?

Fri, 17 Oct 2008 12:00:00 +0100

Dit artikel bestudeert het potentiële effect van een vlaktaks (een uniek taxatieniveau) op de inkomensverdeling en stimulansen om te gaan werken. De simulatie van de auteurs toont dat een vlaktaks die niet aan de inkomsten van de Staat verandert de mensen stimuleert om te gaan werken, maar ook de ongelijkheden vergroot. De simulatie toont ook aan dat onder bepaalde voorwaarden een vlaktaks de gelijkheid en de efficiëntie ten goed kan komen. Maar laten we ons geen illusies maken, dit is niet het geval voor België.

De “State of the Union” is lamentabel

Thu, 16 Oct 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos parodieert de jaarlijkse “State of the Union” en concludeert dat die lamentabel is. De federale begroting is aanstootgevend.

Vertrouwen houdt economie draaiend

Mon, 13 Oct 2008 12:00:00 +0100

For markets to be efficient you need trust – morality can take care of that. We found this range of thought already with Adam Smith.

Main Street na de meltdown

Fri, 10 Oct 2008 12:00:00 +0100

De financiële crisis zorgt voor een ravage maar de reële economie blijft overeind met competitiviteit als belangrijkste beleidsprioriteit.

Vertrouwen en de kredietmarkt

Wed, 08 Oct 2008 12:00:00 +0100

Het bankkanaal dat toelaat met een beperkte hoeveelheid basisgeld de economie op een hoger niveau te brengen via de hefboom van het krediet, vereist bijna per definitie dat in tijden van wantrouwen – zoals recent op de interbankenmarkt – het de taak is van de centrale bank is om liquiditeiten te verschaffen.

Financieel kapitalisme onder vuur

Fri, 03 Oct 2008 12:00:00 +0100

De banken zullen terug op mensenmaat moeten geschoeid worden, iets wat grotendeels verdwenen was in het Amerikaanse model van het moderne bankwezen. Dit zal ook implicaties inhouden voor de verloning in het bankstelsel. Een andere les die we moeten trekken is dat het absolute geloof in schijnbare gesofistikeerde modellen enorme risico’s inhoudt. Dit werpt ook licht op de reden waarom ook “brave” Belgische banken ten prooi vallen aan de kredietcrisis.

Naar een nieuw financieel kapitalisme

Wed, 01 Oct 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit dat de crisis op de financiële markten niet alleen een marktfalen is, maar ook een regulerend falen. Crisismanagement is noodzakelijk, maar er moet snel werk gemaakt worden een nieuw en beter regulerend kader. De overheid moet haar rol spelen als regulator, stabilisator, munthouder en ultieme lener. Maar als alternatief voor de markt zelf is de overheid niet geschikt.

Slank, zwaarlijvig of onbegrensd? Een analyse van de publieke tewerkstelling in België tussen 2001 en 2007

Mon, 29 Sep 2008 12:00:00 +0100

Sinds 2001 steeg de publieke tewerkstelling in België met 11.75% terwijl de totale tewerkstelling met 6.1% toenam. In Vlaanderen is de publieke tewerkstelling relatief groter dan in Wallonië. Hoe duurzaam is deze evolutie?'

Welke zijn de effecten van uitbestedingen en taxatie op werkgelegenheid en welvaart?

Mon, 22 Sep 2008 12:00:00 +0100

Deze IZA paper analyseert hoe internationale uitbestedingen en arbeidsbelasting de loonvorming, de tewerkstelling en de welvaart beïnvloedt. Er wordt aangetoond dat hogere productiviteit en lagere uitbestedingkosten het verschil tussen de lonen van de hooggeschoolden en de laaggeschoolden vergroot. De progressiviteit van de belasting op arbeid – hoe lager het loon, hoe minder belast – verhoogt de vraag naar laaggeschoolde arbeidskrachten, maar vermindert hun welvaart. Aan de andere kant vermeerdert het de welvaart van hooggeschoolde werkkrachten en de winsten van de bedrijven. Deze resultaten suggereren dat er een trade-off kan zijn tussen tewerkstelling en welvaart voor de laaggeschoolde arbeiders. De persoonlijke inkomensbelastingen van weinig verdieners verminderen, kan echter wel een positief effect hebben op beide.

