Itinera Institute - Thema’s - Economie & Innovatie

Waarom de strijd voor democratie belangrijk blijft

Wed, 28 Jul 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de internationale achteruitgang van de democratie. Hij ontwaart diskrediet, onwil en onmacht. Maar rijke autoritaire regimes zijn een gevaar. Het Westen moet international de strijd voor democratie blijven voeren.

Transfers en regionale groei

Mon, 26 Jul 2010 12:00:00 +0100

Interregionale herverdeling in Europa, en in België in het bijzonder, vormt een rem op de economische groei van de minder welvarende regio’s. Op basis van een econometrische analyse toont dit Vives rapport aan dat een hypothetische vermindering van de interregionale herverdeling met 1/3 zou leiden tot een extra groei van 0,30 percentpunten per jaar in Vlaanderen en 0,42 percentpunten per jaar in Wallonië. Dit zou dus de convergentie tussen de regio’s bevorderen.

Hervormen is de echte uitdaging van de vergrijzing.

Wed, 07 Jul 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos ventileert frustratie naar aanleiding van het zoveelste jaarverslag van de Studiecommissie Vergrijzing. De voorbereiding van de vergrijzing is gewoon mislukt. De rekening klopt niet. Alleen daadkrachtige hervormingen en een doordachte groeistrategie kunnen ons redden. We hebben geen nood aan commissies die budgetten berekenen, maar aan commissies die hervormingen adviseren.

Stop de verkwisting van ons menselijk kapitaal!

Tue, 29 Jun 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos laakt de verkwisting van de enige natuurlijke rijkdom in België: menselijk talent. In migratie en integratie, in het onderwijs en op de arbeidsmarkt is verspilling troef. Er is nood aan een brede beleidsmobilisatie voor menselijk kapitaal, zonder dogma’s. De klok van de demografie tikt immers onheilspellend.

Budgettaire besparingen en noodzaak van beleidscoördinatie

Thu, 24 Jun 2010 12:00:00 +0100

Zelfs als we er in slagen 22 miljard euro te besparen, dan nog zal dit onvoldoende zijn om de omvang van onze publieke schuld en de stijgende vergrijzingkosten op te vangen na 2015, zegt Ivan Van de Cloot. Om deze uitdagingen het hoofd te kunnen bieden hebben we nood aan meer coördinatie van het Europese beleid.

Coördineer industrieel beleid op Europees niveau

Thu, 24 Jun 2010 12:00:00 +0100

In heel wat domeinen is coördinatie op minstens Europees niveau gewenst is, omdat ze effectief fysisch de grenzen van een individuele lidstaat kunnen overschrijden, maar ook omdat de noodzakelijke schaalvoordelen vaak niet ontwikkeld kunnen worden binnen de grenzen van (zeker) een klein land.

Investeer publieke middelen in activiteiten waarvoor er al een basis aan kennis en privaat R&D traditie bestaat

Thu, 24 Jun 2010 12:00:00 +0100

De overheid moet vooral mikken op activiteiten waarvoor er reeds een basis aan kennis en privaat R&D traditie bestaat.

Evalueer investeringen met publieke middelen op basis van duidelijke doelstellingen

Tue, 22 Jun 2010 12:00:00 +0100

Er moeten steeds duidelijke doelstellingen opgesteld worden waarbij elke steun vervalt indien deze niet tijdig bereikt worden. Transparantie is hiertoe een levensnoodzakelijke voorwaarde, om correct te kunnen evalueren. Winnaars moeten beloond worden, verliezers moeten niet gestraft worden (wel losgelaten).

Investeer publieke middelen enkel in toekomstgerichte activiteiten, zonder hele sectoren te bevoordelen.

Tue, 22 Jun 2010 12:00:00 +0100

Het gaat werkelijk om het stimuleren van bepaalde toekomstgerichte activiteiten en niet van het bevoordelen van hele sectoren.

Steun enkel nieuwe technologieën met publieke middelen.

Tue, 22 Jun 2010 12:00:00 +0100

Een cruciale voorwaarde om te vermijden dat industrieel beleid leidt tot verkwanseling van publieke middelen kan er ten eerste in bestaan om enkel nieuwe technologieën te steunen (sunrise- in plaats van sunset-industrieën)

Er is geen alternatief voor besparen en hervormen

Mon, 21 Jun 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit waarom de internationale economische context het moeilijke Belgische plaatje nog verder compliceert. Groeivertraging in Europa en het risico van een dubbele dip nopen tot nuchterheid. De staat zit op zijn tandvlees. Besparen en hervormen zijn onvermijdelijk. Een stabiele en daadkrachtige regering is noodzakelijk.

De democratie heeft economische groei nodig

Mon, 14 Jun 2010 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot waarschuwt voor de gevolgen van stagnerende economische groei. In gebieden in de wereld waar we een stationaire economie vinden, worden er inderdaad vooral veel middelen geïnvesteerd in de uitbuiting van anderen.

Hitparade van de verkiezingsbeloften : hoe financieren ?

Wed, 09 Jun 2010 12:00:00 +0100

In deze verkiezingsperiode lijken de politieke partijen de economische realiteit te vergeten. De programma’s bevatten een heel resem nieuwe uitgaven maar zeggen weinig over hoe deze te financieren. Jean Hindriks en Isabelle Martin vragen zich af hoe ze die beloften willen waarmaken gegeven de budgettaire en demografische uitdagingen.

Besparen door hervormen in overheid en gezondheidszorg

Mon, 07 Jun 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos steunt de besparingsdoelstellingen maar onderstreept dat zij gepaard moeten gaan met verstandige en structurele hervormingen. Lineaire kostenreductie is een gemakkelijkheidsoplossing die de doelstelling van een betere overheid en een efficiëntere gezondheidszorg niet zal bereiken. Structurele hervormingen kunnen van de crisis een grote opportuniteit maken.

Houdbaarheid aanmoedigen in Europa

Thu, 27 May 2010 12:00:00 +0100

Europa werd hard getroffen door de crisis en wordt nu met belangrijke budgettaire deficits geconfronteerd. Groei moet terugkeren maar besparingsmaatregelen zijn even noodzakelijk om weer stabiliteit in de overheidsfinanciën te brengen. Dit IMF rapport bestudeert de tekenen van herstel in Europa in vergelijking met de rest van de wereld en formuleert macro-economische, financiële en prudentiële beleidsaanbevelingen om de kapitaaltoevloed te stabiliseren.

De cijfers van het realisme over begroting en vergrijzing

Fri, 21 May 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit hoe België voor een ongeziene budgettaire uitdaging staat, met zware besparingen op korte termijn en noodzakelijke overschotten op middellange termijn. Tegelijkertijd zijn structurele hervormingen in de sociale zekerheid onafwendbaar en moet het economisch potentieel verbeteren, met een staatshervorming er bovenop. De volgende legislatuur is er één van bloed, zweet en tranen.

Een stabiele euro vergt meer economisch potentieel

Mon, 17 May 2010 12:00:00 +0100

Voor Marc De Vos is de echte eurocrisis niet de overheidsschuld van vandaag, maar het groeipotentieel van morgen. De centrale uitdaging voor de euro is of de lidstaten zullen kunnen hervormen alvorens de noodzakelijke hervormingen verminkingen worden die het verval versnellen in plaats van omkeren. Politieke verwijten moeten stoppen. Structurele hervormingen voor meer groei en meer competitiviteit zijn essentieel.

Een Europees antwoord op een draaikolk van speculatie

Tue, 11 May 2010 12:00:00 +0100

Als je huis afbrandt door eigen nalatigheid, zal de brandverzekering moeilijk doen, maar de brandweer zal wel komen. Naar analogie daarmee kan de EU de Griekse economie en andere helpen, maar niet vrijkopen. We kunnen allemaal schimpen op bepaalde vormen van irrationaliteit van de markt, maar dat verhindert niet dat een heel aantal landen fundamenteel moeten ingrijpen om hun kredietwaardigheid te vrijwaren.

De kost van het politieke bestel

Tue, 04 May 2010 12:00:00 +0100

Bij een goed geleid bedrijf is er een duidelijke strategie en de bedrijfsstructuren worden helemaal gekneed in functie van dit doel. Een politiek bestel heeft uiteraard wel wat meer om het lijf aangezien er heel wat onenigheid is over de gewenste strategie. Onenigheid die moeilijker een halt toegeroepen kan worden gezien de eigenheid van de democratie. Het is essentieel de administratie zo doeltreffend mogelijk te voeren en daar ligt het kalf vandaag gebonden.

De verkiezingen zijn te belangrijk voor een boycot.

Tue, 04 May 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reageert op de beweging die vervroegde verkiezingen wil boycotten. Hij deelt veel van de frustratie maar onderstreept het historische belang van de verkiezingen. We hebben op 13 juni 2010 niet alleen een afspraak met de politieke klasse, maar ook met de volgende generatie.

Video:Groene auto’s: redder in nood van de auto industrie

Tue, 04 May 2010 12:00:00 +0100

De media staan er bol van, politici hebben er de mond van vol: de groene auto als redder van de Belgische auto industrie. Een goed industrieel beleid is nodig, daar is iedereen het over eens. Maar moet de overheid massaal investeren in groene auto’s? Johan Albrecht, milieu econoom en senior fellow bij het Itinera Instituut, antwoordt volmondig neen.

Presentatie: Redt de groene auto de Vlaamse assemblage-industrie?

Wed, 28 Apr 2010 12:00:00 +0100

‘Opel Antwerpen redden door in te zetten op de groene auto.’ Welke logica schuilt achter deze populaire slogan? Kan een beleid gericht op de groene auto werkelijk tewerkstellingsbaten garanderen op korte termijn, of is dit een dure utopie?

Presentatie: Vic Heylen, autosectoranalist reageert.

Wed, 28 Apr 2010 12:00:00 +0100

Redt de groene auto de Vlaamse assemblage-industrie?

Wed, 28 Apr 2010 12:00:00 +0100

Samenvatting: Redt de groene auto de Vlaamse assemblage-industrie?

Wed, 28 Apr 2010 12:00:00 +0100

China kan ook voor België een locomotief zijn

Tue, 27 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos identificeert drie grote trends in de wereld na de crisis. Trage groei, hoge werkloosheid en overheidsschuld tekenen zich af voor het Westen en voor België. Maar de groeilanden zijn voor ons een lichtpunt. China & co zijn niet alleen onze concurrenten, het zijn ook meer en meer onze potentiële klanten.

Wat is er aan de hand met België?

Tue, 27 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos duidt de Belgische regimecrisis voor buitenlanders. Hij legt uit dat het surrealistische symbooldossier “BHV” een fundamentele waarde heeft, maar tegelijkertijd slechts de voorbode is van communautaire betwistingen over zeer reële beleidshervormingen.

Kunnen we ons een politieke crisis veroorloven?

Fri, 23 Apr 2010 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot stelt zich vragen bij de impact van een politieke crisis op de financiële markten. Op zich is het een goede zaak dat op dit moment de financiële markten extra risicopremies eisen van landen met een geloofwaardigheidsprobleem. Dit kan landen disciplineren en hen aanzetten om structurele hervormingen op stapel te zetten die de solvabiliteit van het land op lange termijn verbetert.

Belgische export erop achteruit

Wed, 21 Apr 2010 12:00:00 +0100

In de loop van het voorbije decennium heeft België uitvoermarktaandelen op het gebied van industrieproducten verloren. Maar dit rapport van het Planbureau onderstreept vooral een structurele zwakte: de geografische oriëntatie van de Belgische uitvoer is zeer ongunstig en leidt tot het verlies van marktaandelen. De gunstige productspecialisatie kan dit verlies slechts gedeeltelijk compenseren. Bovendien komt daar ook een gematigd verlies van concurrentiekracht bij, weten de auteurs nog.

Calimero en de auto

Thu, 15 Apr 2010 12:00:00 +0100

Etienne de Callataÿ buigt zich over de aangehaalde redenen over de sluiting van Opel Antwerpen. Men moet voorzichtig zijn met eenzijdige verklaringen voor een ingewikkelde en diverse economische realiteit, en opletten voor een Calimero complex.

De Europese Unie vergt meer economische unie

Thu, 15 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet hoe de Eurocrisis een Europese ontrafeling brengt. Europa dient nog altijd eerst en vooral de lidstaten, en niet omgekeerd. Dat is slecht nieuws voor Europa, voor de kleine lidstaten en voor België in het bijzonder. De Eurocrisis is de opportuniteit voor meer economische unie.

Interview met de nieuwe Senior Fellows

Thu, 15 Apr 2010 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute stelt drie nieuwe Senior Fellows voor. Waarom namen ze die stap? Lieven Annemans, Dave Sinardet en Etienne de Callataÿ geven tekst en uitleg.

Mededinging en regulatie in België

Mon, 12 Apr 2010 12:00:00 +0100

De concurrentie op de Belgische goederenmarkt lijkt zwakker dan gemiddeld in de Europese Unie en de mededingingsintensiteit lijkt hoger in de verwerkende nijverheid dan in de dienstensector. Dit zijn de voornaamste bevindingen in dit rapport van het federaal Planbureau. Op basis van twee indicatoren trachten de auteurs de evolutie van de competitie in ons land en in de EU tussen 1997 en 2004 te meten. Ze bestuderen overigens ook in welke mate regulatie invloed kan hebben op variaties in de mededingingsintensiteit.

Brug of tunnel: hou rekening met de belastingbetaler

Fri, 02 Apr 2010 12:00:00 +0100

Vaak worden overheidsinvesteringen helaas niet gebaseerd op economische argumenten maar vindt er een werkelijke koehandel plaats. Economen pleiten daarentegen steeds tot een afweging van de sociale baten en de maatschappelijke kosten (inclusief mogelijke negatieve effecten op gezondheid en leefmilieu). De overheid legt iedereen op om financieel bij te dragen aan haar projecten. Dan is het ook maar logisch dat daar op de juiste manier mee wordt omgesprongen.

Risicobelastingen zijn geen structurele oplossing voor de banksector.

Thu, 01 Apr 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor een “tabakscenario” voor de financiële sector, met risicobelastingen als een alternatief voor her-regulering. Het belasten van bankwinsten viseert het symptoom, maar laat het onderliggende probleem onaangeroerd.

Video : Interview De Tijd - spanningen in de eurozone

Fri, 26 Mar 2010 12:00:00 +0100

Wie de huidige vertrouwenscrisis in de kredietwaardigheid van lidstaten louter reduceert tot een Grieks probleem heeft er niet veel van begrepen. Hopelijk zien de Europese leiders vandaag in dat er risico’s verbonden zijn aan de drieste expansie van de muntzone die te veel louter door politieke motieven ingegeven wordt. Nu Europa het signaal geeft niet zomaar toe te kijken, is het belangrijk dat men precies de grenzen aangeeft van hoever en onder welke voorwaarden steun verleend zal worden. Daarnaast is het duidelijk dat er de komende tijd nog vele lessen getrokken dienen te worden omtrent de toekomst van de eurozone.

Begroting en arbeidsmarkt zijn cruciaal voor het pensioendebat

Tue, 23 Mar 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vindt de huidige politieke voorstellen over pensioenhervorming te vrijblijvend, te vaag en onvoldoende doordesemend van de ernst van de budgettaire crisis. Hét basisprobleem voor de pensioenen is budgettair en langer werken kan niet zonder een arbeidsmarkthervorming.

Crisis voor de economische en financiële modellen

Mon, 22 Mar 2010 12:00:00 +0100

De recente financiële en economische crisis heeft de tekortkomingen van de modellen die door de centrale banken en de commerciële financiële instituties worden gebruikt, blootgelegd. Dit IRES (UCL) artikel werpt zijn licht op deze zwakheden en stelt een paar denkpistes voor gebaseerd op de recente literatuur met het oog op een meer accurate voorstelling van de financiële en macromonetaire wereld.

Economische groei is de allerbelangrijkste beleidsprioriteit

Wed, 17 Mar 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vat de lamentabele sociaal-economische toestand van België samen. Elke regering zal de volgende jaren drie onontkoombare prioriteiten hebben: budgettair herstel door een combinatie van besparen en belasten, economisch herstel met meer groei en meer jobs, en een fundamentele hervorming van de sociale zekerheid, zowel in organisatie als in financiering. Economisch herstel is het allerbelangrijkste, maar vergt ook een cultuuromslag bij politici en administraties.

De 10 geboden voor een geslaagd Industrieel beleid in België

Mon, 15 Mar 2010 12:00:00 +0100

Het industrieel beleid in Belgie schiet tekort, omdat er enkel in tijden van crisis over wordt nagedacht. Wat we nodig hebben is een kader waarbij de voorwaarden waaronder overheidssteun kan, zo duidelijk mogelijk afgelijnd worden. Het Itinera Institute stelde de 10 geboden voor een geslaagd industrieel beleid in België op.