Hoe doet België het op het gebied van overheidsuitgaven?

Fri, 12 Sep 2008 12:00:00 +0100

Dit werkdocument van de Nationale Bank evalueert de relatieve efficiëntie van de federale regering inzake gezondheidszorg, scholing, openbare orde en veiligheid. Ondanks enkele methodologische nadelen kunnen verschillende interessante resultaten worden opgemerkt. Zo onthult de analyse bijvoorbeeld dat België relatief efficiënt is in de gezondheidszorg. Het Belgische schoolsysteem blijkt ook meer te kosten dan het Europese gemiddelde, maar daar staan dan ook betere resultaten tegenover. Er zijn wel, zoals altijd, verschillen tussen de gemeenschappen. Zo scoort het Vlaamse onderwijs gevoelig beter dan het Franstalige. Het artikel besluit dat wat openbare orde en veiligheid betreft nog veel ruimte voor verbetering is. Van dat laatste moet dringend werk worden gemaakt.

Hoe consumptietaksen de inkomensherverdeling kunnen beïnvloeden?

Tue, 12 Aug 2008 12:00:00 +0100

Dit OESO artikel onderstreept dat consumptietaksen het verschil tussen de hoogste en laagste inkomens vergroot. Er bestaan wel belangrijke verschillen tussen landen. Verrassend genoeg blijkt dat België één van de landen is waar het verhogen van de consumptietaksen het minst in het voordeel van de rijken zou spelen. Een recenter onderzoek van de KUL heeft echter wel aangetoond dat door een vermindering van de directe belastingen (op het inkomen of vermogen bijvoorbeeld) en een vermeerdering van de indirecte belastingen (zoals de BTW), de ongelijkheid in ons land gevoelig zou toenemen.

Openbare infrastructuur investeringen en de economie

Thu, 31 Jul 2008 12:00:00 +0100

Hebben de KMO’s een aangepast belastingssysteem nodig ?

Fri, 18 Jul 2008 12:00:00 +0100

Dit artikel gaat over bepaalde belangrijke belastingsbeleidsvraagstukken in verband met de KMO’s. Het bepleit dat de meest gewone beweringen over de rol van de KMO’s niet de solide basis bieden om de KMO’s anders te behandelen dan de grotere belastingsbetalers. Nochtans, het erkent het bestaan van de vaste kosten voor de belastingsnaleving en de administratie, en het benadrukt de nood aan eenvoudige belastingsprocedures om deze te kunnen reduceren.

Geen wisselwerking meer tussen grootte van het bestuur en de volatiliteit van de output

Fri, 27 Jun 2008 12:00:00 +0100

Deze “working paper” van Bruegel toont aan dat het negatieve verband tussen de grootte van het bestuur en de volatiliteit van de output sterk aanwezig was vóór 1990, maar dat dit achteraf verdween. Volgens de bevindingen van de auteurs is het onwaarschijnlijk dat een stijging van een 1 procent punt in de omvang van een bestuur, een reductie in volatiliteit output van meer dan 0,1 procent punt zou opleveren, wanneer de publieke uitgaven rond de 40% van het BNP bereiken. Ze concluderen dat de impact van een marginale verandering in de grootte van het bestuur bijzonder klein zou zijn in de euro regio. De Publieke uitgave beschouwen als stabiliserende factor in de economie lijkt vandaag minder relevant.

De prijs van de politieke crisis: Economische adaptatie en politieke transformatie in België en Nederland

Mon, 23 Jun 2008 12:00:00 +0100

België en Nederland zijn goed vertrouwd met situaties van ‘politieke crisis’. Minder vertrouwd zijn we met de impact van politieke controverses op het economische beleid. België en Nederland opteerden traditioneel voor een consensus om de welvaartsinstituties te stabiliseren en de nationale competitiviteit te bewaken. Dit lukt echter niet in tijden van ‘politieke crisis’. Beide landen worden dan ook minder flexibel en kwetsbaarder dan ooit. Nog erger is de vrees dat een consensus over het economische beleid niet meer kan bereikt worden.

Frambozenklassement

Fri, 13 Jun 2008 12:00:00 +0100

Jean Hindriks en Brieuc Van Damme werpen een kritische blik op Knack’s rangschikking van de beste gemeenten en stuiten op belangrijke methodologische gebreken. Ze stellen vast dat inkomen veruit het belangrijkste criterium is en verdedigen het Itinera gemeenten klassement dat gebaseerd is op goed bestuur.

Hoge taxatie creëert ‘gender gap’ op de arbeidsmarkt

Mon, 09 Jun 2008 12:00:00 +0100

Beleid en instituties spelen een belangrijke rol in aantal werkuren bij werkende individuen in de OESO landen. Volgens dit OESO werkdocument heeft het sterk belasten van het tweede gezinsinkomen een significant ontmoedigend effect op het marginale arbeidsaanbod en is het één van de belangrijkste factoren die de loonsverschillen tussen man en vrouw verklaren. Wetend dat alle factoren die leiden tot een vermindering van de arbeidsduur aanwezig zijn in België, mag men terecht ongerust zijn. Het is hoog tijd om de obstakels voor een langere actieve loopbaan uit de weg te ruimen.

Waarom begrotingstekorten belangrijk zijn

Mon, 02 Jun 2008 12:00:00 +0100

De stijgende gezondheids- en vergrijzingskost zullen de overheidsuitgaven sterk doen stijgen. Maar waarom is dat een probleem? Dit artikel van het Congressional Budget Office schatte de begrotingstekorten in en hun rechtstreekse economische impact op lange termijn: het verdringen van productieve kapitaalinvesteringen en het onhoudbare rente sneeuwbaleffect. Uiteraard voorspelt dit weinig goeds voor het BNP per capita. Het financieren van begrotingstekorten met hogere taksen als alternatief heeft natuurlijk ook negatieve effecten op de rijkdom van een land. De vraag is dus niet of begrotingstekorten al dan niet moeten worden aangepakt maar wel hoe en wanneer.

Het belang van fiscaal gezond te zijn

Fri, 23 May 2008 12:00:00 +0100

Dit IMF artikel toont aan dat kleine staten gemiddeld meer uitgeven en met een hogere overheidsschuld kampen. De auteurs merken op dat er structurele factoren meespelen zoals bijvoorbeeld de beperkte mogelijkheid schaalvoordelen te realiseren. Maar het IMFonderstreept ook dat een kleine overheidsschuld en een gezonde fiscaliteit de nodige flexibiliteit geven om efficiënt op schokken te reageren. Ze stellen vast dat de staten die minder uitgeven en waarvan de overheidsschuld klein is, sneller groeien en minder kwetsbaar zijn. België is één van de EU landen met de grootste overheid na Italië en Griekenland. Dit suggereert de noodzaak aan belangrijke fiscale hervormingen.

Het budgettaire beleid van België is wel transparant maar het fiscale beleid is nog onvoldoende gecoördineerd.

Fri, 23 May 2008 12:00:00 +0100

Volgens dit IMF rapport haalt België in veel domeinen de IMF verwachtingen inzake fiscale transparantie en overschreidt ze ze zelfs soms. Er wordt ook wel onderstreept dat België beter kan in andere domeinen. De auteurs halen de kwaliteit en de openheid van de budgettaire procedures aan, maar ook de kwaliteit van de vrijgegeven informatie en de interne audit procedures komen aan bod. De belangrijkste opmerking betreft de institutionele organisatie van onze fiscale coördinatie. Het rapport beweert dat deze kan worden verbeterd door de rol van de Hoge Raad voor Financiën te versterken en uit te breiden. Het rapport stelt ook voor dat de budgettaire akkoorden tussen de federale overheid, de regio’s en de gemeenschappen publieke akkoorden worden die doelstellingen voor elke partner specifiëren. Ook de maatregelen om die doelstellingen te halen zouden in een akkoord moeten worden opgenomen.