Staatskapitalisme is de echte vijand van eerlijke vrijhandel

Wed, 10 Mar 2010 12:00:00 +0100

De wereldwijde inflatie van handelsbelemmeringen lijkt af te nemen, aldus een nieuwe studie van de Wereldhandelsorganisatie. Dat is goed nieuws voor de kansen van economische groei, ook in België. Maar Marc De Vos waarschuwt voor een fundamenteler gevaar: de opkomst van het staatskapitalisme na de crisis. De trend naar overheidsgedreven economische ontwikkeling wringt met de principes van eerlijke handel, die globaal welvaart hebben gebracht.

Filantropie, ook in tijden van crisis

Wed, 03 Mar 2010 12:00:00 +0100

Goed bekeken zit er een verborgen welzijnsschepper in filantropie: als er een gift van 500 euro gebeurt, betekent dit dat de acte van het geven de schenker meer waard is dan 500 euro. Bovendien neemt bij effectieve filantropie ook het welzijn van de begunstigde toe waardoor we eigenlijk kunnen spreken van een multiplicatoreffect van filantropie. Het aanmoedigen van filantropie door fiscale voordelen kan dan ook extra waarde creëren.

Hoe het anticrisis beleid stopzetten?

Mon, 01 Mar 2010 12:00:00 +0100

Nu de crisis geleidelijk aan wegebt, moeten ook de anticrisis maatregelen stapsgewijs worden stopgezet. Want het niet tijdig afronden van tijdelijke beleidsmaatregelen kan de economie op de middellange termijn schaden. Zo zou het privé initiatief worden verstoord, en zouden de maatregelen op de duur in strijd kunnen zijn met het bredere financiële en fiscale beleid. Ook het inflatiespook is nooit ver weg. In dit IMF rapport geven de auteurs advies over de manier waarop anticrisismaatregelen moeten worden stopgezet in de belangrijkste macro-economische disciplines.

Omgaan met de eurocrisis

Wed, 24 Feb 2010 12:00:00 +0100

Met de recente speculatieve aanvallen op de euro heeft de Griekse crisis de druk op onze muntunie gevoelig doen toenemen. In dit CEPS artikel legt Paul Degrauwe uit welke factoren verantwoordelijk zijn voor de huidige financiële crisis en gaat de rol van de drie belangrijkste spelers na: Griekenland, de financiële markten (inclusief ratingagentschappen) en de autoriteiten van de eurozone zelf. De professor geeft toe dat een plan voor een intensievere politieke integratie in de eurozone niet realistisch is en stelt daarom kleine maar concrete stappen voor die ons in de richting van dergelijke, meer geïntegreerde muntzone zouden moeten brengen.

Sociale zekerheid als middel, niet als doel

Wed, 24 Feb 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de noodzaak tot hervorming van de welvaartsstaat. We kunnen ademruimte maken door te beseffen dat sociale bescherming ook buiten de sociale zekerheid kan. Sociale bescherming heeft zelf ook een economische toekomst. Maak die toekomst en je helpt tevens de toekomst van de sociale zekerheid. Sociale zekerheid wordt beter door ze als een middel te zien, in plaats van als een doel op zich.

Geloofwaardigheid eurozone op de proef gesteld

Tue, 16 Feb 2010 12:00:00 +0100

Consumeren of consuminderen

Mon, 08 Feb 2010 12:00:00 +0100

Tijdens de twintigste eeuw groeide de wereldbevolking met zes miljard (maal vier) en industriële productie nam toe met een factor 40. Ons energieverbruik nam toe met een factor 16 en uitstoot van koolstof dioxide met een factor 10. Het is in deze context belangrijk om ons af te vragen of onze huidige consumptie de levensomstandigheden van toekomstige generaties in gevaar brengt. De conclusie lijkt er vooral in te bestaan dat het niet zozeer het consumptieniveau is dat ons welzijn op langere termijn in gevaar brengt, maar wel de samenstelling van wat we consumeren (bv. vervuilende goederen versus minder vervuilende).

Wanneer laat België onwil en onmacht achter zich?

Thu, 04 Feb 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft nieuwjaarsbespiegelingen bij de staat van België. Hij ziet een verloren decennium met onwil en onmacht als gemene deler. In het eerste komt stilaan verandering. Het doorbreken van de onmacht vergt echter de stroomstoot van nieuwe federale verkiezingen.

Hoe kunnen we de financiële stabiliteit herstellen?

Wed, 03 Feb 2010 12:00:00 +0100

Het zal nog even duren voor economische activiteit en de publieke financiën het pre-crisis niveau zullen bereiken. Op het forum in Davos bespreken politici, ondernemers, het middenveld en academici hoe de wereldeconomie herdacht en herbouwd kan worden. Hoe het financiële systeem hervormd moet worden blijft vaag. Financiële stabiliteit moet kost wat kost hersteld worden, maar niet enkel door regulering. Deze publicatie van het Center for European Reform bekijkt de macro economische oorzaken van de crisis, en formuleert aanbevelingen hoe die in de toekomst vermeden kunnen worden, en hoe het financiële systeem stabieler kan worden.

Opel Antwerpen is de ondraaglijke terugkeer van economisch nationalisme

Mon, 25 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos signaleert hoe het lot van Opel Antwerpen niet alleen een economisch maar ook een politiek verhaal is. De politiek heeft een grote invloed op de herstructurering van multinationals, maar België moet de duimen leggen tegenover grote jongens als de VS en Duitsland. Europa moet de politisering en het economisch nationalisme dringend stoppen.

De Grote Paradox van het toekomstige kapitalisme

Fri, 22 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor de lange termijn gevolgen van crisisbeleid voor economie en voor economische groei. De reële economie, veel meer dan de financiële economie, dreigt hergetekend te worden in de naweeën van de Grote Recessie. Er is veel meer aan de crisis dan de crisis zelf.

Een zoveelste banenplan is niet de beste remedie tegen werkloosheid

Thu, 21 Jan 2010 12:00:00 +0100

Marc De Vos vindt het nieuwste banenplan een stap in de goede richting, maar waarschuwt voor perverse effecten. Hetzelfde budget had beter kunnen besteed worden via loopbaanbegeleiding op maat.

Concurrentie in België promoten

Tue, 19 Jan 2010 12:00:00 +0100

De prijzen van veel goederen en diensten liggen in België hoger dan in andere landen, wat op weinig concurrentiële druk wijst. De regering heeft onlangs verschillende hervormingen doorgevoerd om ons mededingingsbeleid slagkrachtiger te maken. Maar, om alle winsten van competitieve markten te kunnen binnenhalen moeten deze nog worden aangevuld door nieuwe maatregelen. Dit OESO rapport stelt een paar maatregelen voor om productiviteitsgroei weer beter te doen afstemmen op prestaties.

Alle hens aan dek voor verantwoord begrotingsbeleid

Mon, 18 Jan 2010 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute bepleitte reeds in september van vorig jaar dat de overheid ambitieuzer diende te zijn in de begrotingsdoelstellingen. Dat nu ook de Hoge Raad van Financiën de overheid hiertoe aanmaant, is een opsteker voor iedereen die de strijd voor het vrijwaren van de essentie van ons sociale model nauw aan het hart ligt.

De vrije markt heeft sterke regels nodig

Wed, 06 Jan 2010 12:00:00 +0100

De financiële crisis herinnert ons nog eens aan de aloude wijsheid dat de vrije markt zoals een voetbalwedstrijd regels nodig heeft om werkelijk gunstig en competitief te verlopen. We komen uit een periode waarin het sofisme dat nieuwe financiële instrumenten in staat zijn om risico te beperken, hoogtij vierde. De lessen van deze financiële catastrofe zullen alleen geleerd zijn indien we terugkeren naar het aloude inzicht dat om risico werkelijk te reduceren, de financiële sector zich best aan bepaalde beperkingen houdt. Dit zal alleen gebeuren indien deze van buitenaf opgelegd worden, net zoals Adam Smith meer dan tweehonderd jaar geleden al stelde. We verwachten toch ook niet dat de spelers op een voetbalveld zelf de spelregels uitvinden?

Groen protectionisme in de EU

Tue, 15 Dec 2009 12:00:00 +0100

In dit artikel analyseert ECIPE het biobrandstoffenbeleid van de Europese Unie. De onderzoeker stelt vast dat het biobrandstoffenbeleid eigenlijk een industrieel beleid is geworden dat gebruik maakt van verschillende maatregelen om binnenlandse producenten af te schermen van buitenlandse concurrentie. Maar protectionisme zorgt ervoor dat onze energietransitie alleen maar duurder wordt en met de laatste richtlijn over hernieuwbare energie lijkt het erop dat we dit pad alleen maar verder zullen bewandelen. De EU zou wel eens de WHO regels kunnen overtreden, en sommige van haar inspanningen om minder uit te stoten teniet doen… .

Vermijden dat Europa kind van de rekening wordt

Fri, 11 Dec 2009 12:00:00 +0100

Het model waarvoor de economische historicus Nial Ferguson de term Chimerica uitvond, is nog steeds in voege. Dit houdt in dat Amerika boven haar stand leeft door meer te importeren dan te exporteren terwijl China deze tekorten financiert. Als de noodzakelijke aanpassing gebeurt via een grote dollardepreciatie dan wordt Europa het kind van de rekening. De beleidsverantwoordelijken staan er dan ook beter bij stil dat oude doctrines overboord gegooid dienen te worden.

Het eenheidsstatuut moet vooral een beter en moderner statuut zijn

Mon, 07 Dec 2009 12:00:00 +0100

De discussie over het eenheidsstatuut mag niet beperkt blijven tot een discussie over opzegtermijnen. We hebben nood aan een beter ontslagrecht, dat inzet op doorstroming naar nieuwe tewerkstelling. Alleen zo kunnen we de vergrijzing aan. Ziehier een blauwdruk voor een moderner ontslagrecht, in het verlengde van buitenlandse ervaring. Wanneer daagt ook in België de visie voor een betere arbeidsmarkt?

20 jaar economische sectoren in Wallonië

Mon, 30 Nov 2009 12:00:00 +0100

In 20 jaar tijd is Wallonië geëvolueerd van een industriële naar een diensteneconomie. Ze ontwikkelde belangrijke troeven in logistiek, in de voedselindustrie en in de bouw. Ook energie en duurzame ontwikkelingen worden bij de groeisectoren van de Waalse economie gerekend. In dit rapport geeft het FOREM ons een overzicht van de historische evolutie en de toekomstige uitdagingen van Wallonië’s economische sectoren.

Ontbindingsopties verbeteren voor systemische financiële instellingen

Thu, 19 Nov 2009 12:00:00 +0100

Er bestaan zorgwekkende gaten in het bestaande regelgevende kader voor omvangrijke maar beschadigde financiële instellingen. Deze onzekerheid maakt het de regelgevers moeilijk te weten hoe ze het best dergelijke financiële instellingen moeten hervormen. Dit document van de befaamde Squam Lake Working Group ondersteunt regelgeving die de autoriteiten belangrijke macht zou geven om een georganiseerde ontbinding van grote en complexe financiële instellingen tot een goed einde te brengen. Elke mogelijke instelling zou verplicht worden zijn eigen snelle ontbindingsplan voor te leggen dat dan regelmatig zou moeten worden nagegaan. Deze ‘levende testamenten’ zouden een grote hulp zijn voor regeringen die geconfronteerd worden met zeer complexe ontbindingen van gigantische financiële instellingen.

Ideeënstroom als tegengewicht voor conformistisch denken

Mon, 16 Nov 2009 12:00:00 +0100

In het zog van de financiële crisis lijken heel wat heilige huisjes van economen in vraag gesteld te worden. Eén van de belangrijkste ideeën die hierbij onder druk komen te staan is de efficiënte marktentheorie. Hoe kon de visie dat de financiële markten efficiënt zijn, zo lang dominant blijven bij de mainstream economen? Wat uit experimenten blijkt is dat mensen de meerderheidsopinie of de status quo enkel in vraag durven stellen als er in het publiek debat ook afwijkende meningen worden verdedigd. Zoniet is de kans groot dat veel pijnlijke waarheden onuitgesproken blijven. Met andere woorden: ideeën moeten stromen in een democratie om ze effectief te maken. Concreet betekent het doorbreken van de eficiënte marktendoctrine dat centrale banken hun handen zullen moeten vuil maken om zeepbellen te doorprikken.

De Belgische index voor duurzame economische welvaart

Mon, 02 Nov 2009 12:00:00 +0100

Sinds de Verklaring van Istanbul van juni 2007 moedigen internationale en supranationale organisaties het meten van maatschappelijke vooruitgang op basis van economische indicatoren die verder gaan dan het BBP aan. In dit rapport van de Hogeschool Gent stelt de auteur een alternatieve indicator van het economisch welzijn voor: de ‘index of sustainable economic welfare’ (ISEW). In zijn analyse botst de auteur op contrasterende tendensen tussen de ISEW en het BBP per capita. Zo stelt hij ook vast dat groei van productie en consumptie niet per se leiden tot welvaartsverbeteringen, zeker niet na 1980.

Hoe netwerkmonopolies in energie breken?

Wed, 28 Oct 2009 12:00:00 +0100

Het akkoord tussen de nucleaire elektriciteitssector en de regering over de drie oudste kerncentrales riskeert de elektriciteitsmarkt voor lange tijd op slot te laten gaan. Als we de concurrentie in deze sleutelmarkt nog een kans willen geven, hebben we een strategische koerswijziging nodig. Minimumvereiste daarvoor is wel dat we een regering hebben die ervan overtuigd is dat evenwichtige concurrentie cruciaal is voor een echt energiebeleid.

Impact van de financiële en economische crisis op Vlaanderen en België

Mon, 19 Oct 2009 12:00:00 +0100

De impact van de wereldwijde financiële en economische crisis op de economie, de arbeidsmarkt, de overheidsfinanciën, en de burgers en gezinnen, is zeer groot, ook in Vlaanderen en België. Beleidsmakers wereldwijd concentreren zich sindsdien op het herstel van het vertrouwen in de financiële instellingen en markten, op de budgettaire stabiliteit, en op economische groei. De crisis verscherpt bovendien de structurele uitdagingen (zoals vergrijzing of duurzame publieke financiën) waar de Vlaamse, Belgische en ook Europese economieën sinds verscheidene jaren voor staan. Deze beleidssynthese van de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen vat de impact van de crisis op ons land samen.

The state of the union is unsufficient!

Tue, 13 Oct 2009 12:00:00 +0100

De regering Van Rompuy heeft op budgettair vlak het minimum minimorum behaald. Maar het politiek hoogst haalbare is echt onvoldoende. De regering mist termijnvisie en de politieke ambitie tot structurele hervormingen. Alles wordt gereduceerd tot budgettair noodbeleid. Het pakket aan relancemaatregelen zal weinig zoden aan de dijk brengen. De volgende generatie is het kind van de rekening.

De Oosterweelverbinding en het ontbrekende alternatief

Mon, 12 Oct 2009 12:00:00 +0100

De geplande Oosterweelverbinding heeft, zoals elk groot infrastructuurproject, al veel commotie veroorzaakt. Dit Leuvens Economisch Standpunt gaat niet over de keuze tussen brug of tunnel die het debat beheerst. Integendeel zelfs, de auteurs argumenteren dat de nadruk op de twee genoemde opties het debat zeer sterk vernauwt, en ze trachten de discussie open te trekken. Zijn alle alternatieven wel bekeken om de mobiliteit rond Antwerpen te verbeteren? Zijn er bijvoorbeeld geen mogelijkheden om de bestaande infrastructuur beter te benutten; indien men dat doet, aangevuld met enkele kleinere ingrepen, zijn brug of tunnel dan nog noodzakelijk? M.a.w., zijn de voorgestelde projecten inderdaad zinvol, of bestaat er een beter alternatief? Een studie die een week voor het referendum wel eens heel wat stof zou kunnen doen opwaaien.

Pensioensystemen hervormen: lessen van de financiële crisis

Mon, 12 Oct 2009 12:00:00 +0100

Pensioenfondsen over de ganse wereld kregen de wind van voren de voorbije twaalf maand. Bij onze noorderburen werd zelfs even gevreesd dat de verplichte maar complementaire bedrijfspensioenen niet (volledig) zouden kunnen worden uitbetaald. Op basis van de analyse van de recente financiële crisis en historische rapporten, trekt deze CESIfo working paper belangrijke lessen en stelt omvangrijke beleidshervormingen voor.