Hoe reageren op korte- en middellange termijn economische zwakte?

Tue, 18 Mar 2008 12:00:00 +0100

Nu de conjunctuur vertraagt, zoeken beleidsmakers naar formules die het tij kunnen keren. Deze CBO studie onderzoekt het potentieel van fiscaal beleid in de Amerikaanse context en adviseert selectie op drie criteria: kosten-effectiviteit, tijdigheid en zekerheid van de beoogde impact. Deze Amerikaanse les kan ongetwijfeld ook in andere landen leerzaam zijn.

Het Verenigd Koninkrijk ligt niet langer in het midden van de Atlantische Oceaan

Wed, 13 Feb 2008 12:00:00 +0100

In 1997 kende het Verenigd Koninkrijk niet alleen een overheidsbeslag dat 7,6% lager lag dan dat van de eurozone, maar tevens het meest solide pensioenstelsel van Europa en een veel minder complex stelsel van belastingen en uitkeringen dan vandaag de dag. Volgens een populaire misvatting ligt het land nog steeds in het midden van de Atlantische Oceaan met een overheidsbeslag tussen dat van de VS en dat van continentaal Europa. Dit is echter niet langer het geval: het Verenigd Koninkrijk wordt steeds meer een volwaardig lid van de continentaal-Europese club met een overheidsbeslag dat het Duitse tegenwoordig overtreft. Deze paper onderzoekt beleidsdomeinen waarin Duitsland beter presteert dan het Verenigd Koninkrijk en suggereert dat België eerder inspiratie kan vinden in Duitsland dan in het Verenigd Koninkrijk.

Hoe reageren op korte-termijn economische zwakte?

Wed, 13 Feb 2008 12:00:00 +0100

Belastingen verschuiven inkomen

Fri, 01 Feb 2008 12:00:00 +0100

De gemiddelde vennootschapsbelastingtarief in Europa daalde tussen 1985 en vandaag van bijna 50% tot bijna 30%. Toch steeg de opbrengst van de vennootschapsbelasting in deze periode van ongeveer 2% tot ongeveer 3% van het BBP. In deze paper gaan de Mooij en Nicodème na in hoeverre deze divergentie kan worden verklaard uit een verschuiving van inkomen dat wordt belast onder de inkomstenbelasting naar inkomen van vennootschappen. De auteurs tonen aan dat de gevolgen van lagere tarieven in de vennootschapsbelasting voor een deel tot uitdrukking komen in een lagere opbrengst van de inkomstenbelasting en niet zozeer in een lagere vennootschapsbelasting. Simulaties suggereren dat tussen de 12% en de 21% van de opbrengst van de vennootschapsbelasting kan worden toegerekend aan de inkomensverschuiving.

‘Mijn auto, mijn fiscale bijdrage’

Fri, 25 Jan 2008 12:00:00 +0100

Niet alleen de bezoekers van het autosalon maar ook de Belgische fiscus is gek op de auto. Bij de tweejaarlijkse hoogmis van de autoliefhebbers wijzen kritische geesten op het overbodige motorvermogen, de SUV-hype of de ‘groene propaganda’ van de auto-industrie. Als icoon van de consumptiemaatschappij is de auto tevens een belangrijk vehikel van fiscale solidariteit, wat verklaart waarom een radicale nieuwe autofiscaliteit op basis van verbruik in plaats van vermogen niet aan de orde is.

Belastingen in België: te veel en te complex

Thu, 20 Dec 2007 12:00:00 +0100

Naar aanleiding van het verschijnen van de editie 2008 van de Trends Top 100.000 analyseert Trends in samenwerking met VKW Metena de Belgische economie. De 30.000 grootste Belgische bedrijven betalen samen in totaal 8,3 miljard euro vennootschapsbelasting, dit is 2,45 miljard euro te veel in vergelijking met de landen in de eurozone. De studie benadrukt verder het terugverdieneffect van de verlaging van het vennootschapsbelastingtarief en geeft enquêteresultaten weer die wijzen op een stijgende fiscale complexiteit. Tot slot wordt ingegaan op fundamentele macro-economische vragen voor 2008, zoals de Amerikaanse huizenmarktcrisis, de Chinese groei en het inflatiethema.

Laat de rijken belastingen betalen in Frankrijk: schaf de Franse vermogensbelasting af

Thu, 06 Dec 2007 12:00:00 +0100

Werkt vermogensbelasting averechts? In Frankrijk wel, aldus een studie van het Montaigne Institute. Het symbolisch belang van de Franse vermogensbelasting is duidelijk belangrijker dan het uiterst kleine (0,5%) belang van de belasting in het totaal van verplichte bijdragen die in Frankrijk worden betaald. Economische analyse suggereert ook dat de vermogenbelasting minstens twee keer zoveel kost als oplevert. De auteurs tonen aan dat de Franse vermogensbelasting verantwoordelijk is voor een aanzienlijke kapitaaluitstroom, een significant negatieve impact heeft op potentiële economische groei en in realiteit slechts in zeer geringe mate bijdraagt aan de herverdeling van welvaart en de vermindering van ongelijkheid. Aanbevelenswaardig leesvoer voor Belgische protagonisten die pleiten voor invoering van een vermogensbelasting in België.

België mist de Lissabon trein.

Thu, 25 Oct 2007 12:00:00 +0100

Het Federaal Planbureau trekt aan de alarmbel. Indien België geen bijkomende beleidsinspanningen levert, zal het tegen 2010 alle vooropgestelde doelstellingen van de al bijgestelde Lissabon strategie missen. De gezondmaking van de openbare financiën, de vermindering van de fiscale en parafiscale druk op arbeid, de verhoging van de werkgelegenheidsgraad en de verminderde uitstoot van broeikasgassen vergen stuk voor stuk nieuwe beleidshervormingen. Die zijn ook nodig om de arbeidsmarkt beter te laten werken. Het Planbureau stelt namelijk vast dat vermindering van loonlasten weliswaar meer jobs oplevert, maar nog onvoldoende om het belastingverlies voor de overheid te financieren.

Laatste ronde voor België?

Wed, 10 Oct 2007 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft kritische en constructieve bedenkingen bij de aanslepende Belgische politieke crisis ten behoeve van internationale lezers.

Fiscale trends en uitdagingen in de Europese Unie

Tue, 18 Sep 2007 12:00:00 +0100

De vergrijzing, de globalisering en de ambitie om arbeid minder te belasten zijn belangrijke uitdagingen voor de Europese overheden. Deze publicatie door economisten van de Europese Commissie biedt een overzicht van de meest recente fiscale trends in de EU en analyseert de belangrijkste fiscale uitdagingen.

Moesen en De Witte pleiten voor een expliciete norm die toekomstige overheidsuitgaven beperkt.

Mon, 30 Jul 2007 12:00:00 +0100

De publieke sector in België kampt met een overgewicht van 3 à 4 % van het BBP. Moesen en De Witte pleiten voor een expliciete norm die de toekomstige overheidsuitgaven beperkt.

Performance, incitation et gestion publique en France

Mon, 11 Jun 2007 12:00:00 +0100

De Franse overheidsdiensten werden recent aanzienlijk hervormd door de LOLF (Lois Organiques sur les Lois de Finances). Deze hervorming is erop gericht de efficiëntie van publieke uitgaven en activiteiten te verbeteren. Het rapport van de Conseil d’Analyse Economique verzoent evaluatiemethoden op basis van performantie met methoden gebaseerd op stimuli.

Climate Change: Caps vs. Taxes

Fri, 01 Jun 2007 12:00:00 +0100

Economisten van het American Enterprise Institute for Public Policy Research zien een fiscale vergroening als de meest kostenefficiënte ‘no regrets’ optie binnen het toekomstige Amerikaanse klimaatbeleid. Inkomsten uit energieheffingen bieden een aantrekkelijk potentieel voor de verlaging van belastingen op arbeid en bedrijfswinsten. Het Europese systeem van handel in CO2-emissierechten wordt daarentegen met de grond gelijk gemaakt.