Competitiviteit, regulatie en business in 2010

Tue, 29 Sep 2009 12:00:00 +0100

Volgens het World Economic Forum is België het 18e meest competitieve land ter wereld voor de periode 2009-2010. Het wint hiermee één plaats in vergelijking met vorig jaar. Een complementair rapport dat economieën rangschikt in functie van het gemak om er zaken te doen is dat van de Wereldbank in samenwerking met het International Finance Corporation. België eindigt 22e in dit klassement en verliest hiermee twee plaatsen in vergelijking met 2008. In de meeste Westerse landen blijken een te strikte arbeidswetgeving, hoge belastingen en administratieve bureaucratie het meest problematisch te zijn.

Economische vooruitzichten voor de Eurozone in 2009 en 2010

Tue, 29 Sep 2009 12:00:00 +0100

Hoewel de Eurozone technisch gesproken uit de recessie stapt, blijft het algemenere economische beeld nog somber. Volgens dit rapport van de European Forecasting Network blijft de economische groei negatief in 2009 (-0,5%) en ze wordt verwacht slechts discreet beter te doen in 2010 (+0,8%). Opdat onze economieën weer ambitieuzere groeigraden zouden bereiken moet aan twee cruciale voorwaarden worden voldaan zeggen de onderzoekers. Ten eerste moet de overheidsinterventie in de financiële markten nog enige tijd duren, en ten tweede moeten de huisprijzen, zeker in de VS, merkbaar gaan stabiliseren.

Begrotingsprioriteiten 2009:en nu ernstig

Wed, 23 Sep 2009 12:00:00 +0100

Als we echter nog in staat willen zijn om de komende generatie in de ogen te kunnen kijken, dan moet de politiek van “après nous le déluge” dringend stopgezet worden. Het Itinera Institute trekt aan de alarmbel: en nu ernstig!

De noden van lange termijn verzoenen met de korte termijn.

Tue, 22 Sep 2009 12:00:00 +0100

Op de lange termijn zijn we allemaal dood. Die boutade van Keynes kent ongeveer iedereen. De antipode van Keynes lijkt dan wel Schumpeter die alleen maar met de lange termijn bezig was. Het komt er uiteraard op aan om in te zien dat de lange termijn meer is dan de opeenvolging van korte termijnen door deze te overstijgen met een strategische visie.

Budgettair herstel in zware tijden

Wed, 16 Sep 2009 12:00:00 +0100

Voor de financiële crisis begon, wisten we al dat de volgende generatie opgezadeld wordt met een extra last ter financiering van pensioenen en gezondheidszorg. Alsof dit nog geen uitdaging was die groot genoeg was, worden we nu geconfronteerd met een diepe crisis. Op dit moment is de roep naar zogenaamde “deficit spending” groot. Omdat het onaanvaardbaar lijkt om ook hiervoor de last op de komende generaties af te wentelen, stellen we hier een aantal alternatieve pistes voor.

Een crisisbelasting op de banken?

Tue, 08 Sep 2009 12:00:00 +0100

Moeten de banken bijdragen aan het overheidstekort dat voor een stuk debet is aan de financiële crisis. Als we een manier vinden om banken correct te laten betalen voor het risico dat ze afwentelen op de maatschappij, zou ons financiële systeem daar zelfs wel bij kunnen varen.

Hervormingen van de verzekerings- en pensioenindustrie naar aanleiding van de crisis

Mon, 17 Aug 2009 12:00:00 +0100

De financiële crisis heeft grote verliezen teweeg gebracht in de pensioen- en verzekeringsindustrieën. Hoewel deze sectoren in minder precaire toestand verkeren dan het banksysteem kunnen zij nochtans worden verbeterd. In deze paper van het IMF worden de verschillende karakteristieken van de sectoren en hun kwetsbaarheden voor verschillende schokken uitgewerkt. De auteurs brengen hun risicospreidingseigenschappen en transmissiekanalen naar de rest van de financiële sector en de reële economie in kaart. Op basis van deze bevindingen werken zij beleidsvoorstellen uit die ondermeer de verschillen tussen de sectoren in acht nemen en de supervisie over de sectoren en transmissiekanalen verstevigen.

Knaagt obesitas aan de Amerikaanse economische hegemonie?

Wed, 12 Aug 2009 12:00:00 +0100

De obesitas-epidemie deint verder uit. De Verenigde Staten besteden nu al 1.6% van hun BBP aan de gezondheidsfactuur van de gevolgen van obesitas. Als deze evoluties zich doorzetten, kan obesitas op lange termijn zelfs de geopolotieke verhoudingen beïnvloeden.

De financiële crisis vergt meer internationale politiek

Mon, 10 Aug 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos deelt de collectieve verontwaardiging over de nieuwste bonusextravaganza bij investeringsbanken. Maar hij wijst op politieke verantwoordelijkheid. De politieke keuzes tijdens de financiële crisis hebben de positie van de grote investeringsbanken nog versterkt. Niet alleen is het casino dus nog open, maar dezelfde spelers zitten aan de speeltafels, ze hebben meer speelkansen dan voordien en de winstkansen zijn toegenomen. Zonder internationale consensus over nieuwe spelregels dreigen we af te glijden naar “business as usual”.

Financiële stabiliteit op verstandige wijze bevorderen

Wed, 05 Aug 2009 12:00:00 +0100

In de Verenigde Staten moet beslist worden over wie de nieuwe topman van de centrale bank wordt. In plaats van op de mentale toestand van een individu en zijn houding tegenover inflatie, kan men wellicht beter structurele mechanismen inbouwen om zichzelf de handen te binden. Zo wordt in het contract van de centrale bankier van Nieuw-Zeeland bijvoorbeeld gesteld dat hij ontslagen wordt zo gauw de inflatie uit de hand loopt. Een effectief instrument kan ook het uitgeven van inflatiegelinkte obligaties of TIPS door de overheid zijn. Dit zijn staatsobligaties waarvan de rente-uitkering meebeweegt met de inflatie. Op die manier toont ze aan dat ze de “nucleaire” optie om haar schuldpositie te verlichten door inflatie te creëren, niet zal kiezen.

De rol van de overheid tijdens de financiële crisis

Fri, 17 Jul 2009 12:00:00 +0100

De financiële crisis heeft interventiemaatregelen van de overheden uitgelokt en stelt de stabiliteit van de financiële sector in vraag. Dit rapport van de OESO concentreert zich op hervormingen in de financiële sector en principes voor de uitgangsstrategie van de noodmaatregelen van de overheid. Men zet de principes op een rij voor hervormingen die gericht zijn op een gezond evenwicht tussen risico en het streven naar rendement bij de banken. Men argumenteert ook waarom het terugtrekken van de crisismaatregelen moet worden gecoördineerd met de hervormingen in de financiële sector. Interessante principes dus om het beleid in België te sturen.

Jongeren aan zet

Fri, 17 Jul 2009 12:00:00 +0100

Om voordeel uit de crisis te halen, stelt Jean Hindriks een Zweedse kennislift voor. Actieve werknemers zouden tegen betaling terug kunnen gaan studeren, om hun job aan jongeren – nog steeds de grootste slachtoffers van de crisis – over te laten.

Globale onevenwichten en de financiële crisis

Tue, 14 Jul 2009 12:00:00 +0100

Bij de oorzaken van de financiële crisis worden steevast ook de globale onevenwichten vermeld waarbij goedkoop geld uit landen als China en India naar de Verenigde Staten werd gekanaliseerd. Deze spaaroverschotten konden niet anders dan tot investeringsexcessen leidden. Omdat de meeste investeringsbestemmingen al snel oververzadigd geraakten (denk aan de zeepbellen in de grondstoffen), was de subprime een ideale oplossing. Indien het banksysteem echter robuust genoeg was geweest en dus geen excessieve hefbomen had gebruikt, dan hadden de globale onevenwichten misschien geleid tot een recessie, maar geen systeemcrisis.

Hoe open is de Belgische economie?

Tue, 14 Jul 2009 12:00:00 +0100

België staat pas 21e in een internationale rangschikking van de meest open economieën ter wereld. Er blijken nog heel wat obstakels voor ondernemingen, zeker voor buitenlandse die hier willen investeren of handel drijven. Dat staat in een rapport van het World Economic Forum. De kopgroep in het rapport wordt vooral door noordelijke landen gevormd. Dat België pas op een 21ste plaats staat, heeft vooral te maken met de minder toegankelijke markt. Maar ook de werking van de douane en het algemene ondernemingsklimaat kunnen volgens de onderzoekers veel beter.

Budgettaire vooruitzichten van Wallonië: 2009-2019

Wed, 08 Jul 2009 12:00:00 +0100

Ook in Wallonië proberen de politieke onderhandelaars een realistisch politiek programma voor de komende 5 jaar op te stellen. Het CERPE van de Universiteit van Namen kon dan ook geen beter moment kiezen om met de herziene budgettaire vooruitzichten van Wallonië voor 2009-2019 op de proppen te komen. Dankzij dit nieuwe cijfermateriaal kunnen we het gewicht van de regionale inkomsten en uitgaven evalueren ten opzichte van het totale budget. Gegeven deze donkere economische tijden is het dan ook slechts de vraag hoe veel van de verkiezingsbeloften zullen kunnen worden uitgevoerd.

Heeft Vlaanderen nood aan bijkomende stimuleringsmaatregelen?

Wed, 08 Jul 2009 12:00:00 +0100

Opleiding en vorming op de werkvloer worden als belangrijke drijfveer gezien voor een kennisgedreven economie met een dynamische arbeidsmarkt. Moeten opleidingsinvesteringen worden gestimuleerd door de overheid? En heeft Vlaanderen nood aan nieuwe stimuleringsmaatregelen? In dit rapport van het Steunpunt Werk en Sociale Economie worden de motieven voor overheidsstimulering als ook de implementatiemogelijkheden uit de doeken gedaan. De auteur zet de argumenten voor en tegen nieuwe stimuleringsmaatregelen in Vlaanderen op een rij en trekt conclusies die het debat over het stimuleringsbeleid kunnen sturen.

Deficit spending mag beleidshervorming niet verdringen

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor Vlaamse budgettaire laksheid. Vlaanderen kan de crisis niet bezweren met Vlaamse tekorten. De nieuwe regering moet prioritair inzetten op het verbeteren van concurrentiekracht, innovatie, onderwijs, ondernemerschap en export.

Welk beleid voor de Vlaamse auto-industrie?

Fri, 26 Jun 2009 12:00:00 +0100

Omdat de auto-industrie zeer cyclisch is, werd ze ook hard getroffen door de financiële en economische crisis. Overal ter wereld snelden politici dan ook ‘hun’ merken of ‘hun’ fabrieken ter hulp. Op korte termijn is het dankzij maatregelen als kredietverlening, schrootpremies, overheidsgaranties etc. dan ook mogelijk arbeidsplaatsen in de autosector, goed voor 2% van de totale tewerkstelling, (tijdelijk) te redden. Jo Van Biesebroeck (KULeuven) vraagt zich echter af of er geen betere aanwendingen zijn van belastingsgeld. De auteur stelt zich vragen bij de motivatie om geld in de autosector te pompen en stelt maatregelen voor een beter (auto)industrieel beleid op lange termijn.

Gezondheidsbarometer van de Belgische ondernemingen 2009

Thu, 25 Jun 2009 12:00:00 +0100

Elk jaar wordt door Graydon naar de gezondheid van onze Belgische ondernemingen gepolst. De onderzoekers gebruiken hiervoor een aantal “economische knipperlichten”, oftewel parameters die duiden op probleemsituaties binnen een onderneming. De onderzoekers stellen vast dat op nationaal niveau in 2008 - inbegrepen de waarnemingen tot einde maart 2009 - en ondanks de crisis die op ons land inbeukte, het relatief aantal zwaar zieke ondernemingen en ondernemingen met allerhande ziektesymptomen daalt. Het zijn met andere woorden de ondernemingen die sowieso al zwaar ziek waren die de spectaculaire faillissementenhausse van de afgelopen maanden slikt.

Banktoezicht in vele maten en gewichten

Wed, 24 Jun 2009 12:00:00 +0100

We worden vandaag opgeroepen om te geloven dat de regulering volgende keer niet faalt. Het is echter geen schande te twijfelen aan je geloof en enige scepsis te koesteren. De financiële hervorming zoals de officiële instanties die nu zien, moet op korte tijd lukken, anders hebben de pleitbezorgers van het opnieuw uit elkaar halen van depositobanken en investeringsbanken het steeds meer bij het rechte eind.

Transititiebeleid is het marsorder voor arbeidsmarktbeleid in tijden van crisis

Mon, 22 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt dat het crisisbeleid op de arbeidsmarkt te veel focust op het behoud van bestaande banen. Er moet meer aandacht komen voor de zwakkeren op de arbeidsmarkt. Transitiebeleid is het motto en kan de kansen grijpen die er zijn ondanks de crisis. We moeten collectief inzetten voor effectieve activiteit, zodat er geen verloren generatie ontstaat.

Op weg naar een betere federale financiering

Fri, 19 Jun 2009 12:00:00 +0100

Er is een argument dat meer fiscale autonomie voor de deelstaten positieve effecten zou hebben op de efficiëntie en kwaliteit van de publieke diensten. Zo kan er hiervan een responsabiliseringseffect uitgaan wat verhindert dat deelstaten geneigd zijn tot overexpansie van de uitgaven.

Komt er een inflatiestorm?

Wed, 10 Jun 2009 12:00:00 +0100

De Amerikaanse centrale bank heeft zich vastberaden getoond in het bestrijden van de crisis. Ondertussen wordt het ongemak echter groter bij diegenen die stellen dat het bluswater zo overvloedig werd toegediend dat een enorme inflatie-opstoot onvermijdelijk wordt. Dit hoeft niet zo te zijn, maar stabiliteit op dit vlak kan zeker niet verwacht worden.

The Day After: wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Wed, 10 Jun 2009 12:00:00 +0100

De regionale verkiezingen van 2009 moeten een keerpunt zijn. De economische crisis, de budgettaire crisis en de communautaire crisis plaatsen de regio’s voor nieuwe verantwoordelijkheden. Nu de kiezer gekozen heeft, kan electoraal opbod plaatsmaken voor het realisme van onderhandelingen. Het Itinera Institute ziet zeven regionale beleidsprioriteiten en doet concrete aanbevelingen.

The Day After:Wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Wed, 10 Jun 2009 12:00:00 +0100

Presentatie: The Day After: wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Mon, 08 Jun 2009 12:00:00 +0100

Executive summary :The Day After: Wat zijn de regionale beleidsprioriteiten voor 2009-2014?

Thu, 04 Jun 2009 12:00:00 +0100

GM en Opel ondermijnen de fundamenten van de reële economie

Thu, 04 Jun 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos signaleert zware perverse effecten bij de nationalisering van GM en de overheidssteun aan Opel: politisering van de auto-industrie, massieve concurrentievervalsing en een glijbaan naar meer economisch nationalisme. De toekomst van de geredde bedrijven blijft zeer onzeker. Dit is geen goede besteding van schaars belastinggeld.

De echte inzet van de verkiezingen is de impotentie van de Belgische democratie

Fri, 29 May 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos ventileert zijn frustratie bij de verkiezingsslag. Hij detecteert verkiezingen in een virtuele realiteit, in een bijna Romeinse decadentie van zelfbedrog en zinsbegoocheling. Voor de echte uitdaging hebben we vandaag weinig realisme, nog minder werkbare antwoorden en helemaal geen vermogen tot politieke daden. Kunnen verkiezingen soelaas brengen?

België’s socio-economisch profiel anno 2008

Thu, 28 May 2009 12:00:00 +0100

Deze publicatie van de FOD Economie kan worden gezien als het recentste socio-economische profiel van België. Zelfs al worden nog niet alle gevolgen van de crisis in de cijfers weerspiegeld wordt toch een duidelijke stand van zaken van vòòr 2009 geschetst. Zo zullen de Belgen niet raar opkijken dat we vorig jaar van meer vrije tijd genoten dan het jaar daarvoor, dat de jongeren het nog steeds moeilijk hebben een baan te vinden, dat we een hoge productiviteit hebben in vergelijking met het merendeel van onze Europese buren, dat onze bevolkingsdichtheid maar blijft groeien, etc.

‘Quality of life’ in Europa

Tue, 05 May 2009 12:00:00 +0100

Deze enquête van Eurofound geeft de Europese burgers een platform om zichzelf uit te drukken over verschillende socio-economische thema’s zoals lonen en levensstandaarden, work-life balance, en de kwaliteit van de gezondheidszorg en huisvesting. Op die manier kan men beter de kwaliteit van het leven in Europa inschatten wat dan weer toelaat grondig na te denken over beleidsmaatregelen die beter op de behoeften van de mensen inspelen. Er kan ook inspiratie worden gevonden in andere Europese landen, en vooral dan de Scandinavische.