Le principe de responsabilité dans la gestion publique

Fri, 01 Jun 2007 12:00:00 +0100

Deze bijdrage geeft concrete pistes voor het oplossen van de crisis van het overheidsbestuur in België. Afgezien van het respect van regels, stelt de bijdrage de echte vraag van de prestatie van overheidsdiensten en dus van de verantwoordelijkheid in overheidsbestuur.

Blijft de Andere Overheid volslank in Nederland Gidsland?

Thu, 12 Apr 2007 12:00:00 +0100

Johan Albrecht analyseert de bliksemsnelle transformatie van de Nederlandse overheid sinds Balkenende en concludeert dat de wet van Darwin ook geldt voor institutionele processen.

Innovations in Government: International perspectives on civil service reform

Sun, 01 Apr 2007 12:00:00 +0100

Maatschappelijke lange termijn evoluties veranderen de context waarin de overheid in de 21ste eeuw opereert. Overheidsdiensten dienen zich hieraan aan te passen, maar hoe? Deze IPPR studie geeft internationale voorbeelden van innovaties in overheidsbeleid.

De vastgoeduitverkoop en het gebrek aan evaluatie

Tue, 09 Jan 2007 12:00:00 +0100

De jaarlijkse vastgoeduitverkoop illustreert andermaal het ontbreken van beleidsevaluatie in de Belgische politieke cultuur.

Nood aan beleidsevaluatie

Tue, 21 Nov 2006 12:00:00 +0100

Jean Hindriks betreurt het gebrek aan beleidsevaluatie in ons land. Hij pleit voor een onafhankelijke en rigoureuze evaluatie, naar Angelsaksisch en Noord-Europees voorbeeld. Op dit moment wordt dergelijke evaluatie al te vaak geleverd door belanghebbenden van de gevoerde politiek.

How to Win the War on Poverty: An Analysis of State Poverty Trends

Wed, 01 Nov 2006 12:00:00 +0100

De Staat wordt soms gezien als een moderne Robin Hood die armoede terugdringt door uitgaven en iedereen zijn rechtvaardige bijdrage doet leveren via belastingen. Matthew Ladner van het Goldwater Institute geeft een empirische evaluatie van de overheid als Robin Hood en besluit dat het beste beleid tegen armoede een vierletterwoord is: jobs.

Paying Taxes. The Global Picture

Sun, 01 Oct 2006 12:00:00 +0100

Belastingen zijn noodzakelijk voor de financiering van publieke goederen en diensten. Er zijn echter zowel goede als slechte manieren om belastingen te heffen. Deze studie van de Wereldbank en PWC vergelijken belastingregimes en hun economische impact.

Het palmares van het lokale beleid in Vlaanderen en Wallonië

Thu, 21 Sep 2006 12:00:00 +0100

The “Flat Tax(es)”: Principles and Evidence (WP/06/218)

Fri, 01 Sep 2006 12:00:00 +0100

Een groeiend aantal studies bepleiten een vorm van vlaktaks voor het verzekeren van economische groei en belastingopbrengsten. Een aantal ontwikkelende landen hebben een regime van vlaktaks ingevoerd. In een zeer controversieel rapport geeft het IMF een kritisch overzicht van internationale vlaktaks ervaringen. Het IMF betwijfelt dat de belasting even populair zal blijven als ze in recente jaren was.

Nationale Loterij als herverdelingsmechanisme: waar zijn de echte winnaars?

Wed, 31 May 2006 12:00:00 +0100

De Staatssecretaris voor Overheidsbedrijven speelt met het idee om de Lotto-inzet in de toekomst minder exclusief te herverdelen onder een groter aantal winnaars. Dit charmante promotieoffensief van ‘meer mensen meer laten winnen’ wordt in de berichtgeving gerelateerd aan het sociale imago van de Lotto (De Standaard, 22/05). De werkelijke impact van staatsloterijen is echter allesbehalve sociaal: devoot sluiten de betrokken partijen de ogen voor de asociale herverdelingseffecten van loterijen en kansspelen. In tijden van toenemende gokverslaving kunnen ook vragen gesteld worden over de rol van de overheid als promotor van kansspelen.