De noodzaak van een hervorming van het bankwezen

Wed, 29 Apr 2009 12:00:00 +0100

Vergelijkbare conclusies als deze van de bijzondere parlementaire commissie worden op dit moment over heel de wereld getrokken. Het zou erg contraproductief zijn om nu een strategie van verdeel en heers te voeren. Over de partijgrenzen heen kan men niet anders dan tot de conclusie komen dat banken speciale entiteiten zijn die de potentie hebben om erg veel risico’s te creëren voor de stabiliteit van de economie. Geen enkele ernstige mens van welke politieke overtuiging dan ook ontkent dat als banken als puntje bij paaltje komt, gered moeten worden, ze ook bepaalde beperkingen moeten respecteren.

Het internationale financiële systeem hervormen

Mon, 27 Apr 2009 12:00:00 +0100

Het is belangrijk het financiële systeem minder kwetsbaar te maken voor toekomstige crisissen. In dit artikel van het Peterson Institute wordt een driepunten programma voorgesteld om dergelijke systeemcrisissen in de toekomst te vermijden. Ten eerste moet een strenger mededingingsbeleid op de banksector worden toegepast, ten tweede moet men vastberaden zijn een anticyclisch monetair beleid te voeren, en ten derde moet het internationaal regulerende kader worden hervormd (toezichthouders, centrale bankiers, etc.). Willen we dergelijke financiële en economische vloedgolven in de toekomst beperken, dan zullen we wel moeten met zo’n plan op de proppen komen.

Hoe atypisch is de huidige crisis: terugblik naar 1929

Wed, 22 Apr 2009 12:00:00 +0100

De crash van 1929 heeft veel gemeen met de huidige problemen. Speculatie met vreemd vermogen uit alle hoeken van de wereld maakte een globale crash onvermijdelijk. De beurscultuur was in 1929 zo dominant dat ook voor de armen beleggingsfondsen in de maak waren.

De rol van vastgoed herverdeling in de crisis

Thu, 16 Apr 2009 12:00:00 +0100

Niet iedereen geniet van de vastgoedweldaden. Enkele belangrijke Amerikaanse beleidsmakers opteerden voor een utopische vastgoedherverdeling door hoge sub-prime quota op te leggen aan Fannie Mae en Freddie Mac. Op deze wijze corrumpeerden ze de marktkrachten en zijn ze deels verantwoordelijk voor de financiële crisis.

De toekomst is onvoorspelbaar, en economen zijn geen orakels

Fri, 10 Apr 2009 12:00:00 +0100

Gezinnen, bedrijven en banken zijn zwaar toegetakeld door het vermogensverlies dat iedereen geleden heeft. Het aanzuiveren van de balans zal tijd vragen.

Het financiële systeem heropbouwen om de economie te stimuleren

Fri, 03 Apr 2009 12:00:00 +0100

Tijdens de G20 top in Londen van 2 april 2009 hadden een paar doorslaggevende beslissingen kunnen worden genomen om de vicieuze cirkel ‘financiële argwaan - economische paralysie’ te doorbreken en om de spelregels die tot deze catastrofe hebben geleid te veranderen. We moeten met andere woorden de normale stand van zaken terugvinden in welke de financiële wereld het imperfecte maar nuttige instrument van de économie is, en niet omgekeerd. In dit artikel geeft het Franse Institut Montaigne vier concrete denkpistes voor slagvaardige en broodnodige interventies mee.

Migratie en de Grote Crisis

Fri, 03 Apr 2009 12:00:00 +0100

Volgens de Internationale Organisatie voor Migratie zijn er twee goede redenen om de migratie naar bestemmingslanden gedurende de globale crisis niet te verminderen. Ten eerste is menselijke mobiliteit, zoals ook onderstreept wordt in het 2008 World Migration Report, een dynamiserende factor in moderne economieën. Ten tweed kan de toevloed van terugkerende migranten leiden tot economische en sociale instabiliteit in armere landen wat dan weer illegale migratie en mensenhandel zou aanwakkeren. Nu meer dan ooit hebben we nood aan een doordacht migratiebeleid.

Vragen over transport

Fri, 03 Apr 2009 12:00:00 +0100

Goederen en personen transport, ons wagenpark en de uitstootgassen die daar allemaal mee gepaard gaan zijn sinds 1995 een stijgende trend aan het volgen in alle landen van de European Environment Agency. De globalisering en de toenemende personenmobiliteit in de hele wereld moeten wel ons milieu wel aantasten. En het beheren van een almaar toenemende transportvraag is een echte uitdaging. In dit rapport geeft de EEA enkele denkpistes mee om op een efficiënte manier en in een redelijke termijn een duurzaam transportsysteem te ontwikkelen.

De G20 en de Grote Crisis

Tue, 31 Mar 2009 12:00:00 +0100

Voor diegenen die het intuïtief onmogelijk achten dat macro-economisch beleid de excessen van jaren weg kan werken: waarschijnlijk hebben ze voor een stuk gelijk. We zullen sowieo door een periode moeten gaan van hogere werkloosheid en lagere economische prestaties.

Wat België van Nederland kan leren

Mon, 30 Mar 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos onderstreept hoe Nederland, ondanks een veel betere sociaaleconomische toestand dan België, de noodzaak tot een ingrijpend crisisplan heeft ingezien. Hij roept op tot een dosis Nederlandse nuchterheid in België. Om de combinatie van welvaartscreatie en sociale zekerheid opnieuw duurzaam te maken, zijn grondige hervormingen nodig.

Consumptie als burgerplicht?

Wed, 25 Mar 2009 12:00:00 +0100

De oproepen tot consumptie als burgerplicht doen vergeten dat we onze welvaart net te danken hebben aan spaarders en investeerders. De huidige crisis toont aan dat overconsumptie allesbehalve duurzaam is en steevast gecorrigeerd dient te worden.

De vergrijzing na de Grote Crisis: presentatie

Mon, 23 Mar 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt beschrijft de impact van de vergrijzing. Hij legt uit dat de huidige crisis de nekslag is voor de manke Belgische voorbereiding van de vergrijzing. Niettemin kan België de vergrijzing aan, maar dan moet het vooral werk maken van een groeistrategie.

België en de crisis, wat het IMF ervan denkt

Fri, 20 Mar 2009 12:00:00 +0100

De diepte van de recessie die door vele instellingen als het IMF geëvalueerd wordt zal dramatisch zijn, daar is iedereen het er over eens. Bij de pakken blijven zitten is echter geen optie. We moeten begrijpen om zo snel mogelijk te kunnen reageren. In dit rapport geeft het IMF eerst enkele bedenkingen over de impact van de crisis in België en de getroffen maatregelen tot nu toe. Het geeft ook enkele aanbevelingen om dergelijke crisissen aan te pakken mee. Omdat onze lange termijn fiscale houdbaarheid belangrijk is voor het IMF moet het ook toegeven dat de samenstelling van ons fiscaal relanceplan eigenlijk beter kan.

De stabiliserende effecten van sociale uitgaven

Fri, 20 Mar 2009 12:00:00 +0100

In welke mate kunnen sociale uitgaven productieschokken gladstrijken en voor economische stabilisatie zorgen? De resultaten van deze OESO working paper tonen dat sociale uitgaven tot 16% van een schok kunnen afvlakken. Vooral sociale uitgaven die naar de vergrijzing en werkloosheid gaan blijken de belangrijkste effecten te hebben. Bovendien – en dit is goed nieuws voor België gegeven de huidige recessie – lijken de stabiliserende effecten gevoelig groter in landen waar de sociale uitgaven hoog zijn.

Video Colum: dubbel dividend

Thu, 19 Mar 2009 12:00:00 +0100

Ivan Van de Cloot legt uit hoe we 2 keer kunnen profiteren van budgettaire maatregelen.

Een andere Concurrentie voor de overheidsdienst

Wed, 18 Mar 2009 12:00:00 +0100

Het mededingingsbeleid van de Europese Commissie moet sinds de crisis tegen wind fietsen. In deze context berust de vraag van de nakende liberalisatie van de postsector op het behoud van publieke dienstverlening ten opzichte van de rentabiliteitsdruk van de concurrentie. De vraag is terecht en nodigt ons uit na te denken over andere vormen van mededinging, niet tegen de openbare dienstverlening maar er voor.

Video Column : tijdelijke werkloosheid voor bedienden?

Tue, 17 Mar 2009 12:00:00 +0100

Moet het systeem van tijdelijke werkloosheid uitgebreid worden naar bedienden?Mark De Vos somt de voor- en nadelen op.

Zeepbellen begrijpen om ze te vermijden

Fri, 06 Mar 2009 12:00:00 +0100

Wat aan de huidige financiële crisis zo uniek is, is dat zoveel mensen het zagen komen. Bovendien waren diegenen die wezen op de zeepbel hoegenaamd geen marginale denkers. Hadden de klokkenluiders hun inzichten daarentegen niet kunnen gebruiken in hun persoonlijk voordeel? Deze enigszins cynische vraag behoeft een uitgebreid antwoord.

Een eigenzinnige visie op een gezonder banksysteem

Thu, 05 Mar 2009 12:00:00 +0100

We hebben recent een stortvloed van rapporten over ons heen gekregen die allemaal aanbevelingen poneren om een herhaling van deze financiële crisis te voorkomen. In deze memo voegen we hier nog een aantal opmerkingen aan toe die volgens ons ook enig debat verdienen. Er wordt met name gefocust op hervormingen die mogelijk zijn binnen Belgische context.

Flexibiliteit op de Belgische arbeidsmarkt

Thu, 05 Mar 2009 12:00:00 +0100

In een periode van crisis komt arbeidsflexibiliteit vaak op de voorgrond. Maar is België erin geslaagd een voldoende flexibele arbeidsmarkt te ontwikkelen? In dit DULBEA rapport bestuderen de auteurs de verschillende arbeidssituaties in België sinds 1990. Volgens hun data kan de arbeidsflexibiliteit nog verbeterd worden wat dan weer de transitie uit de crisis zou verzachten en de werknemers stimuleren langere carrières te hebben. Twee vliegen in één klap dus.

Systeeminnovatie in Wallonië

Thu, 05 Mar 2009 12:00:00 +0100

Is Wallonië’s innovatiesysteem performant genoeg? Hoe presteert het ten opzichte van andere Europese systemen? In deze publicatie bestudeert het Federaal Planbureau deze vragen en besluit het dat, ondanks enkele goede resultaten, beleidsimmobilisme geen optie is. Er moet vooral nog veel vooruitgang worden geboekt in O&O en innovatie. Tot nu toe konden deze niet uitmonden in nieuwe activiteiten in staat de Regio te herschikken in toekomstsectoren.

Video Column : Monetair beleid

Thu, 05 Mar 2009 12:00:00 +0100

In de ogen van het grote publiek doet de centrale bank niets meer dan de beleidsrente op en neer bewegen in functie van de economische omstandigheden.Indien dit het enige wapen in hand van de monetaite autoriteiten zou zijn, dan zou de Amerikaanse centrale bank zo goed als uitgespeeld zijn. De basisirente staat er sinds enige tijd op nul: zijn de centrale bankiers dan technisch werkeloos? Gelukkig geboeg is dat niet het geval: vanaf september 2008 is de Federal Reserve (Fed) overgegaan tot zogenaamde kwantitatieve versoepeling. Voor de leek lijkt dit neer te komen op het drukken van geld, maar dit is een beschrijving die geen recht doet aan de feitelijke beleidskeuzes die nu gemaakt worden in de monetaire hoofdkwartieren.

Video Column Protectionisme

Tue, 03 Mar 2009 12:00:00 +0100

Het is een economische wetmatigheid dat wanneer er een recessie voor de deur staat, alle mooie woorden over internationale samenwerking het onderspit delven en het spook van het protectionisme weer opduikt. Vooral voor een kliene open economie als België kan het protectionisme zuur opbreken.

De Grote Crisis zal zwaar op de toekomst wegen

Fri, 27 Feb 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos betwijfelt of relanceplannen de economie op korte termijn kunnen keren. Maar op lange termijn dreigt de Grote Crisis wel een grote en vooral groeiremmende impact te hebben.

Video column: Narrow Bank

Thu, 26 Feb 2009 12:00:00 +0100

Voorstanders van het zogenaamde narrow banking zoals Nobelprijswinnaars Milton Friedman en James Tobin stellen dat men het financieel stelsel moet opsplitsen tusen financiële huizen en depositobanken, waarbij enkel de laatsten zich mogen financieren met deposito's. In het huidig systeem worden depositihouders volgens hen eigenlijk als gijzelaar gehouden door het financieel systeem.

Video Column : Narrow Bank

Fri, 20 Feb 2009 12:00:00 +0100

Voorstanders van het zogenaamde narrow banking zoals Nobelprijswinnaars Milton Friedman en James Tobin stellen dat men het financieel stelsel moet opsplitsen tussen financiële huizen en depositobanken waarbij enkel de laatsten zich mogen financieren met deposito’s. In het huidig systeem worden epositohouders volgens hen eigenlijk als gijzelaar gehouden door het financieel stelsel.

Video Column Bad Bank

Fri, 20 Feb 2009 12:00:00 +0100

Nu duidelijk is dat een tweede herkapitaliseringsronde wereldwijd onvermijdelijk wordt, komt de idee van de bad bank weer bovendrijven. Dit is een instelling waar de rommelkredieten van Belgische grootbanken in kunnen worden ondergebracht. Vooraleer dit zinvol in de praktijk kan worden toegepast, moet echter grondig over heel wat modaliteiten worden nagedacht.

Vlaanderen vergeleken

Fri, 20 Feb 2009 12:00:00 +0100

Vlamingen leven in een welvarende regio. Toch valt het beeld van Vlaanderen als Europese topregio sinds enige tijd te nuanceren – het heeft een beetje op haar lauweren gerust. Vlaanderen presteert degelijk op het vlak van de klassieke economische indicatoren maar haar palmares voor de andere indicatoren (arbeidsmarkt, innovatie,...) is minder fraai. Daarom identificeert dit rapport diverse indicatoren die van cruciaal belang zijn voor de goede gezondheid van een innovatiegerichte economie. Op basis daarvan werden diverse vergelijkingsregio’s geselecteerd die beter scoren dan Vlaanderen. Zij dienen de ambities van Vlaanderen aan te wakkeren.

De bankencrisis: oorzaken, gevolgen en remedies

Thu, 19 Feb 2009 12:00:00 +0100

De financiële crisis heeft wereldwijd zwaar huis gehouden, en België bleef niet gespaard. Paul De Grauwe( KULeuven en CESifo) biedt de nagelnieuwe regering Van Rompuy I tastbare oplossingen die de effecten van de crisis in omvang en duur kunnen beperken, en die eventuele crisissen in de toekomst kunnen vermijden.

Presentatie: Lessen uit de financiële crisis

Thu, 19 Feb 2009 12:00:00 +0100

Noodzaak van gedurfd monetair beleid

Wed, 18 Feb 2009 12:00:00 +0100

Voor ons is het essentieel te leren uit het mislukte Japanse experiment van de jaren 90. Een eerste les is ongetwijfeld dat het banksysteem kordaat gesaneerd moet worden. Het begrip zombiebanken slaat op de Japanse financiële instellingen die wel overeind werden gehouden door de overheid maar niet meer hun rol vervulden van kredietverlener aan gezinnen en bedrijven. Een tweede les is dat het monetaire beleid werkelijk gedurfd moet zijn.

355% of de crisis in één getal

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Voorlopig wordt de excessieve schuldpositie van de VS bestreden met een hogere publieke schuld. Op termijn dient de Amerikaanse schuld te krimpen zodat een hoge inflatie zeer waarschijnlijk wordt.

De impact van offshoring op werkgelegenheid in België

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Te vaak wordt offshoring ervan beschuldigd jobs in eigen land te hebben kapotgemaakt. Volgens dit rapport van het Planbureau, moeten we ons oordeel herzien en nuanceren. Want, blijkt nu dat offshoring in de nijverheid maar een zeer beperkte impact op werkgelegenheid heeft gehad tussen 1995 en 2003.

Tijdelijke werkloosheid is niet de oplossing

Fri, 13 Feb 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos beklemtoont de perverse effecten van tijdelijke werkloosheid en bepleit een hervorming naar een verzekeringssysteem dat de kosten internaliseert en meer aandacht heeft voor activering. Een transparant eenheidsstatuut is de weg naar een zuivere combinatie van flexibiliteit en zekerheid.

Het opbod van neo-protectionisme en isolationisme moet stoppen

Mon, 09 Feb 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos merkt op hoe onder het mom van “stimulus” ook maatregelen van economisch nationalisme en isolationisme passeren. Hiervan worden de kleinste landen het grootste slachtoffer. Europa moet optreden om eerlijke vrijhandel te vrijwaren.

‘Buy American, eerste test voor Obama’

Wed, 04 Feb 2009 12:00:00 +0100

De staallobby heeft het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden overtuigd om een “Buy American”-clausule toe te voegen aan het relanceplan. De grote test voor de nieuwe Amerikaanse president is een feit: zal Obama al dan niet zijn veto gebruiken tegen de protectionistische clausule?

Obama demonstreert de ziekte van de Belgische realiteit

Tue, 03 Feb 2009 12:00:00 +0100

Marc De Vos vindt president Obama inspirerend, maar dan vooral omdat zijn visie de vinger legt op fundamentele gebreken in het Belgische bestel.

Zijn Amerikanen innovatiever dan Europeanen omdat ze risico’s willen beheersen in plaats van te bannen?

Mon, 02 Feb 2009 12:00:00 +0100

Bad bank

Mon, 26 Jan 2009 12:00:00 +0100

12 suggesties voor de nieuwe President

Mon, 19 Jan 2009 12:00:00 +0100

Wie gelooft nog dat gebeurtenissen in de Verenigde Staten geen effect hebben op ons? De manier waarop de VS tijdens het nieuwe Presidentiële mandaat zullen reageren op uitdagingen als de opwarming van de aarde, de energie transitie, de stabilisatie van de economie en de financiële markten zullen een belangrijke invloed hebben op ons eigen beleid en op onze situatie in België. In dit RAND Review, worden 12 suggesties aan de nieuwe President gemaakt in beleidsdomeinen die gaan van onderwijs en gezondheidszorg tot geopolitiek en oorlogvoering. Een “must-read” voor iedereen die inzit met de toekomst van Amerika, en de onze….

Relance door een slankere overheid?

Wed, 14 Jan 2009 12:00:00 +0100

Het economisch vertrouwen wordt best hersteld door belastingverlagingen te financieren door besparingen bij de overheid ipv door hogere overheidstekorten.

Geluk en depressie

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

In 2009 zullen er wel een heel aantal Belgen werkloos worden wat niet alleen hun inkomen, maar ook hun gemoedsstemming zal drukken. Het aantal scheidingen en zelfmoorden blijkt tijdens een economische crisis wel een beperkte toename te kennen terwijl ook misdaadcijfers en discriminatie volgens onderzoek gevoelig is voor de economische toestand.

Synopsis Nieuwjaarsmemo

Fri, 09 Jan 2009 12:00:00 +0100

Lees hier de synopsis van de Nieuwjaarsmemo 2009

Nieuwjaarsmemo 2009

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Het Itinera Institute presenteert haar NIEUWJAARSMEMO 2009, onze visie over de beleidsprioriteiten van de kersverse Regering Van Rompuy I. We beklemtonen we het belang van de regeerperiode die nu loopt. Wij geven concreet aanbeveling voor enkele gedurfde beleidskeuzes die zich ons inziens opdringen door of ondanks de zware omstandigheden.

Nieuwjaarsmemo 2009: Presentatie

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Video: New Years Memo

Tue, 06 Jan 2009 12:00:00 +0100

Samenvallende verkiezingen zijn de opportuniteit van de regeringscrisis

Wed, 24 Dec 2008 12:00:00 +0100

Voor Marc De Vos is de val van de regering Leterme de val van de politicus Leterme, maar ook het symptoom van een bredere malaise in de Belgische bestuurscultuur. Hij pleit voor samenvallende regionale en federale verkiezingen via een federale interim-regering. Op die manier kunnen politieke partijen hun federale en regionale agenda’s op elkaar afstemmen.

Geen relanceplan zonder recuperatieplan voor de vergrijzing!

Fri, 12 Dec 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt voor doelmatigheid en budgettaire grenzen in het opbod van relanceplannen. De regering mag geen relanceplan aankondigen zonder vooraf klare begrotingsdoeleinden te bepalen. Elk relanceplan moet gekoppeld worden aan een recuperatieplan, om de opgelopen achterstand in de budgettaire voorbereiding van de vergrijzing opnieuw in te halen.

Sociaal-economische prestaties van België en Nederland

Fri, 12 Dec 2008 12:00:00 +0100

In dit rapport van het Centrum Sociaal Beleid worden de sociaal-economische uitkomsten in België en Nederland vergeleken. Hoe zijn, in 15 jaar tijd, de verhoudingen op vlak van welvaart, arbeidsmarkt en armoede tussen beide buurlanden geëvolueerd? Uit het rapport blijkt alvast dat België er in vergelijking met Nederland op alle vlakken op achteruit is gegaan en het Nederlandse hervormingsverhaal goed zal kunnen gebruiken.

Waarom sociale partners en regering falen bij het loonakkoord

Thu, 11 Dec 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos onderstreept dat het interprofessioneel loonakkoord de doelstelling van concurrentievrijwaring niet behaalt. De regering treedt daarenboven niet corrigerend maar stimulerend op. Het systeem van overlegde loonmatiging faalt.

Doordacht arbeidsmarktbeleid

Tue, 09 Dec 2008 12:00:00 +0100

Net zoals men in de jaren 1970 dacht de werkloosheid terug te kunnen dringen door ouderen op brugpensioen te sturen, lopen er zelfs nu nog velen rond met de illusie dat door het op pensioen gaan van de babyboomers er jobs vrijkomen voor jongeren die het dus allemaal veel gemakkelijker gaan hebben. Blijkbaar dringt het wel heel slecht door dat als mensen de arbeidsmarkt verlaten de koek inkrimpt en dat het dus niet zo werkt dat die vakjes opgevuld kunnen worden door anderen.

Van zeepbel tot correctie

Tue, 09 Dec 2008 12:00:00 +0100

De ernst van de economische crisis die ons te wachten staat, begint geleidelijk aan door te dringen. Een maand geleden werd je nog beschuldigd van doemdenken als je een regelrichte krimp van de economie mogelijk achtte. Vandaag wordt je als naïef bestempeld als je dat niet doet. De waarheid is echter dat de onzekerheid over de toekomst ongezien groot is.

Bouwen aan een duurzame economie. Investeren in de toekomst

Fri, 05 Dec 2008 12:00:00 +0100

Grote uitdagingen bieden ook grote kansen. Hoe kunnen we deze kansen verzilveren en hoe kunnen private bedrijven een duurzame maatschappelijke meerwaarde realiseren? Ter inspiratie bundelt de Vlaamse overheid in deze publicatie de visies van ondernemers, technologen, pioniers en beleidsmensen.

Belgisch crisisbeleid moet focussen op beleidshervorming

Fri, 28 Nov 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit dat het Europese relanceplan de klok van de economische geschiedenis niet terugdraait. Hij onderstreept dat België weinig in de tank heeft voor een Keynesiaanse stimulus. De prioriteit voor Belgisch beleid moet liggen in beleidshervorming die geld opbrengt of minstens geen geld kost.

De impact van de financiële crisis op de reële economie

Fri, 28 Nov 2008 12:00:00 +0100

Ondertussen heeft de financiële crisis wel duidelijk gemaakt dat we financiële hervormingen nodig hebben. Dit betekent echter niet dat we in deze context het macro-economische en structurele beleid mogen vergeten, wel integendeel. Zijn zullen ons immers in de eerste plaats door deze totale crisis loodsen. In dit rapport onderzoekt het Planbureau de impact van de financiële crisis op onze reële economie (private consumptie, investeringen, export, …) en onderstreept welke beleidsmaatregelen moeten worden verder gezet of geïntroduceerd.

Gepast antwoord op de bankencrisis in België

Fri, 28 Nov 2008 12:00:00 +0100

De financiële crisis die we meemaken noopt ons tot een fundamenteel herdenken van het financieel systeem. Vaak doet men alsof we voor alle oplossingen afhankelijk zijn van het buitenland. In deze nota wordt aangetoond dat er toch een aantal zaken die we zelf onder controle kunnen krijgen. Belangrijk is aandacht te besteden aan zowel de korte termijnproblematiek om de economie zoveel mogelijk te beschutten van de financiële meltdown als de lange termijndoelstelling om geen herhaling van deze catastrofe te kennen.

Overheidscontrole van de banken

Tue, 25 Nov 2008 12:00:00 +0100

Ondanks de urgentie om vandaag voor stabiliteit te zorgen, is het hoegenaamd niet wenselijk dat de overheid eeuwig aanwezig blijft in onze financiële instellingen.

Budgettaire extravagantie doodt Keynes

Wed, 19 Nov 2008 12:00:00 +0100

Door het nalaten van het opsparen van de marges toen het goed ging zal de gemiddelde werknemer 3700 euro extra moeten ophoesten, laat staan dat we ruimte hebben om de economie significant te stimuleren. Indien we wel de vruchten van de dalende rentelasten hadden gespaard in plaats van uitgegeven, was deze inspanning minimaal gebleven.

De Fortis Saga

Wed, 19 Nov 2008 12:00:00 +0100

Via deposito’s financiert een bank zich tegen een vaste rente en is haar winst potentieel onbegrensd wat een enorme prikkel om risico’s te nemen vormt. Vandaar dat bankcrisissen altijd voorgekomen zijn en altijd zullen blijven bestaan en dit ondanks goedbedoelde regelgeving zoals Bazel II en wat er nu in de plaats voor gaat komen.

De nood van een “bailout” mag geen gewoonte worden

Mon, 17 Nov 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos waarschuwt dat de “bailout” in de financiële sector noodzakelijk was om een systeemcrisis te vermijden. Dat is niet zo in de autosector. Als we van deze nood van overheidssteun een gewoonte gaan maken, dan planten we de zaden van ons eigen economisch verval.

De onmogelijke opdracht van Obama

Thu, 13 Nov 2008 12:00:00 +0100

FAl de verkiezingsbelofte waren dan ook van meet af aan onrealistisch. Met de financiële crisis heeft men dan ook het ideale excuus om naar goede gewoonte over te gaan tot de orde van de dag en de beloften te laten voor wat ze zijn. De orde van de dag is uiteraard puinruimen en de schade proberen te beperken van het financieel cataclysme.

De Brusselse economische paradox

Mon, 10 Nov 2008 12:00:00 +0100

Economisch lijkt onze hoofdstad wel schizofreen. Aan de ene kant mag het de hoofdzetels van de belangrijkste Belgische ondernemingen en Europese instellingen herbergen, maar aan de andere kant staat Brussel ook gekend voor zijn economische en sociale problemen. Dit rapport zet de belangrijkste armoede-indicatoren op een rijtje – armoede, werkloosheid, huisvesting etc. – en stelt vast dat er grote verschillen bestaan tussen de Brusselse gemeenten. Hangt één en ander samen met de extra ingewikkelde bevoegdheidsversnippering in onze hoofdstad?

Welkom, mijnheer de president

Thu, 06 Nov 2008 12:00:00 +0100

De verkiezing van Barack Obama is een historische onvermijdelijkheid gebleken. Marc De Vos merkt op dat de grootste sterkte van kandidaat Obama meteen ook het grootste risico van president Obama is. Op internationaal vlak heeft hebben we niet alleen behoefte aan een Amerikaanse president van dialoog, maar ook aan een president van durf en actie.

Hervormingen in de Belgische gezondheidszorg: moeten we onze mosterd bij Sarkozy halen ?

Wed, 05 Nov 2008 12:00:00 +0100

Kan het wetsvoorstel “Hôpital, patients, santé, territoire” van Nicolas Sarkozy als inspiratiebron dienen voor de toekomstige hervormingen van de Belgische gezondheidszorg? François Daue en Brieuc Van Damme hebben de tekst kritisch uitgeplozen om er de prioriteiten en de interessantste voorstellen voor België uit te halen.

R&D: Europa gaat erop vooruit maar moet haar inspanningen volhouden

Mon, 03 Nov 2008 12:00:00 +0100

Volgens het 2008 scorebord van de EU industriële investeringen in R&D van de Europese Commissie tonen de Europese bedrijven met 8,8% voor het eerste een sterkere groei in R&D investeringen dan hun Amerikaanse tegenhangers (8,6%). De onderzoeksintensiteit, daarmee wordt bedoeld de ratio tussen R&D en netto verkoop, blijft wel veel hoger in de Verenigde Staten: 4,5% tegen 2,7% in Europa. Er zouden overigens ook aanwijzingen zijn dat die investeringen door Europese bedrijven vooral buiten Europa worden gemaakt. We komen wel dichter bij de Lisbon doelstellingen, maar er moeten nog inspanningen geleverd worden om ze ook effectief te bereiken.

Op zoek naar aandacht

Wed, 29 Oct 2008 12:00:00 +0100

Voor wetenschappers is het vitaal te publiceren. Met het groeiende aantal wetenschappers, zijn publicaties en publicatiefora dan ook fors aan het toenemen. Dit leidt echter niet automatisch tot een efficiënte allocatie van aandacht: diegene die al veel aandacht geniet, zal er meer krijgen ongeacht of deze erkenning gerechtvaardigd is of niet.

Bedrijven leren vooral van topbedrijven in eigen land

Fri, 24 Oct 2008 12:00:00 +0100

Meer concurrentie bevordert een hogere productiviteit: het stimuleert bedrijven efficiënter te werken, maar prikkelt ook om te leren van andere bedrijven in eigen land. Volgens het Nederlandse Centraal Planbureau is het kennisniveau bij bedrijven in eigen land belangrijker voor de productiviteitsprestaties dan het kennisniveau in andere landen. Daarvoor moeten de bedrijven wel eerst zelf investeren in R&D om bestaande technieken en producten te kunnen imiteren en moeten nieuwe bedrijven daadwerkelijk op de binnenlandse markt kunnen toetreden. Geen OPTIE dus om in deze woelige economische tijden protectionistisch te gaan optreden.

De Belgische economie is vrij maar minder een jaar geleden

Fri, 24 Oct 2008 12:00:00 +0100

Volgens de 2008 Index van Economische Vrijheid is de Belgische economie vrij voor 71,5%. Hiermee staan we op de 20e plaats in de wereld en 10e plaats in Europa. Dit betekent echter wel dat we er met 0,9% op achteruit zijn gegaan in vergelijking met vorig jaar. In tegenstelling tot wat met zou kunnen geloven wordt benadrukt dat een eigen zaak oprichten in België gemakkelijk en snel gaat, maar dat inkomen en vennootschapbelastingen bij de hoogste ter wereld horen. Dit zou wel eens een serieuze handicap kunnen zijn in een wereld waar globalisering steeds belangrijker wordt.

Marx, Darwin of toch Marx ?

Tue, 21 Oct 2008 12:00:00 +0100

Met de financiële crisis ligt het kapitalisme onder vuur en klinkt luid de vraag naar oplossingen. Johan Albrecht vraagt zich of Marx en Darwin kunnen inspireren.

Hoe worden oudere werknemers door de economische turbulenties getroffen?

Fri, 17 Oct 2008 12:00:00 +0100

Dit artikel van het Urban Institute bekijkt de impact van de hedendaagse economische turbulenties op de spaarquote, de woningprijzen en beslissingen met betrekking tot het pensioen. De vrije val van de beurs, de daling van de woningprijzen et de verzwakking van onze economie hebben serieuze gevolgen voor de oudere Amerikanen die de pensioenleeftijd naderen of al op pensioen zijn. Steeds meer ouderen werken om hun pensioeninkomsten veilig te stellen, maar de stijgende werkloosheidsgraad beperkt hun perspectieven. Ook in België zouden de grillen van de beurs oudere werknemers kunnen aanzetten langer te blijven werken.

Werken tegen zwartwerk

Fri, 17 Oct 2008 12:00:00 +0100

Dit rapport, het resultaat van een samenwerking tussen de HIVA van de KUL en de CREPP van de ULg, probeert de omvang en evolutie van zwartwerk in België in kaart te brengen. Volgens de auteurs zijn de uitgesproken politieke wil en de duidelijke steun van de werkgevers en werknemers federaties nodig om zwartwerk werkelijk te kunnen bestrijden. Dit zou ons in staat stellen deze verborgen realiteit beter te kennen waardoor we een efficiëntere controle zouden kunnen optekenen,met alle positieve gevolgen voor ons budget.

De “State of the Union” is lamentabel

Thu, 16 Oct 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos parodieert de jaarlijkse “State of the Union” en concludeert dat die lamentabel is. De federale begroting is aanstootgevend.

Vertrouwen houdt economie draaiend

Mon, 13 Oct 2008 12:00:00 +0100

For markets to be efficient you need trust – morality can take care of that. We found this range of thought already with Adam Smith.

Main Street na de meltdown

Fri, 10 Oct 2008 12:00:00 +0100

De financiële crisis zorgt voor een ravage maar de reële economie blijft overeind met competitiviteit als belangrijkste beleidsprioriteit.

Vertrouwen en de kredietmarkt

Wed, 08 Oct 2008 12:00:00 +0100

Het bankkanaal dat toelaat met een beperkte hoeveelheid basisgeld de economie op een hoger niveau te brengen via de hefboom van het krediet, vereist bijna per definitie dat in tijden van wantrouwen – zoals recent op de interbankenmarkt – het de taak is van de centrale bank is om liquiditeiten te verschaffen.

Een groenere economie kan de arbeidsmarkt goed doen

Mon, 06 Oct 2008 12:00:00 +0100

Volgens de International Labour Organisation (ILO) is de groene groei veelbelovend voor de arbeidsmarkt : zo zouden bijvoorbeeld 2 à 3,5 miljoen banen in Europa en de VS kunnen worden gecreëerd dankzij energie efficiënte bouwsites. Dit is alleszins wat uit dit rapport blijkt die het baancreatie potentieel tegen 2030 schat indien men naar een minder vervuilende economie overstapt. De ILO geeft wel toe dat de overschakeling naar een groene economie tegen financiële en mankracht problemen zou kunnen oplopen.

Off-shoring (buitenlandse uitbesteding) en immigratie van geschoolde werknemers moedigen competitiviteit aan

Mon, 06 Oct 2008 12:00:00 +0100

Volgens deze Bruegel policybrief veranderen veranderen Europese bedrijven de manier waarop ze aan zaken doen in een context van toegenomen concurrentie en schaarste van toptalent. Ze delen de waardeketen en opteren voor een vlakkere hiërarchie om kosten te besparen en de hoogopgeleiden voor zich te winnen. Wat men ook moge denken moedigen off-shoring (buitenlandse uitbesteding) en immigratie van geschoolde werknemers competitiviteit aan en waardoor de banen in Europa blijven. Voor een kleine, open economie als de onze is dit natuurlijk zeer interessant.

Welkom in de gezondheidseconomie!

Mon, 06 Oct 2008 12:00:00 +0100

We geven een steeds groter deel van ons budget uit aan gezondheidszorg. Zowel private als publieke uitgaven zijn spectaculair aan het stijgen: 5% per jaar gemiddeld over de voorbije 25 jaar! Wie zijn de schuldige? Eigenlijk zijn het voornamelijk onze eigen preferenties: hoe rijker we worden, hoe meer we bereid zijn uit te geven aan gezondheidszorg. Deze NBER paper berekende de inkomenselasticiteit van gezondheidsdiensten en vonden dat die gelijk was aan 1.6, wat betekent dat tegen 2040, 29% van het Amerikaanse BBP naar gezondheidsuitgaven zal gaan. Dit bevestigt de resultaten van het Planbureau. Welkom in de gezondheidseconomie!

Financieel kapitalisme onder vuur

Fri, 03 Oct 2008 12:00:00 +0100

De banken zullen terug op mensenmaat moeten geschoeid worden, iets wat grotendeels verdwenen was in het Amerikaanse model van het moderne bankwezen. Dit zal ook implicaties inhouden voor de verloning in het bankstelsel. Een andere les die we moeten trekken is dat het absolute geloof in schijnbare gesofistikeerde modellen enorme risico’s inhoudt. Dit werpt ook licht op de reden waarom ook “brave” Belgische banken ten prooi vallen aan de kredietcrisis.

Naar een nieuw financieel kapitalisme

Wed, 01 Oct 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit dat de crisis op de financiële markten niet alleen een marktfalen is, maar ook een regulerend falen. Crisismanagement is noodzakelijk, maar er moet snel werk gemaakt worden een nieuw en beter regulerend kader. De overheid moet haar rol spelen als regulator, stabilisator, munthouder en ultieme lener. Maar als alternatief voor de markt zelf is de overheid niet geschikt.

Doorbreek de Belgische paradox

Mon, 29 Sep 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos legt uit dat kleine landen vaak homogeen en wendbaar zijn, terwijl België juist heterogeen en onwendbaar is doordat het zo klein is. Deze Belgische paradox moeten we doorbreken, zoniet dreigt de huidige institutionele crisis uit te monden in jaren van politieke instabiliteit. Een institutionele catharsis is nodig voor de sociaaleconomische toekomst veilig te stellen.

Krediet voor kennis

Mon, 29 Sep 2008 12:00:00 +0100

De laatste jaren leefden we met de illusie dat we onszelf rijk konden rekenen door elkaar een woning steeds aan een hogere prijs door te verkopen. Terwijl we allang weten dat de groei van onze welvaart niet gegeneerd wordt door altijd maar hogere weddenschappen aan te gaan, maar door technologische vooruitgang.

Hoge voedselprijzen: conjuncturele luchtbel of structurele ramp?

Mon, 22 Sep 2008 12:00:00 +0100

Een jaar geleden kwam een eind aan de steeds dalende voedselprijzen. De speculanten en de hoge brandstofprijzen werden als eerste met de vinger gewezen. Later volgden de Chinezen die steeds meer vlees beginnen te eten, en de biobrandstofproducenten – allemaal factoren aan de vraagzijde dus. Daarom, besluit het Nederlandse Centrale Planbureau, is een sterkere groei van de productie nodig wil men niet in een wereld van schaarste terechtkomen. Deze conjuncturele luchtbel mag onder geen beding structureel worden, er hangen te veel mensenlevens van af.

Welke zijn de effecten van uitbestedingen en taxatie op werkgelegenheid en welvaart?

Mon, 22 Sep 2008 12:00:00 +0100

Deze IZA paper analyseert hoe internationale uitbestedingen en arbeidsbelasting de loonvorming, de tewerkstelling en de welvaart beïnvloedt. Er wordt aangetoond dat hogere productiviteit en lagere uitbestedingkosten het verschil tussen de lonen van de hooggeschoolden en de laaggeschoolden vergroot. De progressiviteit van de belasting op arbeid – hoe lager het loon, hoe minder belast – verhoogt de vraag naar laaggeschoolde arbeidskrachten, maar vermindert hun welvaart. Aan de andere kant vermeerdert het de welvaart van hooggeschoolde werkkrachten en de winsten van de bedrijven. Deze resultaten suggereren dat er een trade-off kan zijn tussen tewerkstelling en welvaart voor de laaggeschoolde arbeiders. De persoonlijke inkomensbelastingen van weinig verdieners verminderen, kan echter wel een positief effect hebben op beide.

Economie: geen zero sum

Fri, 05 Sep 2008 12:00:00 +0100

Van bij de aanvang van de eurozone is gewezen op het grote gevaar van instabiliteit dat een muntunie bedreigt indien er geen expliciete transfers mogelijk zijn bij een zogenaamde asymmetrische schok die één land forser treft dan de andere leden van de muntunie. De crisis waar het Europese project zich nu al jaren in bevindt (cf. de verwerping van de Europese Grondwet) maakte de verdere uitbouw van de economische ordening politiek onmogelijk, maar dit kan in de komende jaren wel eens als een boemerang in ons gezicht terugkomen.

Europa vs. Amerika

Tue, 26 Aug 2008 12:00:00 +0100

Veel van de recente economische problemen hebben hun oorsprong dan wel in de Verenigde Staten: dat betekent nog niet dat de miserie in termen van werkloosheid en inflatie bij hen sterker zal oplopen dan bij ons. Vermoedelijk zal het net andersom zijn.

Het economisch liberale Amerika treedt in sport erg dirigistisch op

Fri, 22 Aug 2008 12:00:00 +0100

De olympische spelen in China zijn een triomf voor China: niet alleen wat de organisatie betreft maar ook hun sportief succes gemeten door het aantal medailles. Autoritaire regimes slagen er volgens economisch onderzoek beter in om te excelleren op topsportgebied. Wat veel minder geweten is, is dat ook de Verenigde Staten erg dirigistisch optreden in sport.

Daar komt de recessie?

Mon, 11 Aug 2008 12:00:00 +0100

Volgens Ivan van de Cloot is het belangrijk om de virtuele verliezen in beurs en vastgoed te onderscheiden van de echte economische activiteit. De financiële crisis kan de Amerikaanse, en daarmee ook de Belgische economie wel vertragen maar daarom nog niet in recessie duwen. De maandenlange doemscenario’s in de pers zullen echter wel met zekerheid hun tol eisen.

De olympische keuze

Wed, 06 Aug 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos analyseert de mislukking van de Doha-ronde en waarschuwt voor sluipende malaise in de economische globalisering. Blijft de wereldgemeenschap op het pad van een internationale rechtsorde met gemeenschappelijke welvaartscreatie?

De prijs van de niet-globalisatie

Fri, 01 Aug 2008 12:00:00 +0100

Globalisatie is er al van beschuldigd jobs te hebben gestolen en lonen te hebben gedrukt in de industrielanden. Volgens deze ECIPE paper, zijn deze beschuldigingen gebaseerd op verkeerde feiten en wilde overdrijvingen. De auteurs beweren dat de deflatie die heerste tussen 1980 en nu het reële inkomen gevoed heeft en berekent de prijs van bepaalde goederen mocht de globalisatie gestopt zijn tijdens de jaren 70 en 80.

Olie door het dak

Thu, 31 Jul 2008 12:00:00 +0100

Bij velen leeft inderdaad de hoop dat een vat Brentolie einde van het jaar opnieuw tegen de 100 dollar per vat noteert. Hun argument is uiteraard dat een olieprijs van 135 dollar per vat niet de reflectie is van fundamentele vraag- en aanbodfactoren, maar van financiële speculatie. In de Verenigde Staten proberen de presidentskandidaten elkaar te overtreffen in het naar de verdoemenis wensen van de speculators. Het is echter helemaal niet zo eenvoudig om in te schatten wat de rol van speculatie op dit moment is op de olieprijs. In elk geval mag deze rol niet overschat worden.

De zilveren lijn

Thu, 24 Jul 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos hoopt dat de aanhoudende communautaire twisten zullen leiden naar een werkbare staat en efficiënt bestuur. Hij signaleert dat de grote Vlaamse communautaire eensgezindheid een grote verscheidenheid aan beleidsvisies verbergt. Beleidshervorming, niet bevoegdheidsverdeling, is de enige zilveren lijn van de communautaire donderwolk.

De kansen van olievraagschokken grijpen

Thu, 17 Jul 2008 12:00:00 +0100

Deze paper bestudeert de rol van olievraag en aanbodschokken in industrielanden op basis van data uit de VS. De auteurs tonen aan dat schokken van biede types tot hogere olieprijzen leiden en dus negatieve effecten op de economie hebben. Maar vraagschokken kunnen ook de vraag naar goederen en diensten in opkomende economiën stimuleren. De auteurs suggereren dat nieuwe wereldspelers de vraag en kost naar schaarse middelen kunnen doen stijgen, maar dat deze ook nieuwe handelsmogelijkheden aanbieden. Het is de bekwaamheid – of onkunde – om te innoveren en goederen te produceren die niet makkelijk vervangbaar zijn die zullen uitmaken of de uitdagingen als een risico of kans worden gezien.

Zullen hoge vervoerskosten de globalisatie kunnen doen omkeren?

Thu, 10 Jul 2008 12:00:00 +0100

Deze CIBC World Markets Inc. paper bespreekt de impact van hogere energieprijzen op vervoerskosten en op globalisatie. Er wordt benadrukt dat vandaag de dag, de kost goederen te vervoeren, en niet de tarieven, het grootste obstakel voor de wereldhandel is. Bijvoorbeeld, toen de olieprijzen nog $20 per vat bedroegen in 2000, waren de transportkosten equivalent aan een 3% tarief. Tegenwoordig is dat opgelopen tot 9%. En met het vooruitzicht van $200 vaten, kan de wereldhandel alleen nog maar vertragen, maar ook een fundamentele wederopstelling van de handelspatronen in de toekomst.

Talen en economie

Tue, 01 Jul 2008 12:00:00 +0100

Terwijl respectievelijk 59% en 53% van de Vlamingen Frans en Engels beheersen, is dit voor de Walen slechts 19% en 17% voor Nederlands en Engels. De economische gevolgen daarvan zijn niet gering.

It’s the economy, stupid!

Wed, 25 Jun 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos ziet onvoldoende economische groei als de grondoorzaak voor het koopkrachtprobleem en de tanende pensioenen. Hij ontwaart een nieuwe Belgische paradox van te weinig middelen volgens de behoeften en te veel uitgaven volgens de mogelijkheden. Echte beleidshervorming is noodzakelijk om verdere relatieve verarming en achteruitgang te stuiten.

De prijs van de politieke crisis: Economische adaptatie en politieke transformatie in België en Nederland

Mon, 23 Jun 2008 12:00:00 +0100

België en Nederland zijn goed vertrouwd met situaties van ‘politieke crisis’. Minder vertrouwd zijn we met de impact van politieke controverses op het economische beleid. België en Nederland opteerden traditioneel voor een consensus om de welvaartsinstituties te stabiliseren en de nationale competitiviteit te bewaken. Dit lukt echter niet in tijden van ‘politieke crisis’. Beide landen worden dan ook minder flexibel en kwetsbaarder dan ooit. Nog erger is de vrees dat een consensus over het economische beleid niet meer kan bereikt worden.

België is slecht gerangschikt voor het aantrekken van investeringen

Fri, 20 Jun 2008 12:00:00 +0100

Deze studie van Price Waterhouse Coopers onderzoekt de vergelijkinging tussen het gemak waarmee belastingen worden betaald in 178 landen over de wereld. De Maldiven is het land waar het betalen van belastingen het makkelijkst is, Panama is één van de moeilijkste. Met de 154ste plaats blijft België onderaan de klasse steken. Het staat bijna achter alle Europese landen, met uitzondering van Frankrijk en Italië. Het speculatieve, aftrekbare interestsysteem of de achteruitgang van de persoonlijke inkomensbelasting getuigt dat het Belgische fiscaal beleid de recente jaren is verbeterd.

Inflatie met koopkracht verzoenen ?

Thu, 05 Jun 2008 12:00:00 +0100

Naïm Cordemans onderzoekt het verschil tussen officiële en subjectieve inflatie. Hij onderstreept dat subjectieve inflatie niet kan worden gebruikt als referentie voor het monetair beleid of de loonindexatie en presenteert een overzicht van alternatieve oplossingen om de koopkracht te behouden.

Word rijker, word gelukkiger!

Mon, 02 Jun 2008 12:00:00 +0100

Twee economen van Wharton zijn tot het besluit gekomen dat rijkere landen gelukkiger zijn dan armere en dat naarmate lander rijker worden het algemene geluk ook stijgt. Deze bevindingen gaan tegen de algemeen aanvaarde gedachte dat er geen verband is tussen het ontwikkelingsniveau en het algemeen geluksniveau. Blijkbaar is economische groei dus toch een goede indicator van welzijn. Naast inkomensindicatoren moet echter nog verder worden gezocht naar alternatieve metingen van de algemene levenskwaliteit.

Onderwijsbeleid en economische performantie

Fri, 16 May 2008 12:00:00 +0100

Zoals veel studies hebben aangetoond kan investeren in onderwijs en de efficiëntie verbeteren en de ongelijkheid verminderen. Dit is zeer relevant voor België: het zijn net die regio’s waar het onderwijs ondergefinanceerd is die het economisch minder doen zowel op het vlak van efficiëntie als op het vlak van gelijkheid.

Pensioenindexatie vs. de vergrijzingskost: een onvermijdelijk trade-off ?

Tue, 13 May 2008 12:00:00 +0100

Veel huishoudens bereiden zich voor op hun pensioen. Hierdoor zal in snel verouderende economiën veel spaargeld beschikbaar zijn waardoor de wereldinterestvoet in de komende drie decennia zal dalen. Volgens deze IMF studie zal een hogere kapitaal-arbeidsratio hiervan het gevolg zijn – de verminderende rentevoet maakt kapitaal namelijk goedkoper. Uiteindelijk zullen ook de lonen stijgen door de schaarsere en kapitaal intensievere arbeid. Die hogere lonen zullen doorgegeven worden aan de pensioenen waardoor de pensioengebonden fiscale druk aanzienlijk zal toenemen. Het besluit van de auteur is dat pensioenhervormingen, vooral deze die de pensioenindexering van lonen naar prijzen veranderen, hoogst wenselijk zijn daar zij een aanzienlijke verzekering zijn tegen een lange termijn afzwakking van de wereldinterestvoeten. Hogere lonen betekent bovendien ook hogere bijdragen, en dat terwijl ook de levenskwaliteit van de gepensioneerden onaangetast blijft.

CAO’s : eerder decentraliseren dan regionaliseren?

Fri, 09 May 2008 12:00:00 +0100

Deze Dulbea studie toont aan dat vooral de mogelijkheid om de lonen te bepalen op bedrijfsniveau en de onderverdeling van de paritaire comités (PC) in sub-PC’s of in regionale paritaire secties, het tegenwoordig mogelijk maken de lonen in functie van de regionale productiviteitsverschillen aan te passen. Volgens de auteurs kunnen deze constructies als alternatief dienen t.o.v. de regionalisering van de loonsonderhandelingen: Enerzijds vermijdt men extra administratieve complexiteit in de PC’s waar een belangrijkere loondifferentiatie onnodig is. Anderzijds wordt zo ook rekening gehouden met productiviteitsverschillen tussen regio’s, maar ook tussen werkgelegenheidsclusters en bedrijven.

De Vlaamse economie vergeleken

Fri, 09 May 2008 12:00:00 +0100

Het Belgisch sociaal model is al lang geen model meer

Fri, 02 May 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft kritische bedenkingen bij het pleidooi van vakbonden en ziekenfondsen voor het behoud van het zogenaamde “Belgische sociaal model”. Hij signaleert dat dit model al dertig jaar onder existentiële druk staat en kan alleen overleven door te veranderen.

Heeft culturele diversiteit enig effect op productiviteit ?

Wed, 30 Apr 2008 12:00:00 +0100

Het immigratievraagstuk is al langer meer dan een sociaal of cultureel probleem geworden. De algemene economische impact van interacties tussen individuën die steeds talrijker en diverser worden, is vandaag de dag algemeen erkend – denk maar aan de vergrijzingsproblematiek. Maar is een cultureel gediversifieerde samenleving al dan niet efficiënter dan een homogene? De mogelijke voordelen – een grotere variëteit aan producten, diensten en knowhow – zouden ontkracht kunnen worden door mogelijke kosten zoals racisme en vooroordelen. Deze studie die gegevens gebruikt voor de EU 15 toont aan dat culturele diversiteit de productiviteit van een samenleving stimuleert.

Interregionale economische performantieverschillen: waar liggen de oorzaken?

Wed, 30 Apr 2008 12:00:00 +0100

Algemene economische performantie hangt in grote mate af van economische groei. Deze lag de voorbije drie decennia gevoelig hoger in Vlaanderen dan in Brussel en Wallonnië. Ook de werkgelegenheidsgroei lag ten noorden van de taalgrens hoger. Volgens het Planbureau moet de uitleg voor de verschillen in economische groei bij de verschillen in werkgelegenheidsgroei worden gezocht en dus niet in productiviteitsgroeiverschillen zoals vaak wordt aangenomen.

Voedsel, olie en het rijk van de schaarste

Thu, 24 Apr 2008 12:00:00 +0100

De drie crisissen van het moment – voedsel, energie en kredieten – zijn het gevolg van lagere investeringen in risicobeheersingsinstrumenten. En hierdoor zijn we terug in het rijk van de schaarste.

De inflatie vermindert in 2007 maar versnelt sterk sinds het begin van het nieuwe jaar

Tue, 01 Apr 2008 12:00:00 +0100

Dit hoofdstuk uit het jaarlijkse rapport van de Nationale Bank van België toont aan dat de inflatie tussen 2006 en 2007 van 2,3% naar 1,8% is verminderd waarmee België bij de best presterende landen van de Eurozone hoort. Deze goede resultaten zijn echter te danken aan tijdelijke factoren. Het valt immers op dat ondanks de terugval van de inflatie tot en met juli, deze fors is toegenomen tijdens de laatste maanden van 2007 door de combinatie van hoge energieprijzen en de inhaalbeweging van de prijzen van de voedingsproducten. Deze trend zet zich overigens door tijdens de eerste maanden van 2008, met een inflatie van 3,64% op jaarbasis voor de maand februari, waarmee België het slechtst scoort van de eurozone voor deze periode. De tijden kunnen keren... .

Internationale outsourcing vermindert arbeid niet

Tue, 01 Apr 2008 12:00:00 +0100

In het publieke opinie wordt internationale outsourcing vaak geassocieerd met banenverlies. Desalniettemin toont deze paper over Duitsland aan dat internationale outsourcing een positieve invloed heeft gehad op jobcreatie. In tegenstelling met wat men gelooft is er nauwelijks een algemene impact op de industrieële sector, terwijl de dienstensector van de verhoogde productiviteit te danken aan diezelfde outsourcing geniet. Outsourcing kan met andere woorden leiden tot jobcreatie door het verhogen van de competitiviteit en productiviteit van de ondernemingen.

De demografische verschillen kunnen voor iedereen gunstig zijn

Tue, 18 Mar 2008 12:00:00 +0100

Niet overal ter wereld is de demografische transitie even ver gevorderd. Sommige regio’s, zoals Europa, ondergaan reeds vertraagde en zelfs negatieve groei van de productiefactor werk. Andere daarentegen, zoals Indië of Afrika zijn nog in een vroeg stadium van die demografische transitie, en zagen hun werkgelegenheidsaanbod zienderogen stijgen. Dit IMF artikel onderzoekt de impact van demografie op internationaal kapitaal verkeer, vooral in Azië dan. De auteur verzekert dat investeren in landen waar de factor werk toeneemt deze investeringen hogere rendementen zullen opleveren en dus tot een win-win situatie zullen leiden. De kapitaalmarkten moeten daarvoor wel voldoende gereguleerd zijn en de “pay-as-you-go” pensioen systemen hervormd. Zoals men kan zien, er zijn heel veel opportuniteiten te halen uit een hervorming van het pensioensysteem!

Hoe open economieën grote immigratiestromen absorberen

Tue, 18 Mar 2008 12:00:00 +0100

Decennia onderzoek hebben aangetoond dat immigratiestromen een verrassend klein effect hebben op lonen. Deze IZA paper verkent alternatieve wegen waarlangs open economieën immigratiestromen absorberen. Ongekend massale migratie naar Spaanse regio’s in de periode 2001-2006 leidde daar tot een aanzienlijke expansie van tewerkstelling. Bij deze evolutie bestond het belangrijkste kanaal om immigratie te absorberen uit een veranderende samenstelling van de sectorale beroepsbevolking – meer bepaald verhoogde de typische industrie in een regio met veel immigratie het aandeel van laaggeschoolde arbeidskrachten in zijn beroepsbevolking relatief tot dezelfde industrie in een regio met weinig migratie. De auteurs besluiten dat de absorptie van immigratie in de Spaanse regio’s veel gemeen heeft met de absorptie van immigratie in Amerikaanse locale economieën. Met zijn kleine en open economie zou ook België voordeel kunnen halen uit meer immigratie.

Hoe reageren op korte- en middellange termijn economische zwakte?

Tue, 18 Mar 2008 12:00:00 +0100

Nu de conjunctuur vertraagt, zoeken beleidsmakers naar formules die het tij kunnen keren. Deze CBO studie onderzoekt het potentieel van fiscaal beleid in de Amerikaanse context en adviseert selectie op drie criteria: kosten-effectiviteit, tijdigheid en zekerheid van de beoogde impact. Deze Amerikaanse les kan ongetwijfeld ook in andere landen leerzaam zijn.

Van pact naar daad

Tue, 18 Mar 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos verwelkomt het Solidariteitspact dat de federale en regionale werkgeversorganisaties samen hebben voorgesteld. Hij is het eens met de basisdoelstelling van meer groei en meer banen voor betere solidariteit. Maar wat ontbreekt, zijn de concrete stappen die de werkgevers en hun organisaties zelf willen en kunnen zetten om deze doelstelling te bereiken.

De toekomst voorbereiden: rapport over de eurozone

Thu, 21 Feb 2008 12:00:00 +0100

Eind 2007 bedroeg de inflatie in de eurozone meer dan drie procent, terwijl de economische groei vertraagde en financiële markten gekenmerkt werden door instabiliteit. Deze Bruegel studie onderzoekt of de Economische en Monetaire Unie (EMU) in staat is om ook in minder kalme en zelfs stormachtige wateren te zeilen. De auteurs benadrukken dat de euro vanuit vele opzichten als een succes beschouwd kan worden, maar dat de prestaties van de munt sinds zijn introductie niet spectaculair zijn. De bereidheid om het beleidskader van de EMU aan te passen in het licht van opgedane ervaringen is cruciaal voor het lange termijn succes van de euro.

Nieuwe ondernemingen financieren

Fri, 15 Feb 2008 12:00:00 +0100

De Europese "kampioenen" zijn gemiddeld veel ouder dan de Amerikaanse en Europese jonge ondernemingen hebben meer moeite om door te breken dan Amerikaanse. Dit blijkt uit deze Bruegel Policy Brief over de rol van het financieel systeem bij het bevorderen van innovatie en groei. De auteurs benadrukken het belang van bedrijfsfinanciering om het groeipotentieel van Europa waar te maken en stelt dat groei van ondernemingen meer aandacht zou moeten krijgen in het Europese financieel beleid.

Het Verenigd Koninkrijk ligt niet langer in het midden van de Atlantische Oceaan

Wed, 13 Feb 2008 12:00:00 +0100

In 1997 kende het Verenigd Koninkrijk niet alleen een overheidsbeslag dat 7,6% lager lag dan dat van de eurozone, maar tevens het meest solide pensioenstelsel van Europa en een veel minder complex stelsel van belastingen en uitkeringen dan vandaag de dag. Volgens een populaire misvatting ligt het land nog steeds in het midden van de Atlantische Oceaan met een overheidsbeslag tussen dat van de VS en dat van continentaal Europa. Dit is echter niet langer het geval: het Verenigd Koninkrijk wordt steeds meer een volwaardig lid van de continentaal-Europese club met een overheidsbeslag dat het Duitse tegenwoordig overtreft. Deze paper onderzoekt beleidsdomeinen waarin Duitsland beter presteert dan het Verenigd Koninkrijk en suggereert dat België eerder inspiratie kan vinden in Duitsland dan in het Verenigd Koninkrijk.

Hoe reageren op korte-termijn economische zwakte?

Wed, 13 Feb 2008 12:00:00 +0100

Het Internationaal Monetair Fonds luidt de alarmklok voor België

Thu, 31 Jan 2008 12:00:00 +0100

In zijn jaarlijks rapport over België maant het Internationaal Monetair Fonds (IMF) bewindvoerders aan tot ingrijpende budgettaire en sociaaleconomische maatregelen. In een vertragend economisch klimaat en bij gebrek aan budgettaire marge moeten uitgavenbeperkingen en structurele hervormingen de Belgische motor beter doen draaien. Het IMF beveelt o.a. aan het budget van de gezondheidszorg niet sneller te laten groeien dan de economie, de lonen aanhoudend te matigen ondanks de stijgende levensduurte, overheidssubsidies af te bouwen, de werkloosheidsverzekering te hervormen met in de tijd beperkte uitkeringen en de collectieve loononderhandelingen flexibeler te maken.

IMF luidt de alarmklok voor België

Thu, 31 Jan 2008 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft duiding bij het recente rapport van het Internationaal Monetair Fonds voor België. Hij besluit dat de institutionele impasse structurele sociaaleconomische hervormingen verhindert die zowel dringend als noodzakelijk zijn.

Op het menu voor 2008: groeivertraging en inflatie

Fri, 18 Jan 2008 12:00:00 +0100

Vertraagt de Belgische economie? Volgens het Belgische Federaal Planbureau zal de groei in België in 2008 slechts 1,9% bedragen (tegen 2,7% in 2007). Ook zal de inflatie met meer dan 1% stijgen. Hoewel het Planbureau een verminderd aantal werklozen observeert kampt de Belgische arbeidsmarkt nog steeds met ernstige problemen. Regionale verschillen in werkloosheidsgraden nemen toe. Hervormingen zijn noodzakelijk als België deze situatie wil verbeteren.

België is wereldkampioen van de globalisering

Fri, 11 Jan 2008 12:00:00 +0100

Volgens onderzoekers van het KOF Swiss Economic Institute is België het meest geglobaliseerde land ter wereld. De KOF Index of Globalisation meet de economische, sociale en politieke dimensies van globalisering. België staat voor geen van de drie dimensies op de eerste plaats, maar haalt in elke categorie wel de toptien, waardoor het land in de algemene rangschikking op één belandt. De meest recente editie van de index toont ook aan dat de wereld steeds meer globaliseert. Economische en politieke globalisering nemen toe; sociale globalisering stagneert.

België genoot niet van de boom op de huizenmarkt

Thu, 20 Dec 2007 12:00:00 +0100

In de laatste jaren kenden veel Europese landen en de Verenigde Staten een sterke stijging van prijzen op de huizenmarkt. Het effect van deze boom op tewerkstelling in de bouwsector verschilt van land tot land. Volgens deze studie van het IZA heeft België niet in dezelfde mate van deze boom geprofiteerd zoals Spanje, Zweden of de Verenigde Staten.

Hoe België en Europa koolstofcompetitiever maken?

Tue, 04 Dec 2007 12:00:00 +0100

Als we kijken naar de samenstelling van uitvoer zijn België en Europa kwetsbaarder dan andere landen en regio’s voor prijsschema’s voor CO2–emissies. Meer dan directe concurrenten zijn België en Europa immers gespecialiseerd in industrieën met een relatief hoge uitstoot van CO2 (bv. chemische industrie) eerder dan high-tech industrieën en diensten. Deze Policy Brief van Bruegel geeft drie beleidsaanbevelingen om CO2–emissies te beperken: verzeker dat emissiereductie gebeurt aan de laagste kost, verminder competitieve distorties van prijsschema’s en vermijd handelsverstorende sectorale uitzonderingen op prijsschema’s op nationaal niveau.

Internationale studenten: liever kwijt of liever rijk?

Tue, 04 Dec 2007 12:00:00 +0100

Zijn internationale studenten een zegen of een vloek voor een economie? Deze paper van het Higher Education Policy Institute onderzoekt de (puur economische) impact van de aanwezigheid van zowel EU als niet-EU internationale studenten in het Verenigd Koninkrijk. Gedetailleerde berekeningen staven het besluit dat elke VTE EU student in het Verenigd Koninkrijk jaarlijks netto zo’n 10,000£ oplevert terwijl elke VTE niet-EU student netto zo’n 17,900£ oplevert. Zelfs indien alle EU studenten hun door de Britse overheid gesubsidieerde leningen niet zouden terugbetalen is de economische impact aanzienlijk. Dit suggereert dat ook België met zijn zwaar gesubsidieerd hoger onderwijs voordeel zou kunnen halen uit het aantrekken van meer internationale studenten.

Innovatie en adaptatie: hoe bedrijven en landen welvarend blijven

Tue, 27 Nov 2007 12:00:00 +0100

De uitdaging voor België en andere welvarende landen bestaat eruit welvarend te blijven in een snel evoluerende wereldeconomie. Bedrijven en landen worden geconfronteerd met steeds volatielere markten. In een wereld waar winsten voortdurend verschuiven heeft de succesvolle ondernemer nood aan sociale vaardigheden zoals flexibiliteit en adaptatie. Aan beleidsmakers wordt succesvolle adaptatie vaak voorgesteld als een keuze tussen sociale bescherming en flexibele marktwerking. Deze studie van de Berkeley Roundtable on the International Economy (BRIE) herziet deze keuze en benadrukt dat sterke sociale bescherming een uniek voordeel kan zijn in het digitale tijdperk.

De “happy few” – geïnternationaliseerde Europese bedrijven

Tue, 20 Nov 2007 12:00:00 +0100

Deze Bruegel studie toont aan dat slechts een handvol exporteurs instaan voor het gros van de totale export en buitenlandse investeringen van een land. Deze bevinding geldt voor alle onderzochte landen. In België staat 1% van de exporteurs in voor bijna de helft van de totale Belgische uitvoer; 10% van de exporteurs vertegenwoordigen 84% van de totale Belgische uitvoer. De auteurs geven aan dat handelsmissies niet noodzakelijk handel bevorderen en dat een beleid gericht op een verhoging van het aantal bedrijven dat internationaal opereert belangrijker is. Promotie van competitie binnen sectoren en een bredere uitvoerbasis worden aanbevolen aan beleidsmakers die niet mogen focusen op de huidige kampioenen maar eerder voedsel moeten geven aan de kampioenen van morgen.

Ook Denemarken worstelt met de efficiëntie van activering

Fri, 09 Nov 2007 12:00:00 +0100

Denemarken is de proeftuin die bewijst dat actief arbeidsmarktbeleid werkt. De lage en stabiele werkloosheid wordt vaak toegeschreven aan het zogenaamde “flexicurity” model. Maar effectiviteit is niet gelijk aan efficiëntie: activering vergt immers schaarse middelen. Beleidsmakers die meer activering bepleiten dienen niet alleen aandacht te besteden aan behaalde resultaten maar ook aan middelen die daartoe ingezet worden. In België is (in)efficiëntie van bepaalde soorten activering nog onvoldoende een aandachtspunt.

De noodzaak van een gericht arbeidsmigratiebeleid in een welvaartsstaat

Mon, 29 Oct 2007 12:00:00 +0100

Net zoals België is Nederland aantrekkelijk voor laaggeschoolde migranten maar minder aantrekkelijk voor hoogopgeleide migranten. Als reden hiervoor wijst deze studie van het Nederlandse Centraal Planbureau (CPB) op de welvaartsstaat met een relatief hoge mate van inkomensherverdeling. Sterk herverdelende welvaartsstaten moeten inspanning leveren om financieel of anderszins aantrekkelijk te blijven voor hoogopgeleide migranten. Mogelijke inspanningen zijn extra fiscale voordelen in de eerste jaren van verblijf alsook vereenvoudigde procedures voor deze groep van arbeidsmigranten. Het lijkt verder verstandig om voorzichtig om te springen met het toelaten van laaggeschoolde arbeidsmigranten op tijdelijke basis.

Meer diversificatie voor migratiebeleid

Mon, 29 Oct 2007 12:00:00 +0100

Met een steeds meer geglobaliseerde en gekwalificeerde arbeidsmarkt promoot het Franse migratiebeleid onvoldoende economische migratie en bevoordeelt het al te vaak “familiale” migratie. Dit is de conclusie van deze OESO studie die Frankrijk aanraadt om zijn migratiebeleid te diversifiëren door selectieve, tijdelijke en gekwalificeerde migratie te introduceren. België doet er goed aan aandacht te besteden aan deze beleidsaanbevelingen. Ons land deelt immers gemeenschappelijke eigenschappen inzake migratie met Frankrijk, zoals de dominantie van laaggeschoolde migranten en tekorten op de arbeidsmarkt voor sleutelsectoren.

Globalisering: panacee of pandemie?

Fri, 26 Oct 2007 12:00:00 +0100

Globalisering is een echt fenomeen dat de publieke opinie zowel beroert als verdeelt. Ten behoeve van een internationaal forum geeft Marc De Vos algemene beschouwingen bij de componenten, de gevolgen, de uitdagingen en de toekomst van globalisering. Globalisering is noch panacee, noch pandemie, maar zorgt per saldo voor betere gezondheid.

België heeft begrotingsoverschotten nodig voor het financieren van de vergrijzing.

Mon, 15 Oct 2007 12:00:00 +0100

Ook de Europese groeikampioen wordt geconfronteerd met de uitdaging van de vergrijzing. Deze publicatie van het IMF beveelt een klein budgetoverschot aan als anticipatie op de toename van de overheidsuitgaven op lange termijn. Zoniet riskeert Ierland een sterke toename van de overheidsschuld vanaf 2035. De kost van de vergrijzing is in België relatief lager dan in Ierland maar ons land heeft op dit moment nog steeds een hoge overheidsschuld. Deze publicatie suggereert dan ook dat België geen andere keuze heeft dan het opbouwen van begrotingsoverschotten.

Laatste ronde voor België?

Wed, 10 Oct 2007 12:00:00 +0100

Marc De Vos geeft kritische en constructieve bedenkingen bij de aanslepende Belgische politieke crisis ten behoeve van internationale lezers.

De EU en haar interne markt hebben een belangrijke sociale dimensie.

Fri, 28 Sep 2007 12:00:00 +0100

De Europese Unie wordt frequent bekritiseerd voor de nadruk op efficiënte vrije markten. Een ‘meer sociaal’ project zou de ‘neo-liberale’ agenda van de EU moeten aanvullen. Jacques Pelkmans toont aan dat zowel de interne markt als de EU allesbehalve asociaal zijn. Hij concludeert dat de sociale dimensie van de EU al zeer ver gaat en een aanzienlijke fragmentatie van de interne markt toelaat.

The strong Euro and Europe’s competitiveness

Fri, 14 Sep 2007 12:00:00 +0100

De Europese Commissie publiceerde zeer gedetailleerde informatie over de Europese prijs- en kostencompetitiviteit (tot Q2 2007) om de impact van de dure Euro te kunnen inschatten.

Gezocht: medicijn tegen globaliseringsangst

Wed, 22 Aug 2007 12:00:00 +0100

We beleven platina tijden van globale economische groei. Ook de Europese Unie plukt de vruchten van de economische globalisering. Een recente opiniepeiling toont echter een vertrouwensbreuk tussen de West-Europese publieke opinie en de globalisering. Globaliseringsangst over-heerst. Er is daarom nood aan meer bescherming bij verandering, zonder opgave van de dynamiek van de verandering zelf. Globalisering is per saldo een succesformule, maar kan niet zonder democratische en politieke steun.

Estland: nieuw Europees groeimirakel in de maak?

Thu, 16 Aug 2007 12:00:00 +0100

Mart Laar over de radicale economische hervorming in Estland, met veel aandacht voor het succes van de vlaktaks in economieën in transitie.

Kan België lessen trekken uit de Franse hervormingen?

Mon, 13 Aug 2007 12:00:00 +0100

Op 6 mei 2007 verkozen de Fransen een nieuwe president voor de Republiek, Nicolas Sarkozy. Op 17 juni 2007 won zijn partij, de UMP, de parlementsverkiezingen. Gedurende de twee politieke campagnes stelden Nicolas Sarkozy en zijn eerste minister François Fillon een breed socio-economisch hervormingsprogramma voor (over pensioenen, arbeidsmarkt, migratie, belastingen,...). Kan België inspiratie opdoen uit de Franse hervormingen?

België loopt achter in patentbeleid.

Thu, 09 Aug 2007 12:00:00 +0100

De nieuwe Eurostat-publicatie 'Biotechnology in Europe; patents and R&D investments' leert dat Denemarken leidt inzake aantal patenten in deze hoogtechnologische sector. Het valt op dat België tussen 1998 en 2003 minder patenten afleverde. Tabel 5 uit de publicatie vergelijkt de vertraging in de implementatie van de Europese Richtlijn over biotechnologische innovaties van juli 1998; twee jaar in Denemarken en zeven in België.

Toenemende bewolking boven Finland?

Tue, 07 Aug 2007 12:00:00 +0100

Uit het recente IMF-rapport over Finland blijkt dat de meest competitieve Europese economie voor enkele urgente uitdagingen staat. Het IMF stelt zich vooral vragen bij de verslechtering van de overheidsfinanciën, de beperkte voorbereiding op de vergrijzing, de lage productiviteit in beschermde sectoren, de persistentie van de te hoge fiscale druk en het uitblijven van meer flexibele arbeidsmarktinstituties.

Grijs maar gezond

Tue, 17 Jul 2007 12:00:00 +0100

De vergrijzing hangt als het Zwaard van Damocles boven de regeringsonderhandelingen. Marc De Vos toont aan dat de impact van de vergrijzing ook veroorzaakt wordt door de veroudering van de beroepsbevolking zelf, die niet gunstig is voor onze perspectieven inzake innovatie en productiviteit. Anderzijds wordt de verouderende beroepsbevolking steeds gezonder en steeds beter opgeleid. Het komt er op aan die opportuniteit te verzilveren.

En de winnaar van de globalisering is... de Duitse KMO

Sat, 07 Jul 2007 12:00:00 +0100

Na jaren van sterke exportgroei tekent Duitsland in 2007 voor 10% van de werelduitvoer. Hiermee laat de ‘zieke man van Europa’ China achter zich. De Duitse multinationals floreren en 2300 Duitse KMOs zijn wereldmarktleider in hun niche. Ongeveer 40% van de Duitse export – of 4% van de werelduitvoer- is toe te schrijven aan vooral familiale KMOs. Is Familienkapitalismus het juiste antwoord op de globalisering?

Welfare isn't Working. The New Deal for Young People

Mon, 18 Jun 2007 12:00:00 +0100

Kan de “Derde Weg” van Tony Blair België inspireren in de strijd tegen jeugdwerkloosheid? De Britse denktank Reform evalueert de prestaties van de Labour party in de strijd tegen jeugdwerkloosheid sinds 1997. Ook het resultaat van dit banenplan is uiterst pover.

Earnings Prospects for People with Migration Background in Germany

Fri, 15 Jun 2007 12:00:00 +0100

Zijn nieuwe burgers slechts halve burgers op de arbeidsmarkt? Hoe je huidskleur je inkomen op de arbeidsmarkt kan bepalen, ongeacht je nationaliteit.

Making the Most of Globalization

Fri, 15 Jun 2007 12:00:00 +0100

Zet globalisering de wereld vast in een destructieve “race to the bottom” inzake belastingtarieven? Is vrijhandel een “zero sum game” dat tegenover elke winnaar van een verliezer zet? Leidt “offshoring” tot jobverlies in West-Europa? In “Making the Most of Globalization” beantwoordt de OESO deze vragen met een duidelijk “neen” op basis van empirische gegevens.

Performance, incitation et gestion publique en France

Mon, 11 Jun 2007 12:00:00 +0100

De Franse overheidsdiensten werden recent aanzienlijk hervormd door de LOLF (Lois Organiques sur les Lois de Finances). Deze hervorming is erop gericht de efficiëntie van publieke uitgaven en activiteiten te verbeteren. Het rapport van de Conseil d’Analyse Economique verzoent evaluatiemethoden op basis van performantie met methoden gebaseerd op stimuli.

Economic Survey of France 2007

Fri, 01 Jun 2007 12:00:00 +0100

Het recente OESO-rapport over Frankrijk besteedt vooral aandacht de problemen van armoede, sociale uitsluiting en de duale arbeidsmarkt. Ook de impact van het onderwijssysteem op sociale mobiliteit wordt kritisch bekeken. Bepaalde analyses van het rapport zijn zeer relevant voor België.

Van globalisering naar inspiratie voor België: hoe een veranderende wereld nieuwe opportuniteiten en uitdagingen schept

Wed, 18 Apr 2007 12:00:00 +0100

Bij de viering van “Eén jaar Itinera Institute” schetst Jim O’Neill zowel een realistisch als een optimistisch beeld voor de toekomst van België in de voortdurende economische globalisering.

Growth and Productivity in Belgium

Thu, 15 Mar 2007 12:00:00 +0100

Hoe groeien we? Het Federaal Planbureau geeft een overzicht van de belangrijkste determinanten van de Belgische economische groei tussen 1970 en 2004. Het belang van productiviteitsgroei wordt onderstreept.

Miracle on Kildarestreet: What Ireland’s Economic Revival Means for Arizona

Thu, 15 Mar 2007 12:00:00 +0100

Hoe werd Ierland de “Celtic Tiger”? Als we het Ierse recept in andere landen willen toepassen moeten we ervoor waken niet de verkeerde ingrediënten te gebruiken. Het Goldwater Institute identificeert de belangrijkste determinanten van het Ierse succesverhaal.

Welvaart in neo-industriële tijden : hoe irrelevant zijn delokalisaties?

Wed, 21 Feb 2007 12:00:00 +0100

Luc Rochtus en Johan Albrecht nuanceren het belang van delokalisaties voor onze welvaartsevolutie in neo-industriële tijden.

Klimaatverandering en sociale verhitting

Thu, 15 Feb 2007 12:00:00 +0100

Jean Hindriks ontwaart een nieuwe klassestrijd tussen hooggekwalificeerden, voor wie de mondialisering nieuwe opportuniteiten aanreikt, en meer kwetsbare lager gekwalificeerden.

Van regionale arbeidsmarkt naar regionaal arbeidsmarktbeleid?

Sat, 03 Feb 2007 12:00:00 +0100

Marc De Vos reflecteert over de aard en oorzaken van regionale arbeidsmarktdispariteiten.

Annual economic report 2007 of Germany

Mon, 01 Jan 2007 12:00:00 +0100

De Duitse economie groeit terug en verdere hervormingen voor 2007-2008 staan op stapel. Duitsland mikt op een betere overheid, een versterking van de competitiviteit, vooruitgang met de kennismaatschappij en het garanderen van een basis voor welvaart op lange termijn.

Welk antwoord op delocalisatie?

Wed, 20 Dec 2006 12:00:00 +0100

Fiscale voordelen of opleidingscheques zijn onvoldoende om het demotiverende onzekerheidsgevoel van werknemers te sussen. Jean Hindriks pleit voor een verzekering tegen delocalisatie om het risico beter te verdelen tussen staat, ondernemingen en werknemers.

Is Denemarken Europees werkgelegenheidskampioen?

Thu, 07 Dec 2006 12:00:00 +0100

Met een officiële werkloosheid van amper 4.2% laat Denemarken voor het eerst Europees groeikampioen Ierland achter zich. De lage Deense werkloosheid is een essentiële component in de hype rond het ‘Scandinavische model’. Rekening houdend met het aantal deelnemers aan arbeidsmarktprogramma’s en bruggepensioneerden, bedraagt de werkelijke werkloosheid of inactiviteit in Denemarken echter minimaal 15%.

Er is nog hoop na Volkswagen Vorst

Thu, 23 Nov 2006 12:00:00 +0100

België is in shock door de dramatische herstructurering bij Volkswagen Vorst. Marc De Vos legt uit dat het debacle in Vorst vooral het gevolg is van het falen van wetgeving, structuren en mensen. De geleidelijke teloorgang van de Belgische industrie is geen wetmatigheid. België moet en kan zich omvormen tot een magneet voor onderzoek, innovatie en technologie die ook de industrie verankert.

Investeren in België: De dingen zijn niet altijd wat ze lijken

Sun, 01 Oct 2006 12:00:00 +0100

Hoe kan België een aantrekkelijk investeringsland worden? Hoe aantrekkelijk zijn België en Europa vandaag voor investeerders? Volgens Ernst & Young klom België in 2005 van de negende naar de vierde plaats in de Europese top twintig van landen om te investeren. Maar achter de statistiek schuilen structurele zwaktes.

India: 10 keer 10 %

Mon, 04 Sep 2006 12:00:00 +0100

India kent een sterke economische groei maar is vooral een democratie die de schrijnende armoede, ongelijkheid en onleefbaarheid van de steden wil aanpakken. De globalisering verhoogt de slaagkansen van deze noodzakelijke missie. Johan Albrecht ontwaart overduidelijke opportuniteiten voor Westerse bedrijven.

België boven

Thu, 03 Aug 2006 12:00:00 +0100

De publieke opinie wordt dezer dagen gebombardeerd met zegebulletins over de Belgische economie en werkgelegenheid. Marc De Vos legt uit dat de huidige groeicijfers eerder cyclisch dan structureel lijken. Zij bieden weinig garantie voor de toekomst en mogen geen alibi zijn om noodzakelijke structurele hervormingen uit te stellen.

Franse Hallucinatie

Thu, 15 Jun 2006 12:00:00 +0100

In de aanloop naar de presidentsverkiezingen heeft de Franse PS haar “socialistisch project voor Frankrijk” voorgesteld. Achter de titel “réussir ensemble le changement” schuilt onder meer een sociaaleconomisch programma dat volledige tewerkstelling, gelijkheid en een succesvol Frankrijk moet realiseren. Marc De Vos stelt echter vast dat deze lovenswaardige doelstellingen niet vertaald worden in realistische analyses. Een belangrijk deel van de voorgestelde hervormingen is reactionair of utopisch van aard.

Hervormingen en de prijs van de graduele aanpak

Mon, 13 Mar 2006 12:00:00 +0100

De uitdagingen voor de Belgische sociaal-economische structuur zijn gekend: de gecombineerde gevolgen van de vergrijzing, globalisering en internationale arbeidsmigratie kunnen alleen worden opgevangen mits consistente hervormingen die ons economisch draagvlak versterken. Het Belgische pragmatisme verkiest reeds lang een zachte, graduele aanpak waardoor fundamentele hervormingen op de lange baan worden geschoven. Deze aanpak heeft de structurele pijnpunten van de Belgische economie echter niet kunnen wegwerken: de zeer hoge werkloosheid, de lage activiteitsgraad, de hoge overheidsschuld en de beperkte economische groei blijven problematisch. België benut in vergelijking met een land als Denemarken slechts 80% van het beschikbare menselijke kapitaal. Vanuit sociaal en economisch oogpunt is dit een enorme verspilling